Ngày nay, kiếm một trung tâm
dịch vụ phiên dịch, dịch thuật không hề khó, tuy nhiên, để đánh giá được chất lượng ở đâu tốt ở đâu xấu thì vẫn còn phải đặt một dấu hỏi lớn. Những câu chuyện sau đang xảy ra không ít mà người cần dịch đôi khi mất oan tiền, công sức chỉ vì chất lượng dịch thuật.
Quá bức xúc sau nửa ngày xếp hàng ở phòng công chứng rồi bị công chứng viên trả lại giấy tờ với lý do bản dịch sai quá nhiều lỗi, anh Trần Nam Thái ở phố Hoàng Quốc Việt, quận Cầu Giấy ngán ngẩm: “Cách đây vài hôm, tôi đến Công ty dịch thuật TD trên đường Hai Bà Trưng để dịch bằng lái xe ôtô từ tiếng Nga sang tiếng Việt. Do tin tưởng nhân viên dịch thuật ở đây nên tôi đã không kiểm tra lại. Song khi nộp hồ sơ để đổi bằng, tôi bị trả lại vì lỗi trên bản dịch quá nhiều. Lúc đó, xem lại tôi mới phát hiện ra hầu hết bản dịch sang tiếng Việt đều mắc lỗi, chỗ thiếu dấu, chỗ thiếu chữ, trông chẳng khác nào bản nháp... Chỉ vì lỗi của công ty này, khiến tôi mất tiền, lại phải mất nhiều công sức và thời gian quá!
Còn chị Nguyễn Ngọc Nga, ở quận Tây Hồ, hớt hải đi ra từ một cơ sở dịch thuật trên đường Triệu Quốc Đạt lại than phiền: “Hôm trước tôi có đến đây dịch một số giấy tờ từ tiếng Việt sang tiếng Đức để làm thủ tục bảo lãnh cho con tôi. Vậy mà đến phòng tư pháp họ trả lại vì bản dịch không đạt yêu cầu. Nhân viên phòng đó có nói với tôi, công chứng ở đâu thì phải dịch ở đó.
Có hay không sự “liên kết” làm ăn của một số công ty dịch thuật với phòng tư pháp ở các quận? Tiếp xúc với nhiều người dân, chúng tôi được biết, đã có không ít trường hợp bản dịch bị các phòng Tư pháp trả lại do “chất lượng bản dịch thấp”. Và ngay sau đó, họ được nhân viên phòng Tư pháp hướng dẫn đến một vài địa chỉ dịch thuật khác được coi là “có uy tín”. Và chỉ khi họ đến đó, thì bản dịch của họ mới được chứng thực suôn sẻ!
Theo ghi nhận của chúng tôi, tại một số phố lớn như: Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Triệu Quốc Đạt, Phan Đình Phùng,... các cơ sở dịch thuật mọc lên san sát. Tại những cơ sở này, người ta treo biển quảng cáo rất bắt mắt “nhận dịch thuật sang các thứ tiếng: Anh, Pháp, Nhật, Hoa”,... và nhân viên thì làm không hết việc. Tuy nhiên, để biết cơ sở dịch thuật nào đảm bảo chất lượng thì khó có thể xác định được!
Giá cả tự thoả thuận...
Hiện nay số lượng người dịch ở phòng tư pháp không nhiều, nên nếu cần dịch gấp rút cho công việc, hay các thứ tiếng khác trừ
dịch vụ phiên dịch tiếng Anh thì rất khó, người dân phải cần đến dịch bên ngoài. Chính vì phải tự tìm người dịch nên người dân dễ bị “hét” giá cao, còn nội dung bản dịch thì không đảm bảo. Chị Hoàng Thị Oanh, ở quận Ba Đình đi dịch giấy gọi du học cho con với nội dung bằng tiếng Anh cho biết: “Do cần gấp giấy tờ để kịp cho con nhập học ở nước ngoài nên tôi phải chấp nhận dịch hồ sơ với giá hơn 800.000 đồng, cao hơn rất nhiều so với dịch tại các phòng Tư pháp”.
Theo Sở Kế hoạch - Đầu tư Hà Nội, hiện nay có hàng trăm doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch thuật nhưng chất lượng của các cơ sở này lại chưa có cơ quan nào quản lý. Thậm chí, mỗi nơi đưa ra một mức giá khác nhau khiến người dân không biết đằng nào mà lần. Các loại giấy tờ như hộ khẩu, chứng minh nhân dân, bằng cấp,... ở các cơ sở dịch thuật có giá 60.000 đồng/trang.
Riêng những ngoại ngữ ít người dịch và các văn bản phức tạp như: bản án, quyết định của toà án, văn bản thoả thuận, hợp đồng,... thì giá dịch cao hơn nhiều, trên 100.000 đồng/trang. Thậm chí, một số nơi thu đến 200.000 - 500.000 đồng/trang. Do hiện nay chưa có quy định mức giá dịch thuật nên mọi giao dịch giữa người có nhu cầu dịch và người dịch đều tự thoả thuận.
Bên cạnh đó, người làm
dịch vụ phiên dịch dịch thuật tự do thì lại nhiều tràn lan, không ai quản lí, và đội ngũ này cũng không đăng kí với các cơ quan chức năng nên việc quản lí, quy trách nhiệm khi gặp sai sót rất khó.