﻿﻿﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title><![CDATA[Diễn Đàn Tuổi Trẻ Việt Nam Uhm.VN - Thiên văn học & Vũ trụ]]></title>
		<link>https://uhm.vn/forum/</link>
		<description><![CDATA[Diễn Đàn Tuổi Trẻ Việt Nam Uhm.VN - https://uhm.vn/forum]]></description>
		<pubDate>Thu, 16 Apr 2026 09:59:36 +0000</pubDate>
		<generator>MyBB</generator>
		<item>
			<title><![CDATA[Vì sao siêu trăng ở Việt Nam lại không "to điên đảo" như nước khác?]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-V%C3%AC-sao-si%C3%AAu-tr%C4%83ng-%E1%BB%9F-Vi%E1%BB%87t-Nam-l%E1%BA%A1i-kh%C3%B4ng-to-%C4%91i%C3%AAn-%C4%91%E1%BA%A3o-nh%C6%B0-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-kh%C3%A1c</link>
			<pubDate>Fri, 16 Dec 2016 14:17:56 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=173031">badinhn159</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-V%C3%AC-sao-si%C3%AAu-tr%C4%83ng-%E1%BB%9F-Vi%E1%BB%87t-Nam-l%E1%BA%A1i-kh%C3%B4ng-to-%C4%91i%C3%AAn-%C4%91%E1%BA%A3o-nh%C6%B0-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-kh%C3%A1c</guid>
			<description><![CDATA[Cùng đi tìm lời giải vì sao nhiều người gào thét lên rằng siêu trăng ở Việt Nam không "đẹp điên đảo" như một vài nước khác.<br />
<br />
Siêu trăng, siêu Mặt trăng chỉ một hiện tượng thiên văn kỳ thú, khi Mặt trăng sẽ to và sáng hơn bình thường khá nhiều. Và hẳn nhiên, siêu trăng là những từ khóa hot và là sự kiện được nhiều người háo hức chờ mong nhắc đến mấy ngày gần đây.<br />
<br />
Tuy nhiên, chỉ đến khi siêu trăng ghé thăm thật sự vào tối ngày hôm qua 14/11, nhiều người lại cảm thấy khá hụt hẫng bởi trăng không to được như tưởng tượng.<br />
<br />
Trong khi đó, nhìn ngắm một vài bức hình siêu trăng ở các nước khác sao trăng to, đẹp đến thế? Vậy lý do nào khiến cho trăng ở Việt Nam lại bé đến thế? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có câu trả lời.<br />
<br />
Đầu tiên, một phần lý do là do vòng quay của Mặt trăng quay quanh Trái đất.<br />
<br />
Quỹ đạo Mặt trăng nhỏ hơn quỹ đạo trên Trái đất, bởi Mặt trăng vừa chịu lực hút vào của Trái đất, lại vừa chịu lực đẩy vào của Mặt trời do đó quỹ đạo Mặt trăng có hình elip hơi dẹt ở hai đầu.<br />
<br />
Tốc độ vận chuyển của Mặt trăng không đều, nhưng cứ đến 27,3 ngày thì Mặt trăng sẽ kết thúc 1 vòng quay quanh Trái đất.<br />
<br />
Vòng quay của Mặt trăng quanh Trái đất. Nó có điểm cận địa (Perigee) và điểm viễn địa (apogee) với Trái đất.<br />
Tuy nhiên, dưới tác động của trục quay nghiêng tự nhiên của Trái đất - khoảng 27 độ thì không phải tất cả các nước đều có thể ngắm nhìn Mặt trăng to, tròn như nhau mặc dù ở cùng một thời điểm của chu kỳ quay.<br />
<br />
Theo các chuyên gia thiên văn học, vào ngày siêu trăng do nằm trong đúng chu kỳ quay của Mặt trăng tiến tới điểm cực địa nên người dân khu vực phía Tây Bắc Mỹ và các nước thuộc vành đai Thái Bình Dương có cơ hội quan sát siêu trăng rõ nét nhất. Có nghĩa là: lúc này, trăng đang ở gần khu vực phía Nam của bán cầu.<br />
<br />
Do Việt Nam nằm ở gần xích đạo (khoảng giữa của 2 cực bán cầu) với vĩ độ: 23°23' Bắc - 8°34' Bắc, kinh độ: 102°09’Đông - l09°24' Đông.<br />
<br />
Trong khi các nước khác như Úc - vĩ độ 33°51′35,9″ Nam - kinh độ: 151°12′40″ Đông có vị trí nằm ở gần cực Nam nên người dân nơi đây sẽ có cơ hội ngắm trăng to hơn Việt Nam cũng là điều dễ hiểu.<br />
<br />
Hình ảnh siêu trăng ẩn hiện trên cầu Harbour, Sydney<br />
... và siêu trăng chụp ở Đà Nẵng.<br />
Các nước hàng xóm với Việt Nam có vị trí kinh độ, vĩ độ gần gần nhau sẽ thấy độ lớn của trăng gần như nhau.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Cùng đi tìm lời giải vì sao nhiều người gào thét lên rằng siêu trăng ở Việt Nam không "đẹp điên đảo" như một vài nước khác.<br />
<br />
Siêu trăng, siêu Mặt trăng chỉ một hiện tượng thiên văn kỳ thú, khi Mặt trăng sẽ to và sáng hơn bình thường khá nhiều. Và hẳn nhiên, siêu trăng là những từ khóa hot và là sự kiện được nhiều người háo hức chờ mong nhắc đến mấy ngày gần đây.<br />
<br />
Tuy nhiên, chỉ đến khi siêu trăng ghé thăm thật sự vào tối ngày hôm qua 14/11, nhiều người lại cảm thấy khá hụt hẫng bởi trăng không to được như tưởng tượng.<br />
<br />
Trong khi đó, nhìn ngắm một vài bức hình siêu trăng ở các nước khác sao trăng to, đẹp đến thế? Vậy lý do nào khiến cho trăng ở Việt Nam lại bé đến thế? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có câu trả lời.<br />
<br />
Đầu tiên, một phần lý do là do vòng quay của Mặt trăng quay quanh Trái đất.<br />
<br />
Quỹ đạo Mặt trăng nhỏ hơn quỹ đạo trên Trái đất, bởi Mặt trăng vừa chịu lực hút vào của Trái đất, lại vừa chịu lực đẩy vào của Mặt trời do đó quỹ đạo Mặt trăng có hình elip hơi dẹt ở hai đầu.<br />
<br />
Tốc độ vận chuyển của Mặt trăng không đều, nhưng cứ đến 27,3 ngày thì Mặt trăng sẽ kết thúc 1 vòng quay quanh Trái đất.<br />
<br />
Vòng quay của Mặt trăng quanh Trái đất. Nó có điểm cận địa (Perigee) và điểm viễn địa (apogee) với Trái đất.<br />
Tuy nhiên, dưới tác động của trục quay nghiêng tự nhiên của Trái đất - khoảng 27 độ thì không phải tất cả các nước đều có thể ngắm nhìn Mặt trăng to, tròn như nhau mặc dù ở cùng một thời điểm của chu kỳ quay.<br />
<br />
Theo các chuyên gia thiên văn học, vào ngày siêu trăng do nằm trong đúng chu kỳ quay của Mặt trăng tiến tới điểm cực địa nên người dân khu vực phía Tây Bắc Mỹ và các nước thuộc vành đai Thái Bình Dương có cơ hội quan sát siêu trăng rõ nét nhất. Có nghĩa là: lúc này, trăng đang ở gần khu vực phía Nam của bán cầu.<br />
<br />
Do Việt Nam nằm ở gần xích đạo (khoảng giữa của 2 cực bán cầu) với vĩ độ: 23°23' Bắc - 8°34' Bắc, kinh độ: 102°09’Đông - l09°24' Đông.<br />
<br />
Trong khi các nước khác như Úc - vĩ độ 33°51′35,9″ Nam - kinh độ: 151°12′40″ Đông có vị trí nằm ở gần cực Nam nên người dân nơi đây sẽ có cơ hội ngắm trăng to hơn Việt Nam cũng là điều dễ hiểu.<br />
<br />
Hình ảnh siêu trăng ẩn hiện trên cầu Harbour, Sydney<br />
... và siêu trăng chụp ở Đà Nẵng.<br />
Các nước hàng xóm với Việt Nam có vị trí kinh độ, vĩ độ gần gần nhau sẽ thấy độ lớn của trăng gần như nhau.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Tiết lộ mới về Cái Chết Đen: Mối liên quan virus và vũ trụ]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-Ti%E1%BA%BFt-l%E1%BB%99-m%E1%BB%9Bi-v%E1%BB%81-C%C3%A1i-Ch%E1%BA%BFt-%C4%90en-M%E1%BB%91i-li%C3%AAn-quan-virus-v%C3%A0-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</link>
			<pubDate>Sat, 09 May 2015 09:13:16 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=139386">rubiru</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-Ti%E1%BA%BFt-l%E1%BB%99-m%E1%BB%9Bi-v%E1%BB%81-C%C3%A1i-Ch%E1%BA%BFt-%C4%90en-M%E1%BB%91i-li%C3%AAn-quan-virus-v%C3%A0-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</guid>
			<description><![CDATA[[size=medium]<br />
<br />
<img src="http://1.bp.blogspot.com/-1XqNwNlZwF4/VEhJbsJ5h_I/AAAAAAAAAPE/CpQ2nFh6QVY/s1600/Triumph-of-death.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Triumph-of-death.jpg]" class="mycode_img" /><br />
<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Địa ngục trần gian: Bức tranh Chiến thắng của Thần chết của họa sĩ Pieter Bruegel<br />
lột tả cảnh hoang tàn và nỗi kinh hoàng sau đại dịch Cái Chết Đen ở châu Âu thời Trung Cổ</span><br />
<br />
Tác giả: Gabriela Segura, M.D.<br />
Nguồn: <a href="http://www.sott.net/article/228189-New-Light-on-the-Black-Death-The-Viral-and-Cosmic-Connection" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">Sott.net</a><br />
Dịch bởi <a href="http://dauhieuthoidai.blogspot.com/2015/05/tiet-lo-moi-ve-cai-chet-en-moi-lien.html#more" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">Dấu Hiệu Thời Đại</a><br />
<br />
<br />
<br />
“<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sao chổi là những ngôi sao xấu xa. Mỗi khi chúng xuất hiện ở phía nam, chúng xóa sạch cái cũ và lập nên cái mới. Cá đổ bệnh, vụ mùa thất bát, vua và dân thường lăn ra chết, trai tráng ra chiến trường đánh giết lẫn nhau. Dân chúng căm ghét cuộc sống và thậm chí không muốn nói về nó</span>.” - Lý Thuần Phong, Tổng quản Phòng Thiên văn Hoàng gia Trung Quốc, năm 648.<br />
<br />
Năm 2007, một thiên thạch rơi xuống Puno, đông nam Peru. José Macharé - nhà khoa học thuộc Viện Địa chất, Khai thác mỏ và Luyện kim ở Peru - nói rằng hòn đá vũ trụ rơi gần một khu vực lầy lội cạnh Hồ Titicaca, làm nước sôi khoảng 10 phút, hòa lẫn với đất và phát ra một đám mây màu xám. Thành phần của đám mây đó vẫn còn chưa rõ. Loại trừ khả năng chất độc phóng xạ, đám mây độc này được cho là đã gây đau đầu và vấn đề về hô hấp cho ít nhất 200 người trong một cộng đồng 1500 cư dân. Ngoài sự kiện này, chúng ta có hay nghe người dân đổ bệnh vì đá từ vũ trụ không? Còn chim, cá và các loài động vật khác thì sao? Các nhà chiêm tinh cổ đại coi sao chổi là một điềm xấu dẫn đến cái chết và nạn đói, nhưng còn nguyên nhân nào khác ngoài hậu quả về vật lý / cơ học của va chạm với sao chổi tàn phá môi trường mỏng manh của chúng ta mà chúng ta cần biết không?<br />
<br />
Là một bác sĩ, tôi thường chỉ tập trung vào các vấn đề liên quan đến y tế và sức khỏe, chứ không mấy khi nghiên cứu về lịch sử và thảm họa. Tuy nhiên, như nhiều người khác, tôi thấy những dấu hiệu của sự thay đổi khí quyển trên hành tinh của chúng ta mà nhiều chuyên gia cho rằng rất có thể là do tích tụ bụi sao chổi. Khi tôi đọc các tường thuật ngày càng nhiều về cầu lửa trên bầu trời ở khắp nơi trên thế giới và tôi biết những yếu tố này chắn chắn có ảnh hưởng nào đó lên sức khỏe cá nhân và cộng đồng, nó thúc đẩy tôi nghiên cứu tìm ra sự liên quan để có thể chuẩn bị tốt hơn cho những gì có thể đến trong tương lai của chúng ta. Nếu hành tinh của chúng ta đang đi vào một chu kỳ bắn phá mới của sao chổi, và nếu những sao chổi này mang các loài vi sinh vật mới mà hệ thống miễn dịch tập thể của nhân loại chưa từng biết tới, thì được cảnh báo trước có nghĩa là được chuẩn bị trước.<br />
<br />
Theo nhà khoa học quá cố Fred Hoyle và Chandra Wickramasinghe của trường Đại học Wales tại Cardiff, virus có thể được phân bố khắp không gian vũ trụ bởi bụi trong các dải mảnh vụn sao chổi. Sau đó, khi Trái Đất đi qua những dải này, bụi và virus tích tụ trong khí quyển của chúng ta, nơi chúng có thể nằm lơ lửng trong nhiều năm cho đến khi trọng lực kéo chúng xuống. Họ so sánh và phát hiện nhiều dịch bệnh trong lịch sử trùng hợp với sự xuất hiện của sao chổi trên bầu trời. Hai nhà nghiên cứu này tin chắc rằng mầm mống gây ra các bệnh dịch và đại dịch đến từ vũ trụ.<br />
<br />
Trong một bức thư đăng trên tạp chí Lancet [1], Wickramasinghe giải thích rằng một lượng nhỏ virus đi vào tầng bình lưu có thể rơi trước hết xuống phía đông dãy núi Himalayas, nơi mà tầng bình lưu là mỏng nhất, tiếp theo là rơi rải rác ở những vùng xung quanh. Liệu đây có phải lý do tại sao những chủng loại virus cúm mới có đột biến gen lớn và có thể gây ra đại dịch thường xuất hiện ở châu Á? Wickramasinghe lập luận rằng nếu một virus chỉ có khả năng lây nhiễm thấp, tiến trình toàn cầu sau đó của nó sẽ phụ thuộc vào quá trình vận tải và hòa trộn ở tầng bình lưu, dẫn đến sự reo rắc theo mùa trong vài năm sau đó. Do vậy, ngay cả khi tất cả mọi nỗ lực hợp lý đã được thực hiện để ngăn chặn sự lây lan, ổ bệnh mới vẫn có thể xuất hiện ở bất cứ nơi nào.<br />
<br />
Khoa học chính thống chế giễu ý tưởng rằng nếu có sự sống như vi khuẩn và virus trong vũ trụ, một số trong đó sẽ tự nhiên rơi xuống Trái Đất. Trong khi một số nhà nghiên cứu đồng ý là bụi sao chổi có thể chứa chất hữu cơ, họ lập luận rằng ngay cả khi lượng bụi đó đến được bầu khí quyển Trái Đất, nhiệt độ cao trong quá trình đi vào sẽ khiến bất cứ hợp chất hữu cơ nào trong đó bị tiêu hủy. Nhưng một nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Thiên thạch và Khoa học Hành tinh (Meteoritics and Planetary Science) [2] cho thấy amino acid, nguyên liệu của sự sống, được tìm thấy trong một thiên thạch nơi mà các nhà khoa học nghĩ rằng không thể tồn tại. Tại sao? Bởi vì cục thiên thạch này được tạo ra khi hai tiểu hành tinh va vào nhau. Cú sốc của vụ va chạm làm nó nóng lên đến hơn 1100 độ C - đủ nóng để phá hủy tất cả các phân tử hữu cơ phức tạp như amino acid. Nhưng họ vẫn tìm thấy chúng ở đó, hơn nữa quá trình nghiên cứu trong bài viết cho thấy khả năng nhiễm bẩn từ bên ngoài là rất thấp. Ngoài amino acid, họ còn tìm thấy những khoáng chất chỉ hình thành dưới nhiệt độ cao, cho thấy chúng thực sự được tạo ra trong một vụ va chạm cực mạnh. Jennifer Blank ở dự án SETI đã làm thí nghiệm với amino acid trong nước và nước đá, và cho thấy chúng có thể sống sót nguyên vẹn ở những nhiệt độ và áp suất tương đương với điều kiện xảy ra khi một sao chổi đi vào khí quyển Trái Đất dưới góc nhỏ, hay trong một vụ va chạm giữa hai tiểu hành tinh.<br />
<br />
Tiến sĩ Rhawn Joseph, đồng tác giả với Wickramasinghe trong cuốn sách <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sinh học, Vũ trụ học, Sinh học Vũ trụ và Nguồn gốc của Sự sống</span> (Biology Cosmology, Astrobiology, and the Origins and Evolution of Life) nói với chúng ta [3]<br />
<br />
Các nhà thiên văn học cổ đại Trung Quốc ghi chép lại nhiều giai đoạn trong đó sao chổi xuất hiện trước bệnh dịch và thảm họa. Những quan sát tỉ mỉ được tập hợp vào năm 300 trước Công nguyên trong cuốn sách được biết đến dưới cái tên “<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sách Lụa Mã Vương Đôi</span>” (Mawangdui Silk). Nó mô tả 29 dạng sao chổi khác nhau và các thảm họa liên quan đến chúng, từ tận năm 1500 trước Công nguyên.<br />
<br />
<img src="http://1.bp.blogspot.com/-2JWnF9peoeg/VUw3cdvquYI/AAAAAAAAA14/M68kwXBOFP0/s1600/first_image.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: first_image.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Sách Lụa Mã Vương Đôi mô tả 29 dạng sao chổi khác nhau và<br />
các bệnh tật cùng thảm họa liên quan đến chúng, từ năm 1500 TCN<br />
<br />
Joseph chỉ ra rằng châu Âu thời trung cổ và châu Mỹ thời thuộc địa là những nơi mà người ta quan sát thấy sao chổi xuất hiện trùng hợp với đại dịch và bệnh tật. Ông nói thêm rằng sao chổi Encke, nhiều khả năng là khởi nguồn của vật thể gây ra sự kiện Tunguska và đại dịch cúm năm 1918, cũng trùng khớp. Ông viết:<br />
<br />
… trong năm 2005, các nhà khoa học từ Viện Bệnh học của Các Lực lượng Vũ trang (Armed Forces Institute of Pathology) tại Washington D.C. làm sống lại virus cúm năm 1918 từ những thi thể được bảo quản trong lòng đất đóng băng vĩnh cửu của Alaska. Họ sớm phát hiện ra rằng một loại virus hoàn toàn mới đã kết hợp với một loại virus cũ, trao đổi và tái kết hợp gen, để tạo ra một virus lai. Quá trình này chuyển hóa những chủng virus cúm nhẹ thành những dạng nguy hiểm và dễ lan truyền hơn nhiều. Họ cũng xác nhận rằng virus cúm Tây Ban Nha năm 1918 đến từ trên trời, trước hết lây nhiễm trong các loài chim và sau đó mới lan truyền và phát triển ở người.<br />
<br />
Joseph lập luận rằng vi sinh vật và chuỗi virus nằm trên mảnh vỡ sao chổi và những hạt nhỏ hơn rơi vào tầng trên của khí quyển khi mảnh vỡ và bụi sao chổi va chạm với trái đất. Sau đó chúng trôi từ từ theo các dòng khí, đôi khi ở trên không hàng năm trời, lan tỏa dọc ngang khắp hành tinh và nhẹ nhàng rơi, cho đến khi cuối cùng chúng đáp xuống bất kỳ cái gì chúng gặp trên bề mặt trái đất - có thể là đại dương, sông ngòi, thú vật, cây cối, con người. Trên thực tế, người ta biết rằng vi sinh vật tồn tại với số lượng đáng kể trong khí quyển Trái Đất và chúng được tìm thấy trong các mẫu không khí thu thập ở những độ cao từ 41 km đến 77 km. Những cơ chế tự nhiên đưa vi sinh vật vào khí quyển là bão, núi lửa, gió mùa và va chạm với sao chổi.<br />
<br />
Chúng ta biết rằng vật thể Tunguska nổ tung trong bầu khí quyển vào tháng 6 năm 1908, nhưng mãi đến năm 1927 các nhà khoa học cuối cùng mới tìm đến được vùng bị ảnh hưởng ở Siberia. Không một mảnh vỡ nào của vật thể ban đầu bị nổ tung có thể được tìm thấy, nhưng quá trình nghiên cứu thực địa sau đó phát hiện những hạt kỳ lạ hình cầu màu đen, sáng bóng ánh kim loại trong lớp đất của nhiều hố thiên thạch nhỏ, nông, hình bầu dục - đường kính 50 đến 200 mét - tương tự như các hố thiên thạch tại Vịnh Carolina. Những hạt hình cầu này có thành phần đặc trưng của vật thể ngoài Trái Đất, với nồng độ iridium, niken, coban và một số kim loại khác rất cao. Hàm lượng cao bất thường của cùng những kim loại đó sau này được tìm thấy trong các lõi băng Nam Cực - nhưng tại lớp tương ứng với năm 1912. [4] Thế nghĩa là cần bốn năm để những kim loại đó rơi từ tầng bình lưu xuống bề mặt Trái Đất. Có phải vật thể Tunguska là nguồn của những chủng loại virus mới chưa bao giờ được nhìn thấy trên Trái Đất không?<br />
<br />
Một nghiên cứu tiến hành gần địa điểm của sự kiện Tunguska tìm thấy nồng độ đáng kể những vi sinh vật có thể nhân giống được trên bầu trời tây nam Siberia ở các độ cao từ 0,5 – 7 km, một khoảng tương tự như độ cao 5 – 10 km nơi vật thể vũ trụ Tunguska tương tác với khí quyển Trái Đất. [5]<br />
<br />
Joseph nhắc nhở chúng ta rằng vi sinh vật phát triển mạnh trong thời tiết lạnh là những cư dân thành công nhất của hành tinh này. Trên thực tế, chúng thích nghi một cách hoàn hảo với cuộc sống trên một số vật thể đông cứng di chuyển trong không gian vũ trụ. “Tác động lâu dài của nhiệt độ dưới không không nên bị coi là một yếu tố tiêu cực cực đoan mà là một yếu tố tạo sự ổn định, hỗ trợ cho khả năng tồn tại của vi sinh vật.” (D. A. Gilichinsky, "Mô hình Đóng băng Vĩnh cửu của Môi trường sống Ngoài Hành tinh (Permafrost Model of Extraterrestrial Habitat)" trong Sinh học Thiên văn (Astrobiology), biên tập bởi G. Horneck &amp; C. Baumstark-Khan, Springer, 2002). Hỗ trợ cho lập luận này, người ta biết rằng Richard Hoover của NASA đã phát hiện vi sinh vật trong lõi băng cổ đại hơn 4000 năm tuổi, khoan từ Hồ Vostok gần cực nam Trái Đất. Những sinh vật này được tìm thấy cùng với các hạt bụi cổ đại rơi từ vũ trụ. Hơn nữa, những vi sinh vật tìm thấy tại Hồ Vostok gia tăng về số lượng khi số lượng hạt bụi gia tăng (S. Abyzov và các cộng sự, Vi sinh học (Microbiologiya), 1998, 67: 547). [3]<br />
<br />
Joseph và Wickramasinghe cũng xem xét và cung cấp bằng chứng rằng vi khuẩn có thể đi từ hành tinh này đến hành tinh khác và hệ mặt trời này đến hệ mặt trời khác trong khi được bao bọc trong các tiểu hành tinh, sao chổi và mảnh vỡ vũ trụ khác, và rằng chúng có thể sống sót qua sự va chạm và sức nóng khi đi ra và đi vào bầu khí quyển. Đây là cái gọi là lý thuyết Panspermia. [6]<br />
<br />
Họ lập luận rằng vi khuẩn và virus có thể cho và nhận DNA, và lập luận này được hỗ trợ bởi một nghiên cứu gần đây đăng trên tạp chí Nature Communications. [7] Nghiên cứu này làm sáng tỏ cách vi khuẩn hòa nhập DNA ngoại lai từ những virus xâm nhập vào quá trình điều tiết của chúng. Thomas Wood, giáo sư tại khoa Kỹ thuật Hóa học Artie McFerrin của trường Đại học Texas A&amp;M, giải thích cách virus tự nhân bản bằng cách xâm nhập vào vi khuẩn và tích hợp chính nó vào các nhiễm sắc thể của vi khuẩn. Virus sau đó có thể tự nhân bản và giết chết vi khuẩn. Do đã tích hợp chính nó vào nhiễm sắc thể của vi khuẩn, bản thân virus cũng có thể trải qua đột biến gen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Quay lại với Cái Chết Đen</span><br />
<br />
<img src="http://2.bp.blogspot.com/-T9SVjv9ovm0/VUw8tPiv6jI/AAAAAAAAA2Q/eLcr45yVB-Y/s1600/Dance_of_Death.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Dance_of_Death.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Lấy cảm hứng từ Cái Chết Đen, bức tranh Điệu Múa Tử Thần mang tính hình tượng về<br />
việc cái chết có ở khắp nơi. Đây là một mô típ tranh phổ biến vào cuối thời trung cổ.<br />
<br />
<br />
Cái Chết Đen di chuyển không ngừng về phía bắc xuyên qua châu Âu như một cơn sóng khổng lồ. Nó đi rất nhanh trong thời gian đầu, từ tháng 12 năm 1347 đến tháng 6 năm 1348 khi nó lây lan qua nước Ý, Pháp, Tây Ban Nha và vùng Balkans. Vượt qua dãy núi Alps và Pyrenees, cuối cùng nó đến Thụy Điển, Na Uy và biển Baltic và tháng 12 năm 1350. Nhiều ngôi làng mất toàn bộ dân số và bị xóa sổ, nhưng trong tiến trình của căn bệnh, cũng có những vùng mà nó tránh hoàn toàn. Cái Chết Đen ở lại châu Âu trong ba thế kỷ tiếp theo và cuối cùng biến mất vào thế kỷ 17, khi châu Âu ở đỉnh cao quyền lực.<br />
<br />
Tại sao nó xuất hiện, lây lan và rồi biến mất như vậy? Một loại virus mới trước đây chưa từng có, hình thành dưới các điều kiện tạo ra bởi va chạm từ vũ trụ, có thể là rất nguy hiểm đối với cộng đồng dân số không được miễn dịch với nó từ trước (ý tôi ở đây là miễn dịch tự nhiên). Nhưng cùng với việc sự miễn dịch dần dần được hình thành trong cộng đồng, diễn biến của căn bệnh hoặc bản thân căn bệnh có thể thay đổi.<br />
<br />
Có những bằng chứng thuyết phục rằng Cái Chết Đen không phải là sự bùng phát của bệnh dịch hạch mà trên thực tế được gây ra bởi một loại virus xuất huyết. Lập luận này được tổng hợp trong cuốn sách <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sự Trở lại của Cái Chết Đen</span> (Return of the Black Death) [8] trong đó Susan Scott và Christopher Duncan từ trường Đại học Liverpool cẩn thận ghép tất cả các manh mối có thể vào với nhau. Họ theo dõi bệnh dịch từ khi nó mới xuất hiện một cách bất thình lình và ghi chép lại những tác động thảm khốc chưa từng có mà nó gây ra đối với nền văn minh châu Âu - chết chóc trên quy mô không thể tưởng tượng nổi. Nó cũng rất có thể xảy ra một lần nữa vào bất cứ lúc nào.<br />
<br />
Nghiên cứu hồ sơ giáo xứ và dữ liệu lịch sử được lưu lại tại các tỉnh của Anh, sử dụng thông tin về những sự kiện quan trọng trong cuộc sống của những con người thật kết hợp với mô hình máy tính, Duncan và Scott đã không chỉ có thể ước tính khoảng thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng cho đến lúc tử vong mà còn thiết lập những điểm dưới đây về đại dịch này:<br />
<br />
- Một ổ dịch được ghi nhận là bắt đầu khi có một du khách hay người lạ đến, hay người địa phương trở về từ vùng nơi bệnh dịch được biết là đang hoành hành.<br />
<br />
- Bệnh dịch tiến triển chính xác theo cùng một cách trong mỗi lần bùng phát.<br />
<br />
- Tuy nhiên, có hai loại bệnh dịch khác nhau ở Anh, chi phối bởi quy mô và mật độ dân số.<br />
<br />
- Một đợt dịch bệnh điển hình kéo dài trong 8 đến 9 tháng, từ mùa xuân đến tháng 12.<br />
<br />
- Tỷ lệ tử vong thường khoảng 40% dân số, mặc dù họ không biết được có bao nhiêu người bỏ đi ngay khi có dấu hiệu bệnh dịch đầu tiên.<br />
<br />
Không chỉ vậy, họ còn thiết lập được những dữ liệu thống kê quan trọng về bệnh dịch như sau:<br />
<br />
- Giai đoạn tiềm ẩn: 10 – 12 ngày<br />
<br />
- Giai đoạn lây nhiễm trước khi xuất hiện triệu chứng: 20 – 22 ngày<br />
<br />
- Thời gian ủ bệnh: 32 ngày<br />
<br />
- Thời gian trung bình từ khi xuất hiện triệu chứng cho đến khi chết: 5 ngày<br />
<br />
- Tổng thời gian lây nhiễm: khoảng 27 ngày, giả định rằng bệnh nhân vẫn có thể lây nhiễm cho đến khi chết, mặc dù có thể là khả năng lây nhiễm giảm đi khi các triệu chứng xuất hiện.<br />
<br />
- Thời gian trung bình từ khi lây bệnh đến khi chết: 37 ngày<br />
<br />
Các tác giả rất ngạc nhiên khi họ có thể tính ra những số liệu thống kê này cho hơn 50 ổ dịch khác nhau ở Anh và xác minh thời gian tiềm ẩn và lây nhiễm trong nhiều trường hợp. Sự tương ứng với thời gian “kiểm dịch” 40 ngày từng được xác định là thành công rộng rãi trong việc phòng chống bệnh dịch củng cố cho kết luận của họ. Từ dữ liệu có sẵn tại các nước khác, họ lập luận một cách thuyết phục rằng những số liệu thống kê này đúng cho Cái Chết Đen trên khắp châu Âu. Rõ ràng chìa khóa cho sự lây lan rộng rãi của đại dịch này trong thời Trung Cổ nằm ở thời gian ủ bệnh đặc biệt dài của nó.<br />
<br />
Mọi căn bệnh truyền nhiễm đều có giai đoạn ủ bệnh, kể từ khi một người bị lây nhiễm cho đến khi triệu chứng đầu tiên xuất hiện, và giai đoạn lây nhiễm khi người đó có thể truyền căn bệnh cho người khác. Giai đoạn tiềm ẩn là thời gian sau khi một người bị lây nhiễm trong đó mầm bệnh sinh sôi cho đến khi bệnh nhân trở nên truyền nhiễm. Nếu giai đoạn tiềm ẩn ngắn hơn giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm bệnh sẽ có thể truyền bệnh trước khi triệu chứng xuất hiện, và người đó có thể truyền bệnh cho người khác mà không biết. Cuối cùng thì căn bệnh đi hết quá trình trong cơ thể, và để dịch bệnh có thể tiếp tục, nó phải truyền nhiễm được cho ít nhất một người nữa trong cả quá trình.<br />
<br />
Trong các triệu chứng của dịch bệnh này, có những tường thuật như sau:<br />
<br />
Nạn nhân thường biểu hiện triệu chứng trong khoảng năm ngày trước khi chết. Nhưng theo một số tường thuật thời đó, giai đoạn này có thể kéo dài từ 2 đến 12 ngày.<br />
<br />
Dấu hiệu chẩn đoán chính là sự xuất hiện của những đốm xuất huyết, thường là màu đỏ, nhưng cũng có thể có màu từ xanh dương cho đến màu tím hoặc từ màu da cam đến màu đen. Chúng thường xuất hiện ở ngực, nhưng cũng có khi thấy ở cổ, tay, chân và có nguyên nhân do xuất huyết dưới da vì các mạch máu bị tổn thương. Chúng được gọi là những “dấu hiệu của Chúa”.<br />
<br />
Nhiều loại sưng tấy như nhọt, loét, hạch cũng là đặc trưng của căn bệnh này. Các hạch là những tuyến bạch huyết bị sưng, thường ở cổ, nách, bẹn. Nếu các hạch không nổi lên và vỡ, có rất ít cơ hội sống sót, nhưng nếu chúng vỡ, có vẻ như sốt sẽ giảm.<br />
<br />
Sốt, nôn mửa liên tục, tiêu chảy và chảy máu kéo dài từ mũi là những đặc điểm bổ sung khác. Ngoài ra còn có triệu chứng nước tiểu có máu, khát đến cháy họng, và trong một số trường hợp người bệnh phát điên hoặc mê sảng.<br />
<br />
Khám nghiệm tử thi cho thấy các cơ quan nội tạng bị hoại tử hàng loạt. Đây đúng là một cách chết khủng khiếp. Nạn nhân bị chết do các cơ quan nội tạng chết và hóa lỏng dần dần.<br />
<br />
<img src="http://2.bp.blogspot.com/-HCPLvhrSYaY/VUw-Srudb6I/AAAAAAAAA2c/o7eLcWbKaYc/s1600/third_image.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: third_image.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Minh họa về Cái Chết Đen từ Kinh Thánh Toggenburg (1411)<br />
<br />
<br />
Do không có ai từng tiếp xúc với căn bệnh trước đó, hầu như tất cả những ai tiếp xúc với một người mắc bệnh đều bị nhiễm bệnh và chết, nhưng cũng có tường thuật về một số người có vẻ có miễn dịch tự nhiên đối với căn bệnh mới này. Liệu có phải tổ tiên họ từng tiếp xúc với một bệnh dịch tương tự trong quá khứ? Hay họ mang một đột biến gen đặc biệt nào đó khiến họ miễn dịch, hay hệ thống miễn dịch của họ đủ mạnh để chống lại căn bệnh như vậy?<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Thế còn bệnh dịch hạch thì sao</span>?<br />
<br />
Trái ngược với lẽ thường, bệnh dịch hạch được hầu như tất cả mọi người tin tưởng chắc chắn là nguyên nhân của Cái Chết Đen, mặc dù điều đó đã được xác định là không thể được về mặt sinh học.<br />
<br />
Bệnh dịch hạch là một căn bệnh mang trên cơ thể những động vật gặm nhấm như chuột và nó được truyền từ chuột sang người thông qua bọ chét. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Yersinia pestis. Một số chuột có khả năng đề kháng thấp và sẽ chết, trong khi những con khác có khả năng đề kháng cao và sống sót sau khi nhiễm bệnh. Đây là điều quan trọng, bởi vì căn bệnh sẽ biến mất nếu tất cả chuột đều không có khả năng đề kháng. Nó chỉ có thể tồn tại ở một khu vực nơi có sự cân bằng giữa lượng chuột có khả năng đề kháng thấp và đề kháng cao.<br />
<br />
Scott và Duncan giải thích tại sao vi khuẩn Yersinia pestis chưa bao giờ tồn tại trong cộng đồng động vật gặm nhấm ở châu Âu vì chúng không có khả năng đề kháng. Bên cạnh đó, những loài chuột duy nhất sống tại châu Âu hoặc là đến đó khoảng 60 năm sau khi bệnh dịch kết thúc, hoặc không thể sống sót mà không có khí hậu ấm áp, điều khiến chúng không thể lan truyền bệnh nhanh chóng trong mùa đông được. Họ lập luận:<br />
<br />
...người ta biết rằng Cái Chết Đen được mang qua biển tới Iceland và rằng có hai dịch bệnh nghiêm trọng đã được xác nhận trong thế kỷ 15. […] Tuy nhiên, người ta cũng biết rằng không có con chuột nào tồn tại trên hòn đảo này trong suốt ba thế kỷ xảy ra Cái Chết Đen. Sự lan truyền của căn bệnh tiếp tục trong mùa đông khi mà nhiệt độ trung bình là dưới -3 độ C, nhiệt độ nơi mà sự lan truyền thông qua bọ chét là điều không thể. Người ta cũng đồng ý rằng không có sự đề cập đến chuột chết trong bất cứ tường thuật nào của thời đó về Cái Chết Đen. Điều kiện lý tưởng để bọ chét đẻ trứng là nhiệt độ từ 18 đến 27 độ C và độ ẩm tương đối 70%, trong khi nhiệt độ dưới 18 độ C ức chế việc đẻ trứng. Các nhà nghiên cứu đã thu thập tất cả những dữ liệu có thể về khí hậu miền trung nước Anh trong thời gian Cái Chết Đen và chưa bao giờ nhiệt độ trung bình trong tháng 7 - 8 vượt quá 18,5 độ C.<br />
<br />
Ngay nước Anh, chứ đừng nói đến Iceland hay Thụy Điển, cũng không có một khí hậu có khả năng duy trì những đợt bùng phát thường xuyên của bệnh dịch hạch lây lan qua bọ chét. Ngay từ đầu, người dân châu Âu thời trung cổ nhận ra rằng đó là một bệnh truyền nhiễm lây trực tiếp từ người này qua người khác, chứ không phải là một căn bệnh liên quan đến, hay đến từ chuột.<br />
<br />
Có hai thể bệnh dịch hạch ở người: thể hạch và thể viêm phổi. Bệnh nhân dịch hạch ở thể hạch không lây truyền cho người khác. Bệnh dịch hạch ở thể viêm phổi có khả năng truyền nhiễm, nhưng nó chỉ xuất hiện trong khoảng 5% số ca dịch hạch. Nghĩa là nó không thể xảy ra mà không có những ca thể hạch và nó không thể duy trì mãi một cách độc lập. Nó xảy ra khi vi khuẩn đi vào phổi, và thời gian từ khi nhiễm bệnh đến cái chết do dịch hạch thể viêm phổi là 5 ngày chứ không phải 37 ngày.<br />
<br />
Scott và Duncan lưu ý đến một số yếu tố trỏ đến tác nhân gây bệnh của Cái Chết Đen là một loại virus. Tác nhân gây bệnh có vẻ như cũng rất ổn định. Nếu có đột biến gen, nó cũng không làm thay đổi tiến trình của căn bệnh, ít nhất là trong 300 năm. Người ta tin rằng bệnh dịch này lây truyền thông qua những giọt nước rất nhỏ trong không khí. Các báo cáo thời đó cho rằng một người được an toàn nếu đứng cách người bệnh ít nhất 4 mét ở ngoài trời. Điểm thú vị nhất là trong cư dân châu Âu, những người mang đột biến gen CCR5-Δ32 có tỷ lệ sống sót cao hơn nhiều. Đột biến gen này dẫn đến việc xóa đi một phần gen CCR5 có nhiệm vụ mã hóa một loại protein được sử dụng như một loại cổng vào bởi một số virus. Đột biến gen này khiến người mang nó có khả năng đề kháng với virus HIV-1 và có thể đã khiến họ đề kháng với Cái Chết Đen.<br />
<br />
Virus gây ra Cái Chết Đen không tồn tại trong những virus được biết đến hiện nay, mặc dù các triệu chứng của nó tương tự như triệu chứng của bệnh Ebola, Marburg và một số bệnh sốt xuất huyết - những căn bệnh gây ra bởi filovirus. Chúng có tỷ lệ tử vong cao và có xu hướng xảy ra trong những đợt dịch bùng nổ dữ dội do lây truyền từ người sang người. Những đợt dịch bùng phát xảy ra không theo quy luật và cho đến nay, không một loại động vật chứa nào được biết đến.<br />
<br />
Những đại dịch tương tự đã được mô tả trong thời cổ đại, ví dụ như đại dịch tàn phá thành Athens năm 430 trước Công nguyên mà Joseph và Wickramasinghe cho rằng tác nhân gây bệnh cũng bắt nguồn từ sao chổi. [9] Cũng như với Cái Chết Đen, đại dịch ở Athens xảy ra trong một vùng địa lý nhất định; nó suy giảm và biến mất cũng đột ngột như khi nó bắt đầu và không một loại bệnh nào được biết đến hiện nay khớp với những mô tả về nó bởi nhà sử học Thucydides.<br />
<br />
Những căn bệnh này biến đi đâu? Có phải virus Cái Chết Đen đột biến gen và gây ra những căn bệnh đáng sợ khác? Điều mà chúng ta biết là một loại bệnh đậu mùa độc tính cao xuất hiện vào thập kỷ 1630. Và ngay khi Cái Chết Đen biến mất khỏi sân khấu lịch sử, bệnh đậu mùa thay vị trí của nó để trở thành căn bệnh đáng sợ nhất đối với nhân loại. Chúng ta chỉ có thể suy đoán. Virus đậu mùa, không giống như tác nhân gây bệnh của Cái Chết Đen, có sức đề kháng cao với nhiệt độ lạnh, khiến nó trở thành một virus có sức sống bền bỉ. Theo các dữ liệu thu thập bởi Scott và Duncan mô tả tiến trình bệnh lý của Cái Chết Đen, bệnh đậu mùa dạng xuất huyết gần như giống hệt với Cái Chết Đen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nhưng có va chạm với sao chổi nào xảy ra vào thời điểm của Cái Chết Đen không</span>?<br />
<br />
Nếu bạn đọc bài đặc biệt của tạp chí <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Nối Điểm Thành Hình</span> (The Dot Connector Magazine) số 11 (xem cả bài <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Thời đại Vàng son, Thái nhân cách và Đợt Tuyệt chủng thứ sáu</span> - The Golden Age, Psychopathy and the Sixth Extinction), bạn có lẽ đã biết câu trả lời là có. Những đợt bùng phát bệnh dịch thường trùng hợp với thời kỳ khan hiếm lương thực, đói kém, lũ lụt, người dân nổi dậy và chiến tranh tôn giáo. Tại một số nước thì có núi lửa phun trào, động đất và nạn đói. Và không chỉ những đợt bùng phát bệnh dịch trùng hợp với va chạm sao chổi mà bản thân các trận động đất cũng có thể là dấu hiệu của va chạm sao chổi. Nhà nghiên cứu vòng tuổi cây Mike Baillie ở trường Đại học Nữ hoàng, Belfast, Ireland viết về vấn đề này trong cuốn sách của ông: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Tiết lộ mới về Cái Chết Đen: Mối Liên quan Vũ trụ</span> (New Light on the Black Death: The Cosmic Connection). [10]<br />
<br />
Baillie so sánh các vòng tuổi cây với những mẫu lõi băng đã được phân tích, xác định tuổi, và phát hiện có ammonium. Người ta đã xác định mối liên hệ giữa ammonium trong các lõi băng và sự bắn phá từ vũ trụ lên bề mặt Trái Đất trong ít nhất bốn lần trong 1500 năm qua: năm 539, 626, 1014, năm 1908 - sự kiện Tunguska. Baillie chỉ ra những dấu hiệu giống hệt nhau xảy ra vào thời điểm Cái Chết Đen ở cả các vân vòng tuổi cây và mẫu lõi băng, và ở cả những thời điểm của các đại dịch khác trong lịch sử. Baillie chỉ ra rằng động đất có thể được gây ra bởi các vụ nổ sao chổi trong khí quyển hoặc thậm chí là những va chạm trên bề mặt Trái Đất. Trên thực tế, tín hiệu ammonium trong lõi băng trùng khớp với một trận động đất xảy ra vào ngày 25/1/1348. Ông liên hệ sự kiện này với những tường thuật trong thế kỷ 14 rằng bệnh dịch là do “sự hư hoại của bầu khí quyển” đến từ trận động đất này.<br />
<br />
<img src="http://4.bp.blogspot.com/-odL3ydJARq0/VEhkbvUetzI/AAAAAAAAAPU/iiDkohVlxP4/s1600/fig8a.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: fig8a.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Một bức tranh vẽ năm 1456 mô tả sao chổi Halley khi nó bay qua gần Trái Đất<br />
<br />
Khái niệm về những vật thể vũ trụ bay sượt qua bầu khí quyển hay va chạm trực tiếp với Trái Đất, và gửi xuống vi khuẩn hay virus, rồi những vi khuẩn và virus đó có thể kết hợp với vi sinh vật trên Trái Đất để tạo ra những chủng loại virus mới và đóng góp vào sự tiến hóa và bệnh tật trên Trái Đất, có vẻ thật là đáng sợ. Chúng ta có thể làm gì để chống lại những mối đe dọa truyền nhiễm như vậy? Liệu sự thay đổi trong chế độ ăn có ảnh hưởng đến sự xuất hiện và biến mất của bệnh tật không?<br />
<br />
Chúng ta biết rằng khoảng thời gian giữa năm 500 và 1300 chứng kiến những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống trên hầu hết châu Âu, khoảng thời gian trước khi xảy ra Cái Chết Đen. Nông nghiệp tập trung cao độ trên diện tích ngày càng lớn dẫn đến việc thịt bị thay thế bởi ngũ cốc và rau quả trong vai trò là thành phần chính trong chế độ ăn của đa số người dân. Thịt đắt hơn và do đó có vẻ sang hơn, và thường chỉ có mặt thường xuyên trên bàn ăn của giới quý tộc. Theo một số tường thuật, giới này rất ít bị ảnh hưởng bởi Cái Chết Đen. Vì vậy, rất có thể việc ăn thịt đóng vai trò bảo vệ về mặt dinh dưỡng chống loại các loại bệnh tật khác nhau, bao gồm cả Cái Chết Đen (dữ liệu khảo cổ học từ thời nguyên thủy thực sự hỗ trợ ý kiến này).<br />
<br />
Chúng ta biết rằng ngũ cốc là nguồn của gluten, một protein rất khó để tiêu hóa và ngày càng nhiều người không có khả năng dung nạp nó do sự lai tạo hiện đại cho mục đích công nghiệp. Những chất phản dinh dưỡng như lectin trong ngũ cốc đã được biết là độc hại. Chất lectin trong lúa mì được biết là gây sưng tấy, độc hại với hệ thống miễn dịch, hệ thần kinh, tim mạch, có thể ảnh hưởng đến biểu hiện của gen, làm rối loạn chức năng nội tiết, có thể ảnh hưởng xấu đến chức năng tiêu hóa. Lectin cũng mang một số đặc tính bệnh học tương tự với một số loại virus - đáng ngạc nhiên phải không. [11] Một cộng đồng dân số với bánh mì là thành phần chính trong chế độ ăn chắc chắn là có sức đề kháng yếu với bệnh tật, và với đại dịch.<br />
<br />
Khi đó thì như vậy, ngày nay chúng ta cũng ở trong tình trạng tồi tệ không kém do sự công nghiệp hóa nguồn thực phẩm của chúng ta. Thực phẩm thiếu dinh dưỡng, cộng với việc tiêu thụ ngũ cốc rộng rãi và độc chất đầy rẫy trong môi trường xung quanh (kim loại nặng, fluoride, chất phụ gia độc hại trong thực phẩm, v.v...) đã biến chúng ta thành một cộng đồng dân số hoàn hảo để bị tiêu diệt bởi sự trở về của Cái Chết Đen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Về tác giả</span>: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Tiến sĩ y học Gabriela Segura sinh ra tại vùng Trung Mỹ và tốt nghiệp khoa phẫu thuật tim trường đại học Milan. Những cuộc khám phá về y học và các hình thức chữa trị không chính thống đã đưa cô từ Costa Rica qua Tây Ban Nha, Canada, Uzbekistan, Pháp và Ý. Hoạt động ưa thích của cô là nghiên cứu về bản chất thực sự của thế giới chúng ta trên trang web Sott.net, và hòa mình với thiên nhiên. Các bài viết của cô được đăng trên blog</span> <a href="http://health-matrix.net" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">The Health Matrix</a>.<br />
<br />
<br />
<br />
Tài liệu tham khảo:<br />
<br />
Chandra Wickramasinghe, Milton Wainwright &amp; Jayant Narlika. SARS - a clue to its origins? The Lancet, vol. 361, May 23, 2003, pp 1832.<br />
<br />
Daniel P. Glavin, Andrew D. Aubrey, Michael P. Callahan, Jason P. Dworkin, Jamie E. Elsila, Eric T. Parker, Jeffrey L. Bada, Peter Jenniskens &amp; Muawia H. Shaddad. Extraterrestrial amino acids in the Almahata Sitta meteorite. Meteoritics &amp; Planetary Science, vol. 45 (10-11), October/November 2010, pp 1695-1709.<br />
<br />
Rhawn Joseph Ph.D, Rudolf Schild Ph.D. &amp; Chandra Wickramasinghe Ph.D. Biological Cosmology, Astrobiology, and the Origins and Evolution of Life. Cosmology Science Publishers, 2010.<br />
<br />
Ganapathy, R. The Tunguska explosion of 1908 - Discovery of meteoritic debris near the explosion site and at the South Pole. Science, vol. 220, June 10, 1983, pp 1158-1161.<br />
<br />
Rina S. Andreeva, Alexander I. Borodulin, et al. Biogenic Component of Atmospheric Aerosol in the South of West Siberia. Chemistry for Sustainable Development, 10, 2002, pp 532-537.<br />
<br />
Chandra Wickramasinghe. Life from space: astrobiology and panspermia. February 2009. The Biochemical Society. <a href="http://www.panspermia.org/biochemistfeb09.pdf" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">http://www.panspermia.org/biochemistfeb09.pdf</a><br />
<br />
Xiaoxue Wang, Younghoon Kim, Qun Ma, Seok Hoon Hong, Karina Pokusaeva, Joseph M. Sturino &amp; Thomas K. Wood. Cryptic prophages help bacteria cope with adverse environments. Nature Communications, vol. 1 (9), 2010, pp 147.<br />
<br />
Susan Scott &amp; Christopher Duncan. Return of the Black Death: The World's Greatest Serial Killer. Wiley, 2004.<br />
<br />
Rhawn Joseph, Ph.D. &amp; Chandra Wickramasinghe, Ph.D. Comets and Contagion: Evolution and Diseases From Space. Journal of Cosmology, vol. 7, 2010, pp 1750-1770.<br />
<br />
Mike Baillie. New Light on the Black Death: The Cosmic Connection. Tempus, 2006.<br />
<br />
Sayer Ji. Opening Pandora's Bread Box: The Critical Role of Wheat Lectin in Human Disease. Journal of Gluten Sensitivity, Winter 2009.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[[size=medium]<br />
<br />
<img src="http://1.bp.blogspot.com/-1XqNwNlZwF4/VEhJbsJ5h_I/AAAAAAAAAPE/CpQ2nFh6QVY/s1600/Triumph-of-death.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Triumph-of-death.jpg]" class="mycode_img" /><br />
<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Địa ngục trần gian: Bức tranh Chiến thắng của Thần chết của họa sĩ Pieter Bruegel<br />
lột tả cảnh hoang tàn và nỗi kinh hoàng sau đại dịch Cái Chết Đen ở châu Âu thời Trung Cổ</span><br />
<br />
Tác giả: Gabriela Segura, M.D.<br />
Nguồn: <a href="http://www.sott.net/article/228189-New-Light-on-the-Black-Death-The-Viral-and-Cosmic-Connection" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">Sott.net</a><br />
Dịch bởi <a href="http://dauhieuthoidai.blogspot.com/2015/05/tiet-lo-moi-ve-cai-chet-en-moi-lien.html#more" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">Dấu Hiệu Thời Đại</a><br />
<br />
<br />
<br />
“<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sao chổi là những ngôi sao xấu xa. Mỗi khi chúng xuất hiện ở phía nam, chúng xóa sạch cái cũ và lập nên cái mới. Cá đổ bệnh, vụ mùa thất bát, vua và dân thường lăn ra chết, trai tráng ra chiến trường đánh giết lẫn nhau. Dân chúng căm ghét cuộc sống và thậm chí không muốn nói về nó</span>.” - Lý Thuần Phong, Tổng quản Phòng Thiên văn Hoàng gia Trung Quốc, năm 648.<br />
<br />
Năm 2007, một thiên thạch rơi xuống Puno, đông nam Peru. José Macharé - nhà khoa học thuộc Viện Địa chất, Khai thác mỏ và Luyện kim ở Peru - nói rằng hòn đá vũ trụ rơi gần một khu vực lầy lội cạnh Hồ Titicaca, làm nước sôi khoảng 10 phút, hòa lẫn với đất và phát ra một đám mây màu xám. Thành phần của đám mây đó vẫn còn chưa rõ. Loại trừ khả năng chất độc phóng xạ, đám mây độc này được cho là đã gây đau đầu và vấn đề về hô hấp cho ít nhất 200 người trong một cộng đồng 1500 cư dân. Ngoài sự kiện này, chúng ta có hay nghe người dân đổ bệnh vì đá từ vũ trụ không? Còn chim, cá và các loài động vật khác thì sao? Các nhà chiêm tinh cổ đại coi sao chổi là một điềm xấu dẫn đến cái chết và nạn đói, nhưng còn nguyên nhân nào khác ngoài hậu quả về vật lý / cơ học của va chạm với sao chổi tàn phá môi trường mỏng manh của chúng ta mà chúng ta cần biết không?<br />
<br />
Là một bác sĩ, tôi thường chỉ tập trung vào các vấn đề liên quan đến y tế và sức khỏe, chứ không mấy khi nghiên cứu về lịch sử và thảm họa. Tuy nhiên, như nhiều người khác, tôi thấy những dấu hiệu của sự thay đổi khí quyển trên hành tinh của chúng ta mà nhiều chuyên gia cho rằng rất có thể là do tích tụ bụi sao chổi. Khi tôi đọc các tường thuật ngày càng nhiều về cầu lửa trên bầu trời ở khắp nơi trên thế giới và tôi biết những yếu tố này chắn chắn có ảnh hưởng nào đó lên sức khỏe cá nhân và cộng đồng, nó thúc đẩy tôi nghiên cứu tìm ra sự liên quan để có thể chuẩn bị tốt hơn cho những gì có thể đến trong tương lai của chúng ta. Nếu hành tinh của chúng ta đang đi vào một chu kỳ bắn phá mới của sao chổi, và nếu những sao chổi này mang các loài vi sinh vật mới mà hệ thống miễn dịch tập thể của nhân loại chưa từng biết tới, thì được cảnh báo trước có nghĩa là được chuẩn bị trước.<br />
<br />
Theo nhà khoa học quá cố Fred Hoyle và Chandra Wickramasinghe của trường Đại học Wales tại Cardiff, virus có thể được phân bố khắp không gian vũ trụ bởi bụi trong các dải mảnh vụn sao chổi. Sau đó, khi Trái Đất đi qua những dải này, bụi và virus tích tụ trong khí quyển của chúng ta, nơi chúng có thể nằm lơ lửng trong nhiều năm cho đến khi trọng lực kéo chúng xuống. Họ so sánh và phát hiện nhiều dịch bệnh trong lịch sử trùng hợp với sự xuất hiện của sao chổi trên bầu trời. Hai nhà nghiên cứu này tin chắc rằng mầm mống gây ra các bệnh dịch và đại dịch đến từ vũ trụ.<br />
<br />
Trong một bức thư đăng trên tạp chí Lancet [1], Wickramasinghe giải thích rằng một lượng nhỏ virus đi vào tầng bình lưu có thể rơi trước hết xuống phía đông dãy núi Himalayas, nơi mà tầng bình lưu là mỏng nhất, tiếp theo là rơi rải rác ở những vùng xung quanh. Liệu đây có phải lý do tại sao những chủng loại virus cúm mới có đột biến gen lớn và có thể gây ra đại dịch thường xuất hiện ở châu Á? Wickramasinghe lập luận rằng nếu một virus chỉ có khả năng lây nhiễm thấp, tiến trình toàn cầu sau đó của nó sẽ phụ thuộc vào quá trình vận tải và hòa trộn ở tầng bình lưu, dẫn đến sự reo rắc theo mùa trong vài năm sau đó. Do vậy, ngay cả khi tất cả mọi nỗ lực hợp lý đã được thực hiện để ngăn chặn sự lây lan, ổ bệnh mới vẫn có thể xuất hiện ở bất cứ nơi nào.<br />
<br />
Khoa học chính thống chế giễu ý tưởng rằng nếu có sự sống như vi khuẩn và virus trong vũ trụ, một số trong đó sẽ tự nhiên rơi xuống Trái Đất. Trong khi một số nhà nghiên cứu đồng ý là bụi sao chổi có thể chứa chất hữu cơ, họ lập luận rằng ngay cả khi lượng bụi đó đến được bầu khí quyển Trái Đất, nhiệt độ cao trong quá trình đi vào sẽ khiến bất cứ hợp chất hữu cơ nào trong đó bị tiêu hủy. Nhưng một nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Thiên thạch và Khoa học Hành tinh (Meteoritics and Planetary Science) [2] cho thấy amino acid, nguyên liệu của sự sống, được tìm thấy trong một thiên thạch nơi mà các nhà khoa học nghĩ rằng không thể tồn tại. Tại sao? Bởi vì cục thiên thạch này được tạo ra khi hai tiểu hành tinh va vào nhau. Cú sốc của vụ va chạm làm nó nóng lên đến hơn 1100 độ C - đủ nóng để phá hủy tất cả các phân tử hữu cơ phức tạp như amino acid. Nhưng họ vẫn tìm thấy chúng ở đó, hơn nữa quá trình nghiên cứu trong bài viết cho thấy khả năng nhiễm bẩn từ bên ngoài là rất thấp. Ngoài amino acid, họ còn tìm thấy những khoáng chất chỉ hình thành dưới nhiệt độ cao, cho thấy chúng thực sự được tạo ra trong một vụ va chạm cực mạnh. Jennifer Blank ở dự án SETI đã làm thí nghiệm với amino acid trong nước và nước đá, và cho thấy chúng có thể sống sót nguyên vẹn ở những nhiệt độ và áp suất tương đương với điều kiện xảy ra khi một sao chổi đi vào khí quyển Trái Đất dưới góc nhỏ, hay trong một vụ va chạm giữa hai tiểu hành tinh.<br />
<br />
Tiến sĩ Rhawn Joseph, đồng tác giả với Wickramasinghe trong cuốn sách <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sinh học, Vũ trụ học, Sinh học Vũ trụ và Nguồn gốc của Sự sống</span> (Biology Cosmology, Astrobiology, and the Origins and Evolution of Life) nói với chúng ta [3]<br />
<br />
Các nhà thiên văn học cổ đại Trung Quốc ghi chép lại nhiều giai đoạn trong đó sao chổi xuất hiện trước bệnh dịch và thảm họa. Những quan sát tỉ mỉ được tập hợp vào năm 300 trước Công nguyên trong cuốn sách được biết đến dưới cái tên “<span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sách Lụa Mã Vương Đôi</span>” (Mawangdui Silk). Nó mô tả 29 dạng sao chổi khác nhau và các thảm họa liên quan đến chúng, từ tận năm 1500 trước Công nguyên.<br />
<br />
<img src="http://1.bp.blogspot.com/-2JWnF9peoeg/VUw3cdvquYI/AAAAAAAAA14/M68kwXBOFP0/s1600/first_image.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: first_image.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Sách Lụa Mã Vương Đôi mô tả 29 dạng sao chổi khác nhau và<br />
các bệnh tật cùng thảm họa liên quan đến chúng, từ năm 1500 TCN<br />
<br />
Joseph chỉ ra rằng châu Âu thời trung cổ và châu Mỹ thời thuộc địa là những nơi mà người ta quan sát thấy sao chổi xuất hiện trùng hợp với đại dịch và bệnh tật. Ông nói thêm rằng sao chổi Encke, nhiều khả năng là khởi nguồn của vật thể gây ra sự kiện Tunguska và đại dịch cúm năm 1918, cũng trùng khớp. Ông viết:<br />
<br />
… trong năm 2005, các nhà khoa học từ Viện Bệnh học của Các Lực lượng Vũ trang (Armed Forces Institute of Pathology) tại Washington D.C. làm sống lại virus cúm năm 1918 từ những thi thể được bảo quản trong lòng đất đóng băng vĩnh cửu của Alaska. Họ sớm phát hiện ra rằng một loại virus hoàn toàn mới đã kết hợp với một loại virus cũ, trao đổi và tái kết hợp gen, để tạo ra một virus lai. Quá trình này chuyển hóa những chủng virus cúm nhẹ thành những dạng nguy hiểm và dễ lan truyền hơn nhiều. Họ cũng xác nhận rằng virus cúm Tây Ban Nha năm 1918 đến từ trên trời, trước hết lây nhiễm trong các loài chim và sau đó mới lan truyền và phát triển ở người.<br />
<br />
Joseph lập luận rằng vi sinh vật và chuỗi virus nằm trên mảnh vỡ sao chổi và những hạt nhỏ hơn rơi vào tầng trên của khí quyển khi mảnh vỡ và bụi sao chổi va chạm với trái đất. Sau đó chúng trôi từ từ theo các dòng khí, đôi khi ở trên không hàng năm trời, lan tỏa dọc ngang khắp hành tinh và nhẹ nhàng rơi, cho đến khi cuối cùng chúng đáp xuống bất kỳ cái gì chúng gặp trên bề mặt trái đất - có thể là đại dương, sông ngòi, thú vật, cây cối, con người. Trên thực tế, người ta biết rằng vi sinh vật tồn tại với số lượng đáng kể trong khí quyển Trái Đất và chúng được tìm thấy trong các mẫu không khí thu thập ở những độ cao từ 41 km đến 77 km. Những cơ chế tự nhiên đưa vi sinh vật vào khí quyển là bão, núi lửa, gió mùa và va chạm với sao chổi.<br />
<br />
Chúng ta biết rằng vật thể Tunguska nổ tung trong bầu khí quyển vào tháng 6 năm 1908, nhưng mãi đến năm 1927 các nhà khoa học cuối cùng mới tìm đến được vùng bị ảnh hưởng ở Siberia. Không một mảnh vỡ nào của vật thể ban đầu bị nổ tung có thể được tìm thấy, nhưng quá trình nghiên cứu thực địa sau đó phát hiện những hạt kỳ lạ hình cầu màu đen, sáng bóng ánh kim loại trong lớp đất của nhiều hố thiên thạch nhỏ, nông, hình bầu dục - đường kính 50 đến 200 mét - tương tự như các hố thiên thạch tại Vịnh Carolina. Những hạt hình cầu này có thành phần đặc trưng của vật thể ngoài Trái Đất, với nồng độ iridium, niken, coban và một số kim loại khác rất cao. Hàm lượng cao bất thường của cùng những kim loại đó sau này được tìm thấy trong các lõi băng Nam Cực - nhưng tại lớp tương ứng với năm 1912. [4] Thế nghĩa là cần bốn năm để những kim loại đó rơi từ tầng bình lưu xuống bề mặt Trái Đất. Có phải vật thể Tunguska là nguồn của những chủng loại virus mới chưa bao giờ được nhìn thấy trên Trái Đất không?<br />
<br />
Một nghiên cứu tiến hành gần địa điểm của sự kiện Tunguska tìm thấy nồng độ đáng kể những vi sinh vật có thể nhân giống được trên bầu trời tây nam Siberia ở các độ cao từ 0,5 – 7 km, một khoảng tương tự như độ cao 5 – 10 km nơi vật thể vũ trụ Tunguska tương tác với khí quyển Trái Đất. [5]<br />
<br />
Joseph nhắc nhở chúng ta rằng vi sinh vật phát triển mạnh trong thời tiết lạnh là những cư dân thành công nhất của hành tinh này. Trên thực tế, chúng thích nghi một cách hoàn hảo với cuộc sống trên một số vật thể đông cứng di chuyển trong không gian vũ trụ. “Tác động lâu dài của nhiệt độ dưới không không nên bị coi là một yếu tố tiêu cực cực đoan mà là một yếu tố tạo sự ổn định, hỗ trợ cho khả năng tồn tại của vi sinh vật.” (D. A. Gilichinsky, "Mô hình Đóng băng Vĩnh cửu của Môi trường sống Ngoài Hành tinh (Permafrost Model of Extraterrestrial Habitat)" trong Sinh học Thiên văn (Astrobiology), biên tập bởi G. Horneck &amp; C. Baumstark-Khan, Springer, 2002). Hỗ trợ cho lập luận này, người ta biết rằng Richard Hoover của NASA đã phát hiện vi sinh vật trong lõi băng cổ đại hơn 4000 năm tuổi, khoan từ Hồ Vostok gần cực nam Trái Đất. Những sinh vật này được tìm thấy cùng với các hạt bụi cổ đại rơi từ vũ trụ. Hơn nữa, những vi sinh vật tìm thấy tại Hồ Vostok gia tăng về số lượng khi số lượng hạt bụi gia tăng (S. Abyzov và các cộng sự, Vi sinh học (Microbiologiya), 1998, 67: 547). [3]<br />
<br />
Joseph và Wickramasinghe cũng xem xét và cung cấp bằng chứng rằng vi khuẩn có thể đi từ hành tinh này đến hành tinh khác và hệ mặt trời này đến hệ mặt trời khác trong khi được bao bọc trong các tiểu hành tinh, sao chổi và mảnh vỡ vũ trụ khác, và rằng chúng có thể sống sót qua sự va chạm và sức nóng khi đi ra và đi vào bầu khí quyển. Đây là cái gọi là lý thuyết Panspermia. [6]<br />
<br />
Họ lập luận rằng vi khuẩn và virus có thể cho và nhận DNA, và lập luận này được hỗ trợ bởi một nghiên cứu gần đây đăng trên tạp chí Nature Communications. [7] Nghiên cứu này làm sáng tỏ cách vi khuẩn hòa nhập DNA ngoại lai từ những virus xâm nhập vào quá trình điều tiết của chúng. Thomas Wood, giáo sư tại khoa Kỹ thuật Hóa học Artie McFerrin của trường Đại học Texas A&amp;M, giải thích cách virus tự nhân bản bằng cách xâm nhập vào vi khuẩn và tích hợp chính nó vào các nhiễm sắc thể của vi khuẩn. Virus sau đó có thể tự nhân bản và giết chết vi khuẩn. Do đã tích hợp chính nó vào nhiễm sắc thể của vi khuẩn, bản thân virus cũng có thể trải qua đột biến gen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Quay lại với Cái Chết Đen</span><br />
<br />
<img src="http://2.bp.blogspot.com/-T9SVjv9ovm0/VUw8tPiv6jI/AAAAAAAAA2Q/eLcr45yVB-Y/s1600/Dance_of_Death.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Dance_of_Death.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Lấy cảm hứng từ Cái Chết Đen, bức tranh Điệu Múa Tử Thần mang tính hình tượng về<br />
việc cái chết có ở khắp nơi. Đây là một mô típ tranh phổ biến vào cuối thời trung cổ.<br />
<br />
<br />
Cái Chết Đen di chuyển không ngừng về phía bắc xuyên qua châu Âu như một cơn sóng khổng lồ. Nó đi rất nhanh trong thời gian đầu, từ tháng 12 năm 1347 đến tháng 6 năm 1348 khi nó lây lan qua nước Ý, Pháp, Tây Ban Nha và vùng Balkans. Vượt qua dãy núi Alps và Pyrenees, cuối cùng nó đến Thụy Điển, Na Uy và biển Baltic và tháng 12 năm 1350. Nhiều ngôi làng mất toàn bộ dân số và bị xóa sổ, nhưng trong tiến trình của căn bệnh, cũng có những vùng mà nó tránh hoàn toàn. Cái Chết Đen ở lại châu Âu trong ba thế kỷ tiếp theo và cuối cùng biến mất vào thế kỷ 17, khi châu Âu ở đỉnh cao quyền lực.<br />
<br />
Tại sao nó xuất hiện, lây lan và rồi biến mất như vậy? Một loại virus mới trước đây chưa từng có, hình thành dưới các điều kiện tạo ra bởi va chạm từ vũ trụ, có thể là rất nguy hiểm đối với cộng đồng dân số không được miễn dịch với nó từ trước (ý tôi ở đây là miễn dịch tự nhiên). Nhưng cùng với việc sự miễn dịch dần dần được hình thành trong cộng đồng, diễn biến của căn bệnh hoặc bản thân căn bệnh có thể thay đổi.<br />
<br />
Có những bằng chứng thuyết phục rằng Cái Chết Đen không phải là sự bùng phát của bệnh dịch hạch mà trên thực tế được gây ra bởi một loại virus xuất huyết. Lập luận này được tổng hợp trong cuốn sách <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Sự Trở lại của Cái Chết Đen</span> (Return of the Black Death) [8] trong đó Susan Scott và Christopher Duncan từ trường Đại học Liverpool cẩn thận ghép tất cả các manh mối có thể vào với nhau. Họ theo dõi bệnh dịch từ khi nó mới xuất hiện một cách bất thình lình và ghi chép lại những tác động thảm khốc chưa từng có mà nó gây ra đối với nền văn minh châu Âu - chết chóc trên quy mô không thể tưởng tượng nổi. Nó cũng rất có thể xảy ra một lần nữa vào bất cứ lúc nào.<br />
<br />
Nghiên cứu hồ sơ giáo xứ và dữ liệu lịch sử được lưu lại tại các tỉnh của Anh, sử dụng thông tin về những sự kiện quan trọng trong cuộc sống của những con người thật kết hợp với mô hình máy tính, Duncan và Scott đã không chỉ có thể ước tính khoảng thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng cho đến lúc tử vong mà còn thiết lập những điểm dưới đây về đại dịch này:<br />
<br />
- Một ổ dịch được ghi nhận là bắt đầu khi có một du khách hay người lạ đến, hay người địa phương trở về từ vùng nơi bệnh dịch được biết là đang hoành hành.<br />
<br />
- Bệnh dịch tiến triển chính xác theo cùng một cách trong mỗi lần bùng phát.<br />
<br />
- Tuy nhiên, có hai loại bệnh dịch khác nhau ở Anh, chi phối bởi quy mô và mật độ dân số.<br />
<br />
- Một đợt dịch bệnh điển hình kéo dài trong 8 đến 9 tháng, từ mùa xuân đến tháng 12.<br />
<br />
- Tỷ lệ tử vong thường khoảng 40% dân số, mặc dù họ không biết được có bao nhiêu người bỏ đi ngay khi có dấu hiệu bệnh dịch đầu tiên.<br />
<br />
Không chỉ vậy, họ còn thiết lập được những dữ liệu thống kê quan trọng về bệnh dịch như sau:<br />
<br />
- Giai đoạn tiềm ẩn: 10 – 12 ngày<br />
<br />
- Giai đoạn lây nhiễm trước khi xuất hiện triệu chứng: 20 – 22 ngày<br />
<br />
- Thời gian ủ bệnh: 32 ngày<br />
<br />
- Thời gian trung bình từ khi xuất hiện triệu chứng cho đến khi chết: 5 ngày<br />
<br />
- Tổng thời gian lây nhiễm: khoảng 27 ngày, giả định rằng bệnh nhân vẫn có thể lây nhiễm cho đến khi chết, mặc dù có thể là khả năng lây nhiễm giảm đi khi các triệu chứng xuất hiện.<br />
<br />
- Thời gian trung bình từ khi lây bệnh đến khi chết: 37 ngày<br />
<br />
Các tác giả rất ngạc nhiên khi họ có thể tính ra những số liệu thống kê này cho hơn 50 ổ dịch khác nhau ở Anh và xác minh thời gian tiềm ẩn và lây nhiễm trong nhiều trường hợp. Sự tương ứng với thời gian “kiểm dịch” 40 ngày từng được xác định là thành công rộng rãi trong việc phòng chống bệnh dịch củng cố cho kết luận của họ. Từ dữ liệu có sẵn tại các nước khác, họ lập luận một cách thuyết phục rằng những số liệu thống kê này đúng cho Cái Chết Đen trên khắp châu Âu. Rõ ràng chìa khóa cho sự lây lan rộng rãi của đại dịch này trong thời Trung Cổ nằm ở thời gian ủ bệnh đặc biệt dài của nó.<br />
<br />
Mọi căn bệnh truyền nhiễm đều có giai đoạn ủ bệnh, kể từ khi một người bị lây nhiễm cho đến khi triệu chứng đầu tiên xuất hiện, và giai đoạn lây nhiễm khi người đó có thể truyền căn bệnh cho người khác. Giai đoạn tiềm ẩn là thời gian sau khi một người bị lây nhiễm trong đó mầm bệnh sinh sôi cho đến khi bệnh nhân trở nên truyền nhiễm. Nếu giai đoạn tiềm ẩn ngắn hơn giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm bệnh sẽ có thể truyền bệnh trước khi triệu chứng xuất hiện, và người đó có thể truyền bệnh cho người khác mà không biết. Cuối cùng thì căn bệnh đi hết quá trình trong cơ thể, và để dịch bệnh có thể tiếp tục, nó phải truyền nhiễm được cho ít nhất một người nữa trong cả quá trình.<br />
<br />
Trong các triệu chứng của dịch bệnh này, có những tường thuật như sau:<br />
<br />
Nạn nhân thường biểu hiện triệu chứng trong khoảng năm ngày trước khi chết. Nhưng theo một số tường thuật thời đó, giai đoạn này có thể kéo dài từ 2 đến 12 ngày.<br />
<br />
Dấu hiệu chẩn đoán chính là sự xuất hiện của những đốm xuất huyết, thường là màu đỏ, nhưng cũng có thể có màu từ xanh dương cho đến màu tím hoặc từ màu da cam đến màu đen. Chúng thường xuất hiện ở ngực, nhưng cũng có khi thấy ở cổ, tay, chân và có nguyên nhân do xuất huyết dưới da vì các mạch máu bị tổn thương. Chúng được gọi là những “dấu hiệu của Chúa”.<br />
<br />
Nhiều loại sưng tấy như nhọt, loét, hạch cũng là đặc trưng của căn bệnh này. Các hạch là những tuyến bạch huyết bị sưng, thường ở cổ, nách, bẹn. Nếu các hạch không nổi lên và vỡ, có rất ít cơ hội sống sót, nhưng nếu chúng vỡ, có vẻ như sốt sẽ giảm.<br />
<br />
Sốt, nôn mửa liên tục, tiêu chảy và chảy máu kéo dài từ mũi là những đặc điểm bổ sung khác. Ngoài ra còn có triệu chứng nước tiểu có máu, khát đến cháy họng, và trong một số trường hợp người bệnh phát điên hoặc mê sảng.<br />
<br />
Khám nghiệm tử thi cho thấy các cơ quan nội tạng bị hoại tử hàng loạt. Đây đúng là một cách chết khủng khiếp. Nạn nhân bị chết do các cơ quan nội tạng chết và hóa lỏng dần dần.<br />
<br />
<img src="http://2.bp.blogspot.com/-HCPLvhrSYaY/VUw-Srudb6I/AAAAAAAAA2c/o7eLcWbKaYc/s1600/third_image.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: third_image.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Minh họa về Cái Chết Đen từ Kinh Thánh Toggenburg (1411)<br />
<br />
<br />
Do không có ai từng tiếp xúc với căn bệnh trước đó, hầu như tất cả những ai tiếp xúc với một người mắc bệnh đều bị nhiễm bệnh và chết, nhưng cũng có tường thuật về một số người có vẻ có miễn dịch tự nhiên đối với căn bệnh mới này. Liệu có phải tổ tiên họ từng tiếp xúc với một bệnh dịch tương tự trong quá khứ? Hay họ mang một đột biến gen đặc biệt nào đó khiến họ miễn dịch, hay hệ thống miễn dịch của họ đủ mạnh để chống lại căn bệnh như vậy?<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Thế còn bệnh dịch hạch thì sao</span>?<br />
<br />
Trái ngược với lẽ thường, bệnh dịch hạch được hầu như tất cả mọi người tin tưởng chắc chắn là nguyên nhân của Cái Chết Đen, mặc dù điều đó đã được xác định là không thể được về mặt sinh học.<br />
<br />
Bệnh dịch hạch là một căn bệnh mang trên cơ thể những động vật gặm nhấm như chuột và nó được truyền từ chuột sang người thông qua bọ chét. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Yersinia pestis. Một số chuột có khả năng đề kháng thấp và sẽ chết, trong khi những con khác có khả năng đề kháng cao và sống sót sau khi nhiễm bệnh. Đây là điều quan trọng, bởi vì căn bệnh sẽ biến mất nếu tất cả chuột đều không có khả năng đề kháng. Nó chỉ có thể tồn tại ở một khu vực nơi có sự cân bằng giữa lượng chuột có khả năng đề kháng thấp và đề kháng cao.<br />
<br />
Scott và Duncan giải thích tại sao vi khuẩn Yersinia pestis chưa bao giờ tồn tại trong cộng đồng động vật gặm nhấm ở châu Âu vì chúng không có khả năng đề kháng. Bên cạnh đó, những loài chuột duy nhất sống tại châu Âu hoặc là đến đó khoảng 60 năm sau khi bệnh dịch kết thúc, hoặc không thể sống sót mà không có khí hậu ấm áp, điều khiến chúng không thể lan truyền bệnh nhanh chóng trong mùa đông được. Họ lập luận:<br />
<br />
...người ta biết rằng Cái Chết Đen được mang qua biển tới Iceland và rằng có hai dịch bệnh nghiêm trọng đã được xác nhận trong thế kỷ 15. […] Tuy nhiên, người ta cũng biết rằng không có con chuột nào tồn tại trên hòn đảo này trong suốt ba thế kỷ xảy ra Cái Chết Đen. Sự lan truyền của căn bệnh tiếp tục trong mùa đông khi mà nhiệt độ trung bình là dưới -3 độ C, nhiệt độ nơi mà sự lan truyền thông qua bọ chét là điều không thể. Người ta cũng đồng ý rằng không có sự đề cập đến chuột chết trong bất cứ tường thuật nào của thời đó về Cái Chết Đen. Điều kiện lý tưởng để bọ chét đẻ trứng là nhiệt độ từ 18 đến 27 độ C và độ ẩm tương đối 70%, trong khi nhiệt độ dưới 18 độ C ức chế việc đẻ trứng. Các nhà nghiên cứu đã thu thập tất cả những dữ liệu có thể về khí hậu miền trung nước Anh trong thời gian Cái Chết Đen và chưa bao giờ nhiệt độ trung bình trong tháng 7 - 8 vượt quá 18,5 độ C.<br />
<br />
Ngay nước Anh, chứ đừng nói đến Iceland hay Thụy Điển, cũng không có một khí hậu có khả năng duy trì những đợt bùng phát thường xuyên của bệnh dịch hạch lây lan qua bọ chét. Ngay từ đầu, người dân châu Âu thời trung cổ nhận ra rằng đó là một bệnh truyền nhiễm lây trực tiếp từ người này qua người khác, chứ không phải là một căn bệnh liên quan đến, hay đến từ chuột.<br />
<br />
Có hai thể bệnh dịch hạch ở người: thể hạch và thể viêm phổi. Bệnh nhân dịch hạch ở thể hạch không lây truyền cho người khác. Bệnh dịch hạch ở thể viêm phổi có khả năng truyền nhiễm, nhưng nó chỉ xuất hiện trong khoảng 5% số ca dịch hạch. Nghĩa là nó không thể xảy ra mà không có những ca thể hạch và nó không thể duy trì mãi một cách độc lập. Nó xảy ra khi vi khuẩn đi vào phổi, và thời gian từ khi nhiễm bệnh đến cái chết do dịch hạch thể viêm phổi là 5 ngày chứ không phải 37 ngày.<br />
<br />
Scott và Duncan lưu ý đến một số yếu tố trỏ đến tác nhân gây bệnh của Cái Chết Đen là một loại virus. Tác nhân gây bệnh có vẻ như cũng rất ổn định. Nếu có đột biến gen, nó cũng không làm thay đổi tiến trình của căn bệnh, ít nhất là trong 300 năm. Người ta tin rằng bệnh dịch này lây truyền thông qua những giọt nước rất nhỏ trong không khí. Các báo cáo thời đó cho rằng một người được an toàn nếu đứng cách người bệnh ít nhất 4 mét ở ngoài trời. Điểm thú vị nhất là trong cư dân châu Âu, những người mang đột biến gen CCR5-Δ32 có tỷ lệ sống sót cao hơn nhiều. Đột biến gen này dẫn đến việc xóa đi một phần gen CCR5 có nhiệm vụ mã hóa một loại protein được sử dụng như một loại cổng vào bởi một số virus. Đột biến gen này khiến người mang nó có khả năng đề kháng với virus HIV-1 và có thể đã khiến họ đề kháng với Cái Chết Đen.<br />
<br />
Virus gây ra Cái Chết Đen không tồn tại trong những virus được biết đến hiện nay, mặc dù các triệu chứng của nó tương tự như triệu chứng của bệnh Ebola, Marburg và một số bệnh sốt xuất huyết - những căn bệnh gây ra bởi filovirus. Chúng có tỷ lệ tử vong cao và có xu hướng xảy ra trong những đợt dịch bùng nổ dữ dội do lây truyền từ người sang người. Những đợt dịch bùng phát xảy ra không theo quy luật và cho đến nay, không một loại động vật chứa nào được biết đến.<br />
<br />
Những đại dịch tương tự đã được mô tả trong thời cổ đại, ví dụ như đại dịch tàn phá thành Athens năm 430 trước Công nguyên mà Joseph và Wickramasinghe cho rằng tác nhân gây bệnh cũng bắt nguồn từ sao chổi. [9] Cũng như với Cái Chết Đen, đại dịch ở Athens xảy ra trong một vùng địa lý nhất định; nó suy giảm và biến mất cũng đột ngột như khi nó bắt đầu và không một loại bệnh nào được biết đến hiện nay khớp với những mô tả về nó bởi nhà sử học Thucydides.<br />
<br />
Những căn bệnh này biến đi đâu? Có phải virus Cái Chết Đen đột biến gen và gây ra những căn bệnh đáng sợ khác? Điều mà chúng ta biết là một loại bệnh đậu mùa độc tính cao xuất hiện vào thập kỷ 1630. Và ngay khi Cái Chết Đen biến mất khỏi sân khấu lịch sử, bệnh đậu mùa thay vị trí của nó để trở thành căn bệnh đáng sợ nhất đối với nhân loại. Chúng ta chỉ có thể suy đoán. Virus đậu mùa, không giống như tác nhân gây bệnh của Cái Chết Đen, có sức đề kháng cao với nhiệt độ lạnh, khiến nó trở thành một virus có sức sống bền bỉ. Theo các dữ liệu thu thập bởi Scott và Duncan mô tả tiến trình bệnh lý của Cái Chết Đen, bệnh đậu mùa dạng xuất huyết gần như giống hệt với Cái Chết Đen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nhưng có va chạm với sao chổi nào xảy ra vào thời điểm của Cái Chết Đen không</span>?<br />
<br />
Nếu bạn đọc bài đặc biệt của tạp chí <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Nối Điểm Thành Hình</span> (The Dot Connector Magazine) số 11 (xem cả bài <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Thời đại Vàng son, Thái nhân cách và Đợt Tuyệt chủng thứ sáu</span> - The Golden Age, Psychopathy and the Sixth Extinction), bạn có lẽ đã biết câu trả lời là có. Những đợt bùng phát bệnh dịch thường trùng hợp với thời kỳ khan hiếm lương thực, đói kém, lũ lụt, người dân nổi dậy và chiến tranh tôn giáo. Tại một số nước thì có núi lửa phun trào, động đất và nạn đói. Và không chỉ những đợt bùng phát bệnh dịch trùng hợp với va chạm sao chổi mà bản thân các trận động đất cũng có thể là dấu hiệu của va chạm sao chổi. Nhà nghiên cứu vòng tuổi cây Mike Baillie ở trường Đại học Nữ hoàng, Belfast, Ireland viết về vấn đề này trong cuốn sách của ông: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Tiết lộ mới về Cái Chết Đen: Mối Liên quan Vũ trụ</span> (New Light on the Black Death: The Cosmic Connection). [10]<br />
<br />
Baillie so sánh các vòng tuổi cây với những mẫu lõi băng đã được phân tích, xác định tuổi, và phát hiện có ammonium. Người ta đã xác định mối liên hệ giữa ammonium trong các lõi băng và sự bắn phá từ vũ trụ lên bề mặt Trái Đất trong ít nhất bốn lần trong 1500 năm qua: năm 539, 626, 1014, năm 1908 - sự kiện Tunguska. Baillie chỉ ra những dấu hiệu giống hệt nhau xảy ra vào thời điểm Cái Chết Đen ở cả các vân vòng tuổi cây và mẫu lõi băng, và ở cả những thời điểm của các đại dịch khác trong lịch sử. Baillie chỉ ra rằng động đất có thể được gây ra bởi các vụ nổ sao chổi trong khí quyển hoặc thậm chí là những va chạm trên bề mặt Trái Đất. Trên thực tế, tín hiệu ammonium trong lõi băng trùng khớp với một trận động đất xảy ra vào ngày 25/1/1348. Ông liên hệ sự kiện này với những tường thuật trong thế kỷ 14 rằng bệnh dịch là do “sự hư hoại của bầu khí quyển” đến từ trận động đất này.<br />
<br />
<img src="http://4.bp.blogspot.com/-odL3ydJARq0/VEhkbvUetzI/AAAAAAAAAPU/iiDkohVlxP4/s1600/fig8a.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: fig8a.jpg]" class="mycode_img" /><br />
Một bức tranh vẽ năm 1456 mô tả sao chổi Halley khi nó bay qua gần Trái Đất<br />
<br />
Khái niệm về những vật thể vũ trụ bay sượt qua bầu khí quyển hay va chạm trực tiếp với Trái Đất, và gửi xuống vi khuẩn hay virus, rồi những vi khuẩn và virus đó có thể kết hợp với vi sinh vật trên Trái Đất để tạo ra những chủng loại virus mới và đóng góp vào sự tiến hóa và bệnh tật trên Trái Đất, có vẻ thật là đáng sợ. Chúng ta có thể làm gì để chống lại những mối đe dọa truyền nhiễm như vậy? Liệu sự thay đổi trong chế độ ăn có ảnh hưởng đến sự xuất hiện và biến mất của bệnh tật không?<br />
<br />
Chúng ta biết rằng khoảng thời gian giữa năm 500 và 1300 chứng kiến những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống trên hầu hết châu Âu, khoảng thời gian trước khi xảy ra Cái Chết Đen. Nông nghiệp tập trung cao độ trên diện tích ngày càng lớn dẫn đến việc thịt bị thay thế bởi ngũ cốc và rau quả trong vai trò là thành phần chính trong chế độ ăn của đa số người dân. Thịt đắt hơn và do đó có vẻ sang hơn, và thường chỉ có mặt thường xuyên trên bàn ăn của giới quý tộc. Theo một số tường thuật, giới này rất ít bị ảnh hưởng bởi Cái Chết Đen. Vì vậy, rất có thể việc ăn thịt đóng vai trò bảo vệ về mặt dinh dưỡng chống loại các loại bệnh tật khác nhau, bao gồm cả Cái Chết Đen (dữ liệu khảo cổ học từ thời nguyên thủy thực sự hỗ trợ ý kiến này).<br />
<br />
Chúng ta biết rằng ngũ cốc là nguồn của gluten, một protein rất khó để tiêu hóa và ngày càng nhiều người không có khả năng dung nạp nó do sự lai tạo hiện đại cho mục đích công nghiệp. Những chất phản dinh dưỡng như lectin trong ngũ cốc đã được biết là độc hại. Chất lectin trong lúa mì được biết là gây sưng tấy, độc hại với hệ thống miễn dịch, hệ thần kinh, tim mạch, có thể ảnh hưởng đến biểu hiện của gen, làm rối loạn chức năng nội tiết, có thể ảnh hưởng xấu đến chức năng tiêu hóa. Lectin cũng mang một số đặc tính bệnh học tương tự với một số loại virus - đáng ngạc nhiên phải không. [11] Một cộng đồng dân số với bánh mì là thành phần chính trong chế độ ăn chắc chắn là có sức đề kháng yếu với bệnh tật, và với đại dịch.<br />
<br />
Khi đó thì như vậy, ngày nay chúng ta cũng ở trong tình trạng tồi tệ không kém do sự công nghiệp hóa nguồn thực phẩm của chúng ta. Thực phẩm thiếu dinh dưỡng, cộng với việc tiêu thụ ngũ cốc rộng rãi và độc chất đầy rẫy trong môi trường xung quanh (kim loại nặng, fluoride, chất phụ gia độc hại trong thực phẩm, v.v...) đã biến chúng ta thành một cộng đồng dân số hoàn hảo để bị tiêu diệt bởi sự trở về của Cái Chết Đen.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Về tác giả</span>: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Tiến sĩ y học Gabriela Segura sinh ra tại vùng Trung Mỹ và tốt nghiệp khoa phẫu thuật tim trường đại học Milan. Những cuộc khám phá về y học và các hình thức chữa trị không chính thống đã đưa cô từ Costa Rica qua Tây Ban Nha, Canada, Uzbekistan, Pháp và Ý. Hoạt động ưa thích của cô là nghiên cứu về bản chất thực sự của thế giới chúng ta trên trang web Sott.net, và hòa mình với thiên nhiên. Các bài viết của cô được đăng trên blog</span> <a href="http://health-matrix.net" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">The Health Matrix</a>.<br />
<br />
<br />
<br />
Tài liệu tham khảo:<br />
<br />
Chandra Wickramasinghe, Milton Wainwright &amp; Jayant Narlika. SARS - a clue to its origins? The Lancet, vol. 361, May 23, 2003, pp 1832.<br />
<br />
Daniel P. Glavin, Andrew D. Aubrey, Michael P. Callahan, Jason P. Dworkin, Jamie E. Elsila, Eric T. Parker, Jeffrey L. Bada, Peter Jenniskens &amp; Muawia H. Shaddad. Extraterrestrial amino acids in the Almahata Sitta meteorite. Meteoritics &amp; Planetary Science, vol. 45 (10-11), October/November 2010, pp 1695-1709.<br />
<br />
Rhawn Joseph Ph.D, Rudolf Schild Ph.D. &amp; Chandra Wickramasinghe Ph.D. Biological Cosmology, Astrobiology, and the Origins and Evolution of Life. Cosmology Science Publishers, 2010.<br />
<br />
Ganapathy, R. The Tunguska explosion of 1908 - Discovery of meteoritic debris near the explosion site and at the South Pole. Science, vol. 220, June 10, 1983, pp 1158-1161.<br />
<br />
Rina S. Andreeva, Alexander I. Borodulin, et al. Biogenic Component of Atmospheric Aerosol in the South of West Siberia. Chemistry for Sustainable Development, 10, 2002, pp 532-537.<br />
<br />
Chandra Wickramasinghe. Life from space: astrobiology and panspermia. February 2009. The Biochemical Society. <a href="http://www.panspermia.org/biochemistfeb09.pdf" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url">http://www.panspermia.org/biochemistfeb09.pdf</a><br />
<br />
Xiaoxue Wang, Younghoon Kim, Qun Ma, Seok Hoon Hong, Karina Pokusaeva, Joseph M. Sturino &amp; Thomas K. Wood. Cryptic prophages help bacteria cope with adverse environments. Nature Communications, vol. 1 (9), 2010, pp 147.<br />
<br />
Susan Scott &amp; Christopher Duncan. Return of the Black Death: The World's Greatest Serial Killer. Wiley, 2004.<br />
<br />
Rhawn Joseph, Ph.D. &amp; Chandra Wickramasinghe, Ph.D. Comets and Contagion: Evolution and Diseases From Space. Journal of Cosmology, vol. 7, 2010, pp 1750-1770.<br />
<br />
Mike Baillie. New Light on the Black Death: The Cosmic Connection. Tempus, 2006.<br />
<br />
Sayer Ji. Opening Pandora's Bread Box: The Critical Role of Wheat Lectin in Human Disease. Journal of Gluten Sensitivity, Winter 2009.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Nguyệt thực toàn phần vào ngày mai 8.10]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-Nguy%E1%BB%87t-th%E1%BB%B1c-to%C3%A0n-ph%E1%BA%A7n-v%C3%A0o-ng%C3%A0y-mai-8-10</link>
			<pubDate>Tue, 07 Oct 2014 21:35:25 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=163421">nhaxinh247</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-Nguy%E1%BB%87t-th%E1%BB%B1c-to%C3%A0n-ph%E1%BA%A7n-v%C3%A0o-ng%C3%A0y-mai-8-10</guid>
			<description><![CDATA[Nghe nói mai có nguyệt thực toàn phần lần thứ 2 trong năm, không biết Hà Nội có xem được ko vậy???:bz]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Nghe nói mai có nguyệt thực toàn phần lần thứ 2 trong năm, không biết Hà Nội có xem được ko vậy???:bz]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[NASA sẽ trồng rau diếp trên vũ trụ]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-NASA-s%E1%BA%BD-tr%E1%BB%93ng-rau-di%E1%BA%BFp-tr%C3%AAn-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</link>
			<pubDate>Mon, 16 Sep 2013 23:11:12 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=75834">ngockim2908</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-NASA-s%E1%BA%BD-tr%E1%BB%93ng-rau-di%E1%BA%BFp-tr%C3%AAn-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</guid>
			<description><![CDATA[Theo trang web NASA (nasa.gov), nhóm chuyên gia KSC sẽ đưa hệ thống trồng rau Veggie, chỉ nhỏ bằng một chiếc lò vi sóng, lên ISS vào ngày 9/12 tới bằng tàu vũ trụ SpaceX 3. Các phi hành gia trên ISS sẽ trồng rau diếp bằng hệ thống Veggie.<br />
<br />
Hãng tin ABC News dẫn lời nhà khoa học Gioia Massa thuộc KSC cho biết hệ thống Veggie sẽ không lập tức cung cấp rau xanh để các phi hành gia trên ISS thưởng thức. “Họ sẽ trồng rau diếp, đóng gói đông lạnh và gửi về Trái đất - bà Massa tiết lộ - Chúng tôi cần phân tích xem có các loại vi sinh vật nào tồn tại trong rau diếp trồng trên vũ trụ trước khi xác định là nó đủ an toàn để các phi hành gia trên ISS ăn”.<br />
<br />
NASA sẽ trồng rau diếp trên vũ trụ<br />
Hệ thống trồng rau Veggie của NASA - (Ảnh: ABC News)<br />
<br />
Veggie là dự án chung của NASA và tập đoàn Mỹ Orbital Technologies. Dù đây là một dự án Mỹ, nhưng chuyên gia Massa cho rằng các nước cũng có thể cùng hợp tác để thực hiện thí nghiệm này. Rau trồng trong hệ thống Veggie trên quỹ đạo có thể hoàn toàn khác với rau trồng trên Trái đất.<br />
<br />
Trang web của NASA cho biết Veggie sử dụng hệ thống đèn LED đỏ và xanh, tạo ra luồng ánh sáng màu tím để tạo điều kiện cho quá trình quang hợp diễn ra. Ngoài ra Veggie còn có thêm một đèn LED màu xanh lá cây. Khi cả ba đèn bật lên, ánh sáng Veggie tỏa ra là màu tím sáng. NASA chọn sử dụng đèn LED do loại đèn này hoạt động được trong thời gian dài.<br />
<br />
Bà Massa cho biết do điều kiện không gian chật hẹp và thiếu nguồn năng lượng trên ISS, Veggie không thể trồng được nhiều loại rau. Ví dụ như trồng các loại củ như cà rốt là không thể. Nhưng các phi hành gia có thể trồng củ cải, cải thìa hoặc cải cúc.<br />
<br />
NASA cũng đã lên kế hoạch trồng cả hoa trên ISS, bởi việc trồng cây xanh và hoa sẽ có tác động tích cực đến tâm lý của các phi hành gia phải sống trong điều kiện khó khăn và thiếu thốn trên không gian.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Theo trang web NASA (nasa.gov), nhóm chuyên gia KSC sẽ đưa hệ thống trồng rau Veggie, chỉ nhỏ bằng một chiếc lò vi sóng, lên ISS vào ngày 9/12 tới bằng tàu vũ trụ SpaceX 3. Các phi hành gia trên ISS sẽ trồng rau diếp bằng hệ thống Veggie.<br />
<br />
Hãng tin ABC News dẫn lời nhà khoa học Gioia Massa thuộc KSC cho biết hệ thống Veggie sẽ không lập tức cung cấp rau xanh để các phi hành gia trên ISS thưởng thức. “Họ sẽ trồng rau diếp, đóng gói đông lạnh và gửi về Trái đất - bà Massa tiết lộ - Chúng tôi cần phân tích xem có các loại vi sinh vật nào tồn tại trong rau diếp trồng trên vũ trụ trước khi xác định là nó đủ an toàn để các phi hành gia trên ISS ăn”.<br />
<br />
NASA sẽ trồng rau diếp trên vũ trụ<br />
Hệ thống trồng rau Veggie của NASA - (Ảnh: ABC News)<br />
<br />
Veggie là dự án chung của NASA và tập đoàn Mỹ Orbital Technologies. Dù đây là một dự án Mỹ, nhưng chuyên gia Massa cho rằng các nước cũng có thể cùng hợp tác để thực hiện thí nghiệm này. Rau trồng trong hệ thống Veggie trên quỹ đạo có thể hoàn toàn khác với rau trồng trên Trái đất.<br />
<br />
Trang web của NASA cho biết Veggie sử dụng hệ thống đèn LED đỏ và xanh, tạo ra luồng ánh sáng màu tím để tạo điều kiện cho quá trình quang hợp diễn ra. Ngoài ra Veggie còn có thêm một đèn LED màu xanh lá cây. Khi cả ba đèn bật lên, ánh sáng Veggie tỏa ra là màu tím sáng. NASA chọn sử dụng đèn LED do loại đèn này hoạt động được trong thời gian dài.<br />
<br />
Bà Massa cho biết do điều kiện không gian chật hẹp và thiếu nguồn năng lượng trên ISS, Veggie không thể trồng được nhiều loại rau. Ví dụ như trồng các loại củ như cà rốt là không thể. Nhưng các phi hành gia có thể trồng củ cải, cải thìa hoặc cải cúc.<br />
<br />
NASA cũng đã lên kế hoạch trồng cả hoa trên ISS, bởi việc trồng cây xanh và hoa sẽ có tác động tích cực đến tâm lý của các phi hành gia phải sống trong điều kiện khó khăn và thiếu thốn trên không gian.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Cách chọn vật liệu xây nhà chi phí thấp]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-C%C3%A1ch-ch%E1%BB%8Dn-v%E1%BA%ADt-li%E1%BB%87u-x%C3%A2y-nh%C3%A0-chi-ph%C3%AD-th%E1%BA%A5p</link>
			<pubDate>Wed, 19 Jun 2013 10:44:00 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=153623">beptu1</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-C%C3%A1ch-ch%E1%BB%8Dn-v%E1%BA%ADt-li%E1%BB%87u-x%C3%A2y-nh%C3%A0-chi-ph%C3%AD-th%E1%BA%A5p</guid>
			<description><![CDATA[Xây nhà là một trong những việc quan trọng nhất của cuộc đời con người như các cụ đã có câu “An cư mới lạc nghiệp”. Khi lên kế hoạch xây dựng nhà ở, các gia chủ cần tính đến nhiều vấn đề trong đó việc lên dự trù kinh phí là điều không thể tránh khỏi để có sự chuẩn bị nhất định về mặt kinh tế. Với những gia đình có điều kiện thì nhu cầu về nơi sinh hoạt đã thay đổi rất nhiều, nó bao gồm một thiết kế hoàn chỉnh vừa đáp ứng đầy đủ công năng sinh hoạt theo yêu cầu của gia đình vừa tạo được tính thẩm mỹ.<br />
Mặt bằng tầng một bố trí một phòng ngủ thoải mái, và một phòng sinh hoạt chung, có ban công thoáng mát, đây cũng là nơi thư giãn lý tưởng cho chủ nhân của hai căn phòng.<br />
Điểm nhấn cho ngôi nhà này là khu liên đới bao gồm cầu thang, giếng trời và toilet. Giếng trời giúp cho phòng toilet được thông thoáng, đồng thời đối lưu cho cầu thang. Đây là giải pháp để tận dụng tối đa diện tích cho ngôi nhà có dạng hình ống.<br />
Vệ sinh chung tiện nghi, thiết kế hiện đại làm hài lòng chủ nhân.<br />
Để tiết kiệm chi phí mà không làm mất đi nét đẹp của căn nhà, Chị có thể sử dụng nội thất gỗ công nghiệp, vừa tăng tính thẩm mĩ cho căn nhà, vừa giảm chi phí mua sắm nội thất, thêm vào đó với gam màu gỗ chủ đạo, giúp gia đình tập trung “cao độ” vào công viêc dễ dàng hơn.<br />
Tương tự như cách bố trí ở tầng 1,hai phòng ngủ và vệ sinh. Chức năng sử dụng của từng không gian khác nhau, tuy nhiên vẫn tạo được sự đồng nhất trong công năng sử d]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Xây nhà là một trong những việc quan trọng nhất của cuộc đời con người như các cụ đã có câu “An cư mới lạc nghiệp”. Khi lên kế hoạch xây dựng nhà ở, các gia chủ cần tính đến nhiều vấn đề trong đó việc lên dự trù kinh phí là điều không thể tránh khỏi để có sự chuẩn bị nhất định về mặt kinh tế. Với những gia đình có điều kiện thì nhu cầu về nơi sinh hoạt đã thay đổi rất nhiều, nó bao gồm một thiết kế hoàn chỉnh vừa đáp ứng đầy đủ công năng sinh hoạt theo yêu cầu của gia đình vừa tạo được tính thẩm mỹ.<br />
Mặt bằng tầng một bố trí một phòng ngủ thoải mái, và một phòng sinh hoạt chung, có ban công thoáng mát, đây cũng là nơi thư giãn lý tưởng cho chủ nhân của hai căn phòng.<br />
Điểm nhấn cho ngôi nhà này là khu liên đới bao gồm cầu thang, giếng trời và toilet. Giếng trời giúp cho phòng toilet được thông thoáng, đồng thời đối lưu cho cầu thang. Đây là giải pháp để tận dụng tối đa diện tích cho ngôi nhà có dạng hình ống.<br />
Vệ sinh chung tiện nghi, thiết kế hiện đại làm hài lòng chủ nhân.<br />
Để tiết kiệm chi phí mà không làm mất đi nét đẹp của căn nhà, Chị có thể sử dụng nội thất gỗ công nghiệp, vừa tăng tính thẩm mĩ cho căn nhà, vừa giảm chi phí mua sắm nội thất, thêm vào đó với gam màu gỗ chủ đạo, giúp gia đình tập trung “cao độ” vào công viêc dễ dàng hơn.<br />
Tương tự như cách bố trí ở tầng 1,hai phòng ngủ và vệ sinh. Chức năng sử dụng của từng không gian khác nhau, tuy nhiên vẫn tạo được sự đồng nhất trong công năng sử d]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Tại sao con người có những hành động mâu thuẫn nhau một cách ngu si đến thế nhỉ ?]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-T%E1%BA%A1i-sao-con-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-c%C3%B3-nh%E1%BB%AFng-h%C3%A0nh-%C4%91%E1%BB%99ng-m%C3%A2u-thu%E1%BA%ABn-nhau-m%E1%BB%99t-c%C3%A1ch-ngu-si-%C4%91%E1%BA%BFn-th%E1%BA%BF-nh%E1%BB%89</link>
			<pubDate>Tue, 05 Mar 2013 22:09:04 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=75834">ngockim2908</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-T%E1%BA%A1i-sao-con-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-c%C3%B3-nh%E1%BB%AFng-h%C3%A0nh-%C4%91%E1%BB%99ng-m%C3%A2u-thu%E1%BA%ABn-nhau-m%E1%BB%99t-c%C3%A1ch-ngu-si-%C4%91%E1%BA%BFn-th%E1%BA%BF-nh%E1%BB%89</guid>
			<description><![CDATA[<span><h3>Tại sao con người trên Trái đất nói chung và con người phương Tây như Hoa Kỳ, Pháp, Anh (thì thường gắn với tín ngưỡng, tôn giáo là Kinh Thánh có thờ Chúa Giê su) và con người phương Đông như VN, Trung Quốc (thì thường gắn với tín ngưỡng, tôn giáo là có thờ Phật Quán Thế Âm và Thần Tài) trên bàn thờ nhưng lại do chưa thấy có người ngoài hành tinh thì lại cứ đòi đi tìm bằng chứng người ngoài hành tinh nhỉ ??? Thậm chí họ còn tổ chức đi tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất như trên mạng internet đã đăng tải gần đây nhỉ ??<br />
Trong Kinh Thánh thì ở sách Khải Huyền có nói về Thế giới Thiên đường trong vũ trụ vô tận này. Ở nơi đó thì con người có đời sống vĩnh cửu muôn đời. Trong Kinh Thánh cũng có nói Chúa Giê su trở về nước Thiên Chúa (Nước Trời) và ở bên Hữu ngai Thiên Chúa tức được rước lên trời (Tin mừng Thánh Macco chương 16 câu 19 - 20) .<br />
Trong Tín ngưỡng thờ cúng Thần Tài thì cũng có dáng dấp của một Thế giới Thiên đường trong vũ trụ vô tận này khi Thần tài cai quản số tiền của vô hạn bị rơi xuống trần gian vì không biết tiêu cực dưới trần gian là gì nên đi ăn xin rồi sau đó cũng bay về trời (Theo sự tích Thần Tài (mà ngày cúng vía là ngày 10 tháng giêng âm lịch hàng năm)).<br />
Hồi có hai sự kiện trên xảy ra (bay về trời của Chúa Giê su và Thần Tài) thì con người coi Trái đất là trung tâm của vũ trụ nên đang nhìn nhận về Trời có nghĩa là lên bầu khí quyển của Trái đất ( cách mặt đất 6.000 Km) thì đã gọi là cõi Thiên đường (phương Tây) và cõi Thiên đình (phương Đông) rồi. Nhưng đến ngày nay họ đã nhận thức ra Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ do dải Ngân Hà của chúng ta cũng bị di chuyển (tức là mặt trời thực tế cũng di chuyển trong vũ trụ chứ không phải là đứng yên) bằng các phương tiện hiện đại như Kính viễn vọng không gian, tầu con thoi chinh phục vũ trụ thì họ đâu có thấy cõi Thiên đường hay cõi Thiên đình trên bầu khí quyển của Trái đất nhưng họ lại tiếp tục tin vào có sự tồn tại của hai cõi này bằng sự hiện diện của các Nhà thờ và bàn thờ thờ cúng Thần Lộc, Thần Tài trên Trái đất này đến ngày nay (năm 2013). Hành động này cho thấy họ đã tin là có sự sống ngoài hành tinh rồi. Vì nếu không thì họ đi máy bay nhiều rồi mà không thấy cõi Thiên đường hoặc Thiên đình cách mặt đất 6000 Km thì họ sẽ không thờ cúng các vị đó đến năm 2013 và trong cả tương lai nữa.<br />
Mà chỉ những người nào tin là có các vị đó tồn tại thì thờ cúng mới thiêng và có tác dụng vì cõi Tinh thần là cõi thiêng liêng nhất mà. Do đó, trong hành động thứ nhất của con người là trông thấy có sự hiện diện của Chúa Giê su hoặc Thần tài thì họ thờ cúng đến ngày nay (năm 2013) (tức là họ coi thực tế là có sự sống ngoài hành tinh tức cõi Thiên đường hoặc cõi Thiên đình) nhưng lại mâu thuẫn với hành động thứ hai là đi tìm sự sống ngoài Trái đất bằng con tầu vũ trụ nhưng tàu vũ trụ này chưa đi được quãng đường vô hạn trong vũ trụ vô tận mà chỉ đi đến rìa hệ mặt trời là tối đa. Ta thấy hành động thứ nhất của con người đá hành động thứ hai, hai hành động mâu thuẫn nhau nghiêm trọng mà không tìm được chân lý cho con người được.<br />
Tại sao con người có những hành động mâu thuẫn nhau một cách ngu si vì tội THAM, SÂN, SI đến thế nhỉ ???<br />
Bạn có ý kiến gì ???<br />
Thank !!!!<br />
<br />
<br />
Ghi chú :<br />
Ý kiến của tôi về vấn đề này như sau :<br />
Do đó, theo tôi thì con người đã trông thấy sự hiện diện của các vị trên rồi thì tiếp tục thờ cúng các vị đó để các vị đó phù hộ, độ trì cho mà yên tâm có sự sống ngoài Trái đất mà lo vào việc tu nhân tích đức để được vào cõi Thiên đường giống như các vị đó thì hơn chứ không phải là việc nghiên cứu sự sống ngoài hành tinh như vậy để làm cuộc chiến tranh giữa các vì sao trong tương lai là tỏ ra hay ho đâu !!!</h3></span>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span><h3>Tại sao con người trên Trái đất nói chung và con người phương Tây như Hoa Kỳ, Pháp, Anh (thì thường gắn với tín ngưỡng, tôn giáo là Kinh Thánh có thờ Chúa Giê su) và con người phương Đông như VN, Trung Quốc (thì thường gắn với tín ngưỡng, tôn giáo là có thờ Phật Quán Thế Âm và Thần Tài) trên bàn thờ nhưng lại do chưa thấy có người ngoài hành tinh thì lại cứ đòi đi tìm bằng chứng người ngoài hành tinh nhỉ ??? Thậm chí họ còn tổ chức đi tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất như trên mạng internet đã đăng tải gần đây nhỉ ??<br />
Trong Kinh Thánh thì ở sách Khải Huyền có nói về Thế giới Thiên đường trong vũ trụ vô tận này. Ở nơi đó thì con người có đời sống vĩnh cửu muôn đời. Trong Kinh Thánh cũng có nói Chúa Giê su trở về nước Thiên Chúa (Nước Trời) và ở bên Hữu ngai Thiên Chúa tức được rước lên trời (Tin mừng Thánh Macco chương 16 câu 19 - 20) .<br />
Trong Tín ngưỡng thờ cúng Thần Tài thì cũng có dáng dấp của một Thế giới Thiên đường trong vũ trụ vô tận này khi Thần tài cai quản số tiền của vô hạn bị rơi xuống trần gian vì không biết tiêu cực dưới trần gian là gì nên đi ăn xin rồi sau đó cũng bay về trời (Theo sự tích Thần Tài (mà ngày cúng vía là ngày 10 tháng giêng âm lịch hàng năm)).<br />
Hồi có hai sự kiện trên xảy ra (bay về trời của Chúa Giê su và Thần Tài) thì con người coi Trái đất là trung tâm của vũ trụ nên đang nhìn nhận về Trời có nghĩa là lên bầu khí quyển của Trái đất ( cách mặt đất 6.000 Km) thì đã gọi là cõi Thiên đường (phương Tây) và cõi Thiên đình (phương Đông) rồi. Nhưng đến ngày nay họ đã nhận thức ra Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ do dải Ngân Hà của chúng ta cũng bị di chuyển (tức là mặt trời thực tế cũng di chuyển trong vũ trụ chứ không phải là đứng yên) bằng các phương tiện hiện đại như Kính viễn vọng không gian, tầu con thoi chinh phục vũ trụ thì họ đâu có thấy cõi Thiên đường hay cõi Thiên đình trên bầu khí quyển của Trái đất nhưng họ lại tiếp tục tin vào có sự tồn tại của hai cõi này bằng sự hiện diện của các Nhà thờ và bàn thờ thờ cúng Thần Lộc, Thần Tài trên Trái đất này đến ngày nay (năm 2013). Hành động này cho thấy họ đã tin là có sự sống ngoài hành tinh rồi. Vì nếu không thì họ đi máy bay nhiều rồi mà không thấy cõi Thiên đường hoặc Thiên đình cách mặt đất 6000 Km thì họ sẽ không thờ cúng các vị đó đến năm 2013 và trong cả tương lai nữa.<br />
Mà chỉ những người nào tin là có các vị đó tồn tại thì thờ cúng mới thiêng và có tác dụng vì cõi Tinh thần là cõi thiêng liêng nhất mà. Do đó, trong hành động thứ nhất của con người là trông thấy có sự hiện diện của Chúa Giê su hoặc Thần tài thì họ thờ cúng đến ngày nay (năm 2013) (tức là họ coi thực tế là có sự sống ngoài hành tinh tức cõi Thiên đường hoặc cõi Thiên đình) nhưng lại mâu thuẫn với hành động thứ hai là đi tìm sự sống ngoài Trái đất bằng con tầu vũ trụ nhưng tàu vũ trụ này chưa đi được quãng đường vô hạn trong vũ trụ vô tận mà chỉ đi đến rìa hệ mặt trời là tối đa. Ta thấy hành động thứ nhất của con người đá hành động thứ hai, hai hành động mâu thuẫn nhau nghiêm trọng mà không tìm được chân lý cho con người được.<br />
Tại sao con người có những hành động mâu thuẫn nhau một cách ngu si vì tội THAM, SÂN, SI đến thế nhỉ ???<br />
Bạn có ý kiến gì ???<br />
Thank !!!!<br />
<br />
<br />
Ghi chú :<br />
Ý kiến của tôi về vấn đề này như sau :<br />
Do đó, theo tôi thì con người đã trông thấy sự hiện diện của các vị trên rồi thì tiếp tục thờ cúng các vị đó để các vị đó phù hộ, độ trì cho mà yên tâm có sự sống ngoài Trái đất mà lo vào việc tu nhân tích đức để được vào cõi Thiên đường giống như các vị đó thì hơn chứ không phải là việc nghiên cứu sự sống ngoài hành tinh như vậy để làm cuộc chiến tranh giữa các vì sao trong tương lai là tỏ ra hay ho đâu !!!</h3></span>]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[tuyển tập 101 điều thú vị về trái đất.]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-tuy%E1%BB%83n-t%E1%BA%ADp-101-%C4%91i%E1%BB%81u-th%C3%BA-v%E1%BB%8B-v%E1%BB%81-tr%C3%A1i-%C4%91%E1%BA%A5t</link>
			<pubDate>Tue, 19 Feb 2013 15:04:24 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=11794">linhcvkt</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-tuy%E1%BB%83n-t%E1%BA%ADp-101-%C4%91i%E1%BB%81u-th%C3%BA-v%E1%BB%8B-v%E1%BB%81-tr%C3%A1i-%C4%91%E1%BA%A5t</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/lightning.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: lightning.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Chúng ta đang sống trên một             quả cầu đầy những điều             kỳ quặc và độc đáo. Thực             chất nó không phải hình cầu mà là một hành             tinh hoang dại, lổn nhổn những ngọn núi             lửa lụi tàn, rung chuyển bởi các             trận động đất kinh hoàng, ngập chìm             trong những cơn đại hồng thuỷ. Nhưng             đâu mới là điều tồi tệ             nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một số thung lũng của trái             đất chìm sâu dưới biển. Nhiều             ngọn núi lại vươn chồi lên trên             lớp không khí mỏng. Bạn có thể nêu tên             điểm thấp nhất trên trái đất?             Đỉnh cao nhất? Bạn có biết             đường vào trung tâm trái đất là bao             xa và có gì ở đó? Nơi nóng nhất,             lạnh nhất, khô nhất, lộng gió nhất là             ở đâu?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những câu trả lời sau do <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">SPACE.com</span>             phối hợp với Tổ chức khảo sát             địa chất Mỹ (USGS), cùng Hiệp             hội khí quyển và đại dương             quốc gia Mỹ, cung cấp.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">1. Nơi nào nóng             nhất trên trái đất?</span> <br />
             </span></span>                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/dead-valley.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: dead-valley.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thung lũng chết.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nếu bạn đoán là Thung lũng             chết ở California, Mỹ, thì bạn hoàn toàn             sai. El Azizia ở Libya đã đạt được             nhiệt độ kỷ lục 57,8 độ C vào             13/9/1922. Thung lũng chết chỉ đạt 56,6             độ C vào 10/7/1913.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">2. Nơi lạnh             nhất trên thế giới?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Ở rất xa, nhiệt độ             thấp nhất từng đo được trên             trái đất là -89 độ C ở Vostok, Nam             Cực, vào ngày 21/7/1983.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">3. Cái gì tạo nên             sấm sét?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nếu bạn đoán rằng             "tia chớp" thì cũng xin bái phục. Nhưng             có một câu trả lời sáng tỏ hơn. Không             khí xung quanh tia chớp bị hâm nóng lên gấp 5             lần nhiệt độ của mặt trời.             Sự hâm nóng đột ngột này khiến không             khí nở ra nhanh hơn tốc độ của âm             thanh, làm cho không khí xung quanh bị nén lại và             tạo nên shock wave, chúng ta nghe thấy như             tiếng sấm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">4. Đá có thể             nổi trên nước?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trong những đợt phun trào núi             lửa, lớp khí bị bắn ra mạnh mẽ             từ dung nham tạo nên một loại đá             sủi bọt gọi là đá bọt, chứa             đầy các bong bóng khí. Một số hòn đá             này có thể nổi trên mặt nước.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">5. Đá có thể to             lên không?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có, nhưng theo dõi quá trình này thì còn             chán hơn là xem sơn khô. Những hòn đá này             (iron-manganese crusts) lớn lên trên các ngọn núi             ở dưới biển. Chúng kết tủa             chậm rãi vật chất từ nước             biển, to lên khoảng 1 mm trong 1 triệu năm.             Móng tay của bạn cũng mọc lên từng             đó trong 2 tuần.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">6. Bao nhiêu lượng             bụi từ không trung rơi xuống trái đất             mỗi năm?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Con số này vô định, nhưng             USGS cho rằng có ít nhất 1.000 triệu gram,             tức là khoảng 1.000 tấn vật chất rơi             vào bầu khí quyển mỗi năm và hạ cánh             xuống bề mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">7. Bụi có thể             bay bao xa trong gió?</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một nghiên cứu vào năm 1999 cho             biết bụi từ châu Phi đã tìm đường             tới Florida và khiến nhiều nơi ở bang             này vượt giới hạn chất lượng             không khí cho phép do Uỷ ban bảo vệ môi trường             Mỹ quy định. Số bụi đó             được những cơn gió lớn ở             Bắc Phi đón đường và đưa lên             cao 6.100 m, nơi đó bụi lại gặp gió             mậu dịch và được đưa qua             biển. Bụi từ Trung Quốc cũng đã vượt             đại dương tìm sang Bắc Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">8. Thác nước cao             nhất thế giới ở đâu?</span><br />
             </span></span>                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/angle-falls.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: angle-falls.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                                          <div style="text-align: center;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Thiên thần.</span></div>
                                                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Thiên thần (Angel Falls) ở             Venezuela, chảy từ độ cao 979 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">9. Hai thành phố             lớn nào của Mỹ sẽ bị nhập vào             nhau?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khe nứt San Andreas chạy theo hướng             bắc nam đang phân tách với tốc độ             5 cm/năm, khiến cho Los Angeles tiến gần             về San Francisco. Ước đoán Los Angeles             sẽ trở thành khu vực ngoại ô của thành             phố bên Vịnh trong 15 triệu năm nữa.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">10. Trái đất có             phải hình cầu?</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Do hành tinh của chúng ta xoay tròn và             linh hoạt hơn bạn có thể tưởng tượng,             nó phình ra ở phần giữa, tạo nên hình             giống như quả bí ngô. Chỗ phình ra này             đang giảm dần qua hàng thế kỷ, nhưng             nay bỗng nhiên nó lại phát triển. Chính             sự băng tan ngày càng nhiều trên trái đất             chính là nguyên nhân khiến vành xích đạo             nở ra.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/mars.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: mars.jpg]" class="mycode_img" /></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trọng lực trên sao Hỏa bằng             38% trọng lực trái đất, tính ở             mực nước biển. Vì thế, một người             nặng 100 kg trên trái đất sẽ nặng 38             kg trên sao Hoả. Tuy vậy, theo những kế             hoạch hiện thời của NASA thì phải             mất hàng thập kỷ nữa con số này             mới được kiểm chứng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             12. Một năm trên sao Hỏa dài             bao nhiêu?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó đúng bằng một năm,             nếu bạn đến từ sao Hỏa. Nhưng             đối với người trái đất, nó             gần như dài gấp đôi. Hành tinh đỏ             mất 687 ngày để quay quanh mặt trời,             so với 365 ngày của trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             13. Một ngày trung bình trên sao             Hỏa dài bao nhiêu?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Người sao Hỏa có thể             ngủ (hoặc làm việc) nhiều hơn             nửa tiếng mỗi ngày so với bạn.             Một ngày trên sao Hỏa dài 24 giờ 37 phút, so             với 23 giờ 56 phút trên trái đất.             Một ngày trên bất cứ hành tinh nào thuộc             hệ mặt trời được tính bằng             thời gian nó tự xoay tròn đúng một vòng             trên trục, tức là làm cho mặt trời nhô lên             vào buổi sáng và lặn xuống vào buổi             tối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             14. Núi lửa nào lớn nhất?<br />
             </span></span>             <br />
                                                   <img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/mauna-loa.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: mauna-loa.jpg]" class="mycode_img" />                                                     Núi lửa Mauna Loa.                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">             Núi Mauna Loa ở Hawaii chiếm danh hiệu này trên             trái đất. Nó cao 15,2 km tính từ chân núi             nằm ở dưới đáy biển. Nhưng             ngọn núi Olympus Mons trên sao Hoả còn vĩ đại             hơn - nó xuyên thủng bầu trời hành tinh             đỏ với độ cao 26 km. Nền móng             của ngọn núi này có thể bao phủ hầu             như toàn bộ bang Arizona, Mỹ.             </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             15. Trận động đất gây             thiệt mạng nhiều nhất từ trước             tới nay?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Kỷ lục về trận động             đất thần chết xảy ra vào năm 1557             ở Trung Quốc. Nó giáng xuống khu vực nơi             người dân chủ yếu sống trong             những hang động bằng đá. Dãy đá             sụp đổ, giết chết khoảng 830.000             người. Một trận địa chấn             kinh hoàng khác cũng đổ xuống Đường             Sơn, Trung Quốc vào năm 1976. Hơn 250.000 người             thiệt mạng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             16. Trận động đất             mạnh nhất trong giai đoạn gần đây?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất             xảy ở ngoài biển Chile vào năm 1960 có cường             độ 9,6 richter và gây ra vết nứt dài 1.600             km. Một trận động đất như             vậy xảy ra tại một thành phố             lớn có thể làm tan tành những công trình có             kỹ thuật xây dựng hiện đại             nhất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             17. Trận động đất nào             kinh hoàng hơn: Kobe (Nhật Bản) hay Northridge,             California (Mỹ)?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất             ở Northridge vào năm 1994 mạnh 6,7 độ             richter và làm 60 người chết, 6.000 người             bị thương, thiệt hại hơn 40             tỷ USD. Trận động đất ở Kobe             vào năm 1995 có cường độ 6,7 richter và             giết chết 5.530 người. Khoảng 37.000 người             bị thương và nền kinh tế thất thoát             100 tỷ USD.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             18. Khoảng cách tới trung tâm trái             đất là bao xa?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng cách từ bề mặt             trái đất tới trung tâm là gần 5.955 km.             Hầu hết thành phần trái đất là             chất lỏng. Chỗ vỏ rắn nhất             của hành tinh chỉ dày khoảng 66 km - mỏng             hơn vỏ của một quả táo, tính theo             tỷ lệ tương đương.</span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/everest.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: everest.jpg]" class="mycode_img" /></span></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Núi Everest.</span></span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">19. </span>Ngọn núi cao nhất             thế giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Núi Everest ở Nepal cao gần 9 km trên             mực nước biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">20. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mặt trăng đã bao             giờ gần hơn thế này chưa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó đã từng gần hơn             rất nhiều. Một tỷ năm trước             đây, mặt trăng nằm trong một quỹ             đạo nhỏ hơn, chỉ mất khoảng             20 ngày để quay quanh chúng ta. Một ngày trên             trái đất hồi đó dài 18 tiếng.             Hiện mặt trăng vẫn tiến ra xa,             khoảng 4 cm/năm. Trong khi đó vòng quay của             trái đất lại chậm lại, khiến cho             ngày kéo dài ra. Trong tương lai xa, một ngày trên             trái đất sẽ dài 960 tiếng!</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/nile.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: nile.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Dòng sông Nile.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">21. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Điểm cạn thấp             nhất trên trái đất? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bờ biển Chết ở Trung Đông             thấp 400 m dưới mặt biển. Vị trí             thứ 2 là Bad Water ở Thung lũng Chết,             California, ở vị trí 86 m dưới mặt             biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">22. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">California đang chìm dần?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thực tế là một số             phần của bang này đang bị như             vậy. Sự xê dịch lên xuống của             một số hồ nước tự nhiên ở             dưới mặt đất đang khiến cho             California lún xuống 11cm/năm. Các hệ thống             nước và cống ngầm có thể bị             đe doạ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">23. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Con sông dài nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sông Nile ở châu Phi dài 6.695 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">24. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bang chịu nhiều động             đất nhất ở Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Alaska thường xuyên phải             chịu một trận động đất             mạnh 7 độ richter mỗi năm, và một             cơn động đất mạnh hơn 8 độ             richter trung bình sau 14 năm. Florida và North Dakota             chịu ít động đất nhất ở             Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">25. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi khô hạn nhất trên             thế giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vùng Arica ở Chile chỉ có 0,76 mm lượng             mưa mỗi năm. Với lượng đó             cần mất một thế kỷ để             hứng đủ một tách cà phê.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">26. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Cái gì gây ra sụt lở             đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lượng mưa dồn dập             trong một giai đoạn ngắn có thể gây             ra các dòng chảy bùn và rác thải với             tốc độ cao. Lượng mưa dầm             dề kéo dài trong một thời gian dài lại             tạo ra những vụ lở đất lớn             từ từ. Mỗi năm, nước Mỹ             thiệt hại 2 tỷ USD do sụt lở đất.             Trong một trận bão kỷ lục ở San             Francisco vào tháng 1/1982, khoảng 18.000 dòng chảy rác             thải hình thành trong một đêm. Thiệt             hại tài sản lên tới 66 triệu USD cùng 25             người chết.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">27. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bùn chảy với tốc             độ bao nhiêu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những dòng chảy như thác bùn có             thể di chuyển với tốc độ 160             km/giờ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">28. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vật chất trong lòng trái             đất cũng chảy?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bạn đoán đúng rồi đấy.             Năm 1999, các nhà khoa học tìm thấy vật             liệu tan chảy trong lõi trái đất chảy             theo các dòng xoáy mà sức mạnh của nó tương             tự như bão lốc.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">29. </span>Nơi ẩm ướt             nhất trên trái đất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lloro, Colombia có lượng mưa             trung bình hàng năm là hơn 13 m, gấp 10 lần             những thành phố ẩm nhất ở châu Âu             hoặc Mỹ. </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">30. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có chuyển qua             các thời kỳ khác nhau như mặt trăng?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Từ sao Hoả, có thể nhìn             thấy trái đất chuyển qua các giai đoạn             khác nhau (cũng như chúng ta nhìn thấy sao Kim             thay đổi). Trái đất nằm trong quỹ             đạo của sao Hoả và khi 2 hành tinh cùng di             chuyển qua mặt trời, ánh sáng mặt             trời chiếu xuống hành tinh của chúng ta             theo một góc khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/grand-canyon.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: grand-canyon.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Grand Canyon.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">31. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hẻm núi lớn nhất sao             Hỏa?</span> Grand Canyon được coi là hệ             thống hẻm núi lớn nhất thế             giới, dài 446 km. Nhưng hẻm núi Valles Marineris             trên sao Hoả còn dài tới 4.800 km. Nếu đặt             trên bản đồ nước Mỹ, nó sẽ             kéo dài từ New York tới Los Angeles. Vết             sẹo khổng lồ trên bề mặt hành tinh             đỏ này sâu tới 8 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">32. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hẻm núi sâu nhất ở             Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hẻm núi Hells dọc theo biên giới             Oregon - Idaho sâu hơn 2,4 km. Trong khi đó, Grand             Canyon sâu không quá 2 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">33. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có phải là hành             tinh đá lớn nhất trong hệ mặt             trời?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hoàn toàn đúng như vậy.             Đường kính trái đất tại             đường xích đạo là 12.756 km. Sao Kim là             12.104 km. Sao Hoả và sao Thuỷ nhỏ hơn             rất nhiều. Sao Diêm Vương cũng là hành             tinh đá nhưng quá nhỏ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">34. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu núi lửa từng             hoạt động trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có khoảng 540 núi lửa trên             mặt đất từng phun trào. Không ai biết             rõ có bao nhiêu núi lửa ở dưới biển             đã hoạt động từ trước             tới nay.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">35. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Không khí bao gồm chủ             yếu là ôxy?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bầu khí quyển của trái đất             chiếm 80% là nitơ. Phần còn lại chủ             yếu là ôxy, với một lượng rất             nhỏ các tạp chất khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">36. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Thác nước cao nhất             ở Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Yosemite ở California cao 739 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">37.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Bao nhiêu phần trăm lượng             nước trên thế giới nằm ở đại             dương?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 97%. Đại dương             chiếm 2/3 bề mặt trái đất, điều             đó có nghĩa là nếu có một thiên             thạch va vào trái đất thì nó sẽ bắn             tung toé.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">38. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vùng đất nào chứa lượng             nước ngọt lớn nhất trên thế             giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Gần 70% lượng nước             ngọt trên trái đất nằm trong các             tảng băng ở Nam cực và Greenland. Số còn             lại nằm trong bầu khí quyển, sông             suối, mạch nước ngầm và chiếm             chỉ khoảng 1%.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">39. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Đại dương lớn             nhất trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thái Bình Dương bao phủ             một diện tích rộng 165 triệu km2, lớn             hơn gấp 2 lần Đại Tây Dương.             Nó có độ sâu trung bình là 3,9 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">40. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tại sao trái đất             lại hầu như không có miệng hố, trong             khi mặt trăng lại lỗ chỗ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trái đất hoạt động tích             cực hơn về mặt địa lý và             thời tiết. Một số miệng hố vài             triệu tuổi đã được bao phủ             bởi thực vật, biến đổi qua động             đất và lở đất, cùng với             những hiện tượng mưa gió. Trong khi             đó mặt trăng khá yên tĩnh về mặt             địa lý và hầu như không có thời             tiết, nên các miệng hố trên đó vẫn             nguyên sơ qua hàng tỷ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/dead-sea.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: dead-sea.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Biển Chết.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">41. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vùng đất liền thấp             nhất trên trái đất? </span>Bờ biển             Chết, nằm giữa Israel và Jordan, nằm             ở độ sâu 394 m dưới mực nước             biển. </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">42. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ lớn nhất thế             giới? </span>Cả về kích cỡ và dung lượng             là Caspian Sea, nằm giữa đông nam châu Âu và tây             Á.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">43. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi có nhiều động             đất và phun trào núi lửa nhất trên trái             đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hầu hết xảy ra dọc theo             ranh giới của hàng chục mảng thạch             quyển khổng lồ trôi nổi trên bề             mặt trái đất. Một trong những vành             đĩa nơi động đất và phun trào             núi lửa xảy ra nhiều nhất là quanh Thái Bình             Dương, thường được gọi là             Vành đai lửa Thái Bình Dương. Nó gây ra các             vụ chấn động và nung nóng trải dài             từ Nhật Bản tới Alaska và Nam Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">44. B<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">ên trong trái đất nóng             đến mức nào?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nhiệt độ của trái đất             tăng 20 độ C cứ sau mỗi km tiến sâu             vào trong. Gần trung tâm, nhiệt độ lên             tới ít nhất 3.870 độ C.</span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/caspian-sea.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: caspian-sea.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Biển Caspian - hồ lớn                     nhất thế giới.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">45.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Ba quốc gia có số núi             lửa hoạt động lớn nhất trong             lịch sử?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Indonesia, Nhật Bản và Mỹ, theo             thứ tự giảm dần về mức độ             hoạt động.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">46. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu người trên             thế giới đối mặt với thảm             họa từ núi lửa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vào năm 2000, các nhà khoa học             đã ước tính núi lửa sẽ gây ra             thảm họa rõ rệt cho ít nhất 500             triệu người, tương đương             với dân số toàn thế giới vào đầu             thế kỷ 17.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">47. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nguồn nào chứa lượng             nước ngọt lớn nhất toàn cầu:             hồ, suối hoặc nước ngầm?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nước ngầm chứa tới 30             lần lượng nước so với tất             cả các hồ nước ngọt, và gấp             3.000 lần lượng nước ở sông,             suối trên toàn cầu. Nước ngầm             được chứa trong các tầng ngậm nước             tự nhiên ở dưới mặt đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">48. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vụ động đất nào             lớn hơn</span>, năm 1906 ở San Francisco hay 1964             ở Anchorage, Alaska?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất ở             Anchorage mạnh 9,2 độ richter, trong khi cơn             địa chấn ở San Francisco có cường             độ 7,8 richter.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">49. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vụ động đất nào             kinh hoàng hơn </span>về số người             thiệt mạng và tài sản: động đất             năm 1906 ở San Francisco hay 1964 ở Anchorage?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất ở             San Francisco đứng đầu. Nó gây ra 700 cái             chết so với 114 của trận động             đất ở Anchorage. Thiệt hại về tài             sản ở San Francisco cũng lớn hơn, do             hoả hoạn đã phá huỷ hầu hết các             công trình bằng gỗ thời đó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">50. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải nhân trái đất             là rắn?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phần bên trong nhân trái đất             được coi là rắn. Nhưng phần bên             ngoài của nhân lại tan chảy. Các nhà khoa             học vẫn chưa tìm ra được hợp             chất chính xác của nó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/tsunami.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: tsunami.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sóng thần.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">51. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải toàn bộ trái đất             xoay tròn theo một tốc độ? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phần lõi rắn bên trong - lượng             sắt khổng lồ tương đương             với kích cỡ của mặt trăng - xoay nhanh             hơn phần bên ngoài của lõi sắt là             chất lỏng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">52. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu người             chết vì núi lửa trong 500 năm qua? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Ít nhất là 300.000 người.             Từ năm 1980 đến 1990, núi lửa đã             làm thiệt mạng ít nhất 26.000 người.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">53. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu bề mặt trái             đất gồm đá núi lửa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà khoa học ước tính hơn             3/4 bề mặt trái đất là đá núi             lửa - đá phun trào từ núi lửa hay đá             tan chảy dưới bề mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">54. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Động đất có             thể gây ra sóng thần?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đúng, nếu trận động             đất bắt nguồn từ dưới đáy             biển. Gần tâm chấn, đáy biển dâng lên             hạ xuống, đẩy nước lên             xuống. Nhịp điệu này tạo ra làn sóng             toả ra mọi hướng. Một cơn sóng             thần có thể rất to nhưng khá thấp             ở dưới nước sâu. Khi gần đến             bờ nó vọt lên và có thể đạt             tới chiều cao của các toà nhà cao tầng.             Thiên thạch cũng có thể gây ra sóng thần.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">55. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải sóng thần đều             là những đợt sóng cao khi nó đổ vào             bờ biển?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không, ngược lại với hình             ảnh nghệ thuật về sóng thần,             hầu hết không tạo thành các làn sóng             khổng lồ mà chúng giống như các đợt             thuỷ triều nhanh và lớn.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">56. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu phần đất             liền trên trái đất là sa mạc?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 1/3.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">57. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi sâu nhất trong đại             dương?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Độ sâu lớn nhất là 11 km             ở Rãnh Mariana, thuộc Thái Bình Dương,             gần Nhật Bản.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">58. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tốc độ gió cao             nhất thu được từ trước đến             nay?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trước đây người ta             vẫn cho rằng gió thổi nhanh nhất là 372             km/giờ ở Mounth Washington, New Hampshire vào ngày             12/4/1934. Nhưng vào tháng 5/1999 ở Oklahoma, các nhà             nghiên cứu thu được vận tốc gió             là 513 km/giờ. Để so sánh, gió trên sao             Hải vương có tốc độ 1.448             km/giờ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">59. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu lượng nước             ngọt được trữ trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hơn 2 triệu dặm khối nước             ngọt lưu trữ trên hành tinh, nửa trong             số đó nằm trong khoảng 800 m trên bề             mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">60. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất bao nhiêu             tuổi?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hành tinh của chúng ta hơn 4,5             tỷ tuổi, trẻ hơn mặt trời             một ít.  Bằng chứng mới đây (*)cho thấy trái             đất thực ra hình thành sớm hơn             rất nhiều, khoảng 10 triệu năm sau             mặt trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">(*)<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất già hơn             chúng ta tưởng</span></span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/earth.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: earth.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                                          <div style="text-align: center;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hệ mặt trời.</span></div>
                                                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các hành tinh thuộc phần trong thái dương             hệ - gồm sao Thủy, sao Kim, trái đất,             sao Hỏa - đã bắt đầu hình thành trong             khoảng 10.000 năm, sau khi những cuộc bùng             phát năng lượng của mặt trời             khởi động vào 4,5 tỷ năm trước.             Và trái đất chính thức trở thành             một thiên thể khoảng 10 triệu năm sau             sự ra đời của mặt trời, sớm             hơn rất nhiều so với suy nghĩ trước             đây.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tác giả nghiên cứu Stein B. Jacobsen             cho biết vào giai đoạn thôi nôi, mặt             trời được bao phủ bởi các đám             khí và gas. Đám vật chất này từ từ             kết khối thành những mảng lớn             dần lên. Cuối cùng, chúng hình thành nên 4 hành             tinh thuộc phần trong của hệ mặt             trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trong vòng 10 triệu năm, trái đất             đã đạt được 64% kích cỡ             hiện tại của nó và là thiên thể             thống trị trong vòng 150 triệu km tính từ             mặt trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sự kiện lớn cuối cùng             trong quá trình hình thành của trái đất là             sự va chạm với một thiên thể có kích             thước của sao Hoả, xảy ra khoảng             30 triệu năm sau khi mặt trời ra đời.             Vụ va đập dữ dội này đã             bồi thêm hàng triệu tấn vật chất vào             trái đất. Một số vật chất rơi             vào quỹ đạo của trái đất và hình             thành nên mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một cuộc phân tích trước             đây trên chất đồng vị của             vỏ trái đất cho thấy hành tinh này đã             ra đời 50 triệu năm trước, sau khi             mặt trời hình thành. Nhưng Jacbosen cho             biết cuộc phân tích dữ liệu (**) cũng ủng             hộ giả thuyết rằng trái đất hình             thành sớm hơn rất nhiều.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">(**)<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất hình thành nhanh             gấp đôi chúng ta tưởng</span></span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/anh2.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: anh2.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hệ mặt trời hình thành                     sau một vụ nổ siêu tân tinh lớn.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những tính toán mới nhất             về tuổi của hệ mặt trời cho             biết, trái đất được hình thành             trong vòng 20-30 triệu năm sau khi hệ mặt             trời ra đời. Con số này là rất khiêm             tốn nếu so với các kết luận trước             kia, cho rằng trái đất phải mất 50             triệu năm để có được nhân             của mình.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Theo các nhà khoa học, sự thành             tạo của hệ mặt trời về cơ             bản diễn ra như sau: Khoảng 4,6 tỷ năm             trước, một siêu tân tinh khổng lồ bùng             nổ, kéo theo sự ra đời của mặt             trời. Tiếp đó, một cơn sóng chấn             khổng lồ đã nén ép vật chất còn             lại thành những khối bụi nhỏ hơn.             Cuối cùng, chúng liên kết với nhau để             tạo nên thiên thạch, sao chổi, mặt trăng             và các hành tinh khác trong hệ mặt trời như             ngày nay. Tuy nhiên, không dễ gì để tính             được thời điểm diễn ra             vụ nổ và tốc độ của nó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #6f6f6f;" class="mycode_color">Những             bằng chứng địa chất trước             kia cho rằng nhân trái đất ra đời             khoảng 50 triệu năm sau vụ nổ</span></span>.             Bằng chứng địa chất mà các nhà nghiên             cứu sử dụng là hai đồng vị             hafini 128 và vonfram 128. Cả hai nguyên tố này             rất phong phú tại thời điểm hệ             mặt trời sinh ra, và dấu vết của chúng             vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Hafini             128 có chu kỳ bán rã 9 triệu năm. Sau khi phân             rã, nó chuyển thành vonfram 128. Do tính ưa kim             loại, nên tất cả các vonfram 128 được             sinh ra đều co cụm về nhân của các hành             tinh (như trái đất và sao Hỏa). Vì             vậy, các nhà nghiên cứu nhận định,             bất cứ nguyên tử vonfram 128 nào được             tìm thấy trong lớp manti của trái đất             và sao Hỏa ngày nay đều là sản phẩm             trực tiếp của hafini 128. Nếu biết             được thời gian phân rã của các nguyên             tố này, chúng ta có thể tìm ra tuổi của             lớp đá.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tuy nhiên, con số 50 triệu năm dường             như chưa chính xác. Mới đây, Thorsten Klein             từ Đại học Muenster (Đức) và             cộng sự đã phân tích lại tỷ lệ             hafini 128/vonfram 128 trên một loạt các mẩu             đá sao Hỏa và các mẩu thiên thạch khác.             Sau đó, họ so sánh với tỷ lệ trong các             mẫu ở lớp manti của trái đất. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #6f6f6f;" class="mycode_color">Kết             quả của phân tích này đã rút ngắn             khoảng thời gian hình thành nhân trái đất             xuống còn 20 đến 30 triệu năm.</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Kleine kết luận: “Sự tạo             thành nhân, và từ đó vật chất phủ             thêm bên ngoài để tạo nên các hành tinh             rắn, đã kết thúc trong 30 triệu năm             đầu tiên của hệ mặt trời. Riêng             nhân sao Hỏa có lẽ đã hình thành trong             khoảng 13 triệu năm”. Một cách độc             lập, nhóm nghiên cứu của Quingzhu tại             Đại học Harvard (Mỹ) cũng cho ra             kết quả gần như trùng khớp.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà nghiên cứu cho biết,             việc loại bỏ được những nghi             ngờ về thời điểm và diễn             biến sự thành tạo các hành tinh sẽ cho phép             họ tập trung sang những vấn đề khác,             liên quan tới sự ra đời của trái             đất, chẳng hạn sự kiện mặt             trăng chia tay với hành tinh chúng ta.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/sahara.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: sahara.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sa mạc Sahara.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">61. Sa mạc lớn nhất thế             giới? Sa mạc Sahara ở bắc Phi rộng             gấp 23 lần sa mạc Mojave ở phía nam             California, Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">62. Hành tinh nào có nhiều mặt trăng             hơn, trái đất hay sao Hoả?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Hoả có 2 vệ tinh xoay quanh là             Phobos và Deimos. Trái đất chỉ có một             vệ tinh tự nhiên là mặt trăng. Những             hành tinh ở vòng ngoài thường có nhiều             mặt trăng, hầu hết mới được             tìm thấy gần đây và có thể dẫn             tới trường hợp các nhà khoa học             cần phải định nghĩa lại thế             nào là mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">63. Hồ sâu nhất thế             giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Baikal ở miền trung nam             Siberia có độ sâu 1,7 km. Hồ có niên đại             20 triệu năm và chứa 20% lượng nước             ngọt trên trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">64. Nguồn gốc từ             "volcano" (núi lửa)?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó bắt nguồn từ             "Vulcan" - vị thần lửa của La Mã.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">65. Có bao nhiêu khoáng chất tồn             tại trên trái đất được biết             tới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có khoảng 4.000 khoáng chất, trong             đó chỉ khoảng 200 là có tầm quan             trọng lớn. Chừng 50-100 khoáng chất             mới được miêu tả mỗi năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">66. Lượng nước dự             trữ trên toàn cầu?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tổng lượng nước             dự trữ trên toàn cầu là 326 triệu             dặm khối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">67. Đảo lớn nhất             thế giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đảo Greenland bao phủ diện             tích 2.176.000 km2. Lục địa được             định nghĩa là những khối đất             lớn được tạo nên từ đá có             mật độ thấp, trôi nổi trên vật             liệu tan chảy bên dưới. Greenland khớp             với miêu tả này nhưng nó chỉ bằng             1/3 Australia. Một số nhà khoa học gọi             Greenland là hòn đảo, một số lại             gọi là lục địa.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">68. Nơi nào trên trái đất có             nhiều núi lửa nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đặc điểm địa hình             nổi bật nhất trên trái đất là dãy núi             lửa khổng lồ ở dưới biển -             dãy núi dài hơn 48.000 km và cao trung bình 5,5 km trên             đáy biển. Nó được gọi là dãy ngăn             cách đại dương, nơi các mảnh             thạch quyển bị phân tách khi hoạt động             núi lửa diễn ra. Có nhiều núi lửa ở             khu vực này hơn là trên mặt đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">69. Vụ phun trào núi lửa nào tiêu             diệt nhiều người nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đợt phun trào của núi Tambora             ở Indonesia vào năm 1815 đã giết chết             90.000 người. Hầu hết chết vì đói             sau vụ phun trào bởi mùa màng bị phá             huỷ, nước bị ô nhiễm và bệnh             tật.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">70. Mặt trăng và trái đất             sinh ra riêng rẽ?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không hẳn là như vậy. Một             giả thuyết cho rằng mặt trăng             được hình thành từ một phần             của trái đất, không lâu sau khi hành tinh             của chúng ta ra đời. Một thiên thể có             cỡ sao Hoả đã đâm sầm vào hành tinh             của chúng ta và vỡ tan. Những mảnh             vụn bay theo quỹ đạo quanh trái đất,             phần lớn tích tụ lại tạo nên             mặt trăng, trong khi đó trái đất             hầu như không suy suyển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/thunder.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: thunder.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">71. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mỗi giây trên toàn cầu có bao             nhiêu lần sét đánh? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trung bình khoảng 100. Tuy vậy đó             chỉ là những lần sét đánh xuống             mặt đất. Mỗi phút, có hơn một             nghìn trận sấm chớp nổ ra khắp trái             đất, tạo ra khoảng 6.000 tia chớp.             Rất nhiều trong số đó đi từ             đám mây này sang đám mây khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">72. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tất cả các con sông đều             sống?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tất nhiên là không phải theo nghĩa             đen. Nhưng cũng như mọi sinh vật             sống khác, các con sông đều có quãng đời             của nó. Chúng sinh ra, lớn lên và già đi. Chúng             có thể chết trong khoảng thời gian địa             chất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">73. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Các thiên thạch có thể             tạo nên hòn đảo?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hàng thập kỷ nay người ta             đã phỏng đoán rằng những vụ va             cham thiên thạch từ xa xưa đã tạo nên             các điểm nóng nơi xảy ra hoạt động             núi lửa, và đẩy các hòn núi lên khỏi             mặt biển nơi trước đây nó chưa             từng xuất hiện. Chưa có một câu             trả lời chắc chắn cho vấn đề             này, nhưng một mô hình máy tính mới cho             rằng Hawaii đã được hình thành theo cách             này.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">74. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bang Louisiana đang phình ra hay chìm             đi?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Louisiana mất khoảng 78 km2 đất             đai mỗi năm do sụt lở đất ven             biển, do giông bão và các nguyên nhân khác từ con             người, khiến nó đang chìm dần.             Phần lớn New Orleans thực sự chìm 3,4 m dưới             mực nước biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">75. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mực nước biển             sẽ tăng bao nhiêu nếu băng Nam cực tan?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Băng Nam cực chiếm gần 90%             băng toàn thế giới và 70% nước             ngọt toàn cầu. Nếu toàn bộ băng Nam             cực tan, mức nước biển sẽ tăng             khoảng 67 m, tương đương với toà             nhà 20 tầng. Các nhà khoa học biết rằng             đang có một dòng tan chảy bên dưới.             Tổ chức Liên Hợp Quốc ước tính             theo kịch bản tồi tệ nhất thì             mực nước biển sẽ tăng lên 1 m vào             năm 2100.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">76. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Băng có phải là khoáng             chất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đúng, băng là một loại khoáng             chất và được miêu tả trong hệ             thống khoáng chất của Dana.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">77. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Khoáng chất nào mềm             nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Talc là khoáng chất mềm nhất.             Nó thường được dùng để làm             bột talcum.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">78. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Khoáng chất nào cứng             nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Loại mà trở nên vô nghĩa             về mặt tình cảm sau khi ly hôn nhưng             vẫn giữ được giá trị về             mặt tiền bạc (kim cương).</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">79. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu màu trong pháo hoa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các thành phần hoá chất trong trái             đất đã tạo nên màu sắc. Stronti             tạo ra màu đỏ, đồng tạo ra màu             xanh dương, natri tạo ra màu vàng, mạt             sắt và bột than tạo ra màu ánh vàng.             Tiếng nổ lớn và tia sáng được             tạo ra từ bột nhôm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">80. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có khí hậu             tồi tệ nhất trong hệ mặt trời?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vẫn có nhiều hiện tượng             khí hậu hoang tàn hơn ở nơi khác. Sao             Hoả có thể hứng chịu những trận             cuồng phong lớn gấp 4 lần trên trái đất.             Bão bụi trên hành tinh đỏ có thể             nhấn chìm toàn bộ quả cầu. Sao Thổ             từng có một trận bão gió bao phủ             diện tích lớn gấp đôi hành tinh chúng ta             và kéo dài ít nhất 3 thế kỷ. Sao Kim là             một địa ngục sống. Sao Diêm vương             thường xuyên băng giá hơn nơi lạnh             lẽo nhất trên trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/fundybay.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: fundybay.jpg]" class="mycode_img" />81.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             Nơi đâu có thủy triều cao nhất? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tại Burntcoat Head thuộc vịnh             Fundy ở Nova Scotia (Canada), các đợt thủy             triều có thể dâng cao tới 11,7 m. Vịnh             Fundy có hình cái phễu do vậy mà thường             xuyên tạo nên những đợt nước             triều lớn.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">82. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi duy nhất có sông băng             chảy qua đường xích đạo?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Núi Cotopaxi ở Ecuador có sông băng             duy nhất vắt qua đường xích đạo.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">83. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ lớn nhất ở             Bắc Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Superior.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">84. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Cơn bão khủng khiếp             nhất từng đổ bộ vào Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cơn bão cấp 4 đổ vào             Galveston, Texas, năm 1900 giết chết hơn 6.000             người.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">85. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Dãy núi dài nhất thế             giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Dãy Mid-Atlantic nằm dưới             biển gần như chia đôi toàn bộ Đại             Tây Dương từ bắc tới nam. Iceland là nơi             dãy núi ngầm này nhô lên khỏi mặt biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">86. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu lượng vàng đã             được khai thác trên trái đất từ             trước tới nay?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hơn 193.000 tấn. Nếu gắn             kết chúng lại với nhau, sẽ tạo ra             một tòa nhà 7 tầng hình lập phương</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">87. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hai quốc gia sản xuất vàng             lớn nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nam Phi sản xuất 5.300 tấn/năm.             Mỹ xuất xưởng 3.200 tấn/năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">88. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Loài thực vật ở             Bắc Mỹ có tuổi thọ hàng nghìn năm?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cây bụi creosote mọc tại             Mojave, Sonoran và sa mạc Chihuahuan đã sống             từ thời khai sinh của chúa Jesus. Một             số cây có thể sống tới 10.000 năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">89. T<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">rung bình bao nhiêu lượng nước             được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi             ngày?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 1,5 tỷ mét khối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">90. S<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">ao Thổ là hành tinh duy             nhất có vành đai bao quanh?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Thổ là có vành đai rõ             nhất. Nhưng sao Mộc và sao Hải vương             đều có vành đai mờ nhạt.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/Tahoelake.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Tahoelake.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Tahoe ở Mỹ.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">91.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Động đất thường             xảy ra ở độ sâu bao nhiêu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> Hầu hết rung chuyển             khoảng 80 km dưới bề mặt trái đất.             Những trận nông hơn thì có thiệt hại             lớn hơn. Nhưng sức phá huỷ của             mỗi cơn rung chấn còn phụ thuộc vào             kết cấu đất đá và thiết kế             công trình.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">92. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Lục địa lạnh             nhất, khô nhất và cao nhất trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Chính là Nam cực.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">93. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Những hòn đá cao tuổi             nhất thế giới được tìm thấy             ở đâu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Do đáy đại dương thường             xuyên bị biến đổi khi các mảnh             thạch quyển di chuyển trên bề mặt trái             đất, những hòn đá lâu đời             nhất được tìm thấy dưới             đáy biển là vào khoảng 300 triệu năm             trước. Còn đá trên lục địa             cổ xưa nhất có 4,5 tỷ tuổi.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">94. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu lượng nước             ngọt trên thế giới được lưu             trữ trong băng?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 70%. Để có được             lượng nước này cần mưa rơi liên             tục 60 năm trên toàn cầu và phải tìm cách             đóng băng được tất cả lượng             đó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">95. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ trên núi lớn nhất             ở Bắc Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Tahoe ở biên giới             California-Nevada rộng 42.500 ha, chứa 0,1 tỷ m3 nước             và sâu 488 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">96. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải lúc nào cũng             tồn tại các lục địa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không giống như chúng ta thấy bây             giờ. Nhiều nhà khoa học cho rằng trái             đất từng là một lục địa             khổng lồ khô cằn, nước được             đưa đến từ các sao chổi và đại             dương hình thành. Sau đó tất cả đất             đai trên thế giới tập hợp thành             một siêu lục địa gọi là Pangaea. Nó             bắt đầu phân tách từ 225 triệu năm             trước đây, cuối cùng phân thành các             mảng lục địa như chúng ta thấy ngày             nay.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">97. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu tro bụi núi lửa rơi             xuống mỗi ngày? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lấy một ví dụ. Trong đợt             phun trào dữ dội kéo dài 9 giờ ở núi St.             Helens ngày 18/5/1980, hơn 540 triệu tấn tro             đã trút xuống bao phủ một diện tích             rộng 56.980 km2. Đó là đợt phun trào núi             lửa kinh hoàng nhất từng xảy ra tại             Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             98. Fenspat là gì?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đó là loại khoáng chất             phổ biến nhất trong lớp vỏ cứng             của trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">99. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Những điểm tận cùng             của nước Mỹ? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Điểm xa nhất về phía             đông là đảo Amatignak, Alaska. Điểm xa             nhất về phía bắc là Point Barrow, Alaska. Điểm             xa nhất về phía nam là mũi phía nam của             đảo Hawaii. Điểm xa nhất về phía             tây là Pochnoi Point ở Semisopochnoi, Alaska.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">100. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nếu bạn được             sắp xếp trái đất, mặt trăng và             sao Hoả giống như búp bê Matryoshka, thì             bạn sẽ xếp thế nào?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Hoả sẽ lọt vào trong trái             đất, và mặt trăng sẽ nằm             gọn trong sao Hoả. Trái đất to gấp             đôi sao Hoả và sao Hoả cũng gần như             gấp đôi mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">101. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất sẽ luôn             ở đó?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà thiên văn học đã             biết rằng trong vài tỷ năm nữa,             mặt trời sẽ phồng to đến             nỗi "nuối chửng" trái đất.             Nếu chúng ta vẫn còn ở đó thì chắc             sẽ bị thiêu trụi và bốc hơi.             Nếu có cơ hội thì chúng ta có thể "đẩy"             trái đất sang một quỹ đạo khác             xa hơn và yên bình hơn.</span><br />
             <div style="text-align: right;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Minh Thi</span></span></div>
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/lightning.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: lightning.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Chúng ta đang sống trên một             quả cầu đầy những điều             kỳ quặc và độc đáo. Thực             chất nó không phải hình cầu mà là một hành             tinh hoang dại, lổn nhổn những ngọn núi             lửa lụi tàn, rung chuyển bởi các             trận động đất kinh hoàng, ngập chìm             trong những cơn đại hồng thuỷ. Nhưng             đâu mới là điều tồi tệ             nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một số thung lũng của trái             đất chìm sâu dưới biển. Nhiều             ngọn núi lại vươn chồi lên trên             lớp không khí mỏng. Bạn có thể nêu tên             điểm thấp nhất trên trái đất?             Đỉnh cao nhất? Bạn có biết             đường vào trung tâm trái đất là bao             xa và có gì ở đó? Nơi nóng nhất,             lạnh nhất, khô nhất, lộng gió nhất là             ở đâu?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những câu trả lời sau do <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">SPACE.com</span>             phối hợp với Tổ chức khảo sát             địa chất Mỹ (USGS), cùng Hiệp             hội khí quyển và đại dương             quốc gia Mỹ, cung cấp.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">1. Nơi nào nóng             nhất trên trái đất?</span> <br />
             </span></span>                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/dead-valley.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: dead-valley.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thung lũng chết.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nếu bạn đoán là Thung lũng             chết ở California, Mỹ, thì bạn hoàn toàn             sai. El Azizia ở Libya đã đạt được             nhiệt độ kỷ lục 57,8 độ C vào             13/9/1922. Thung lũng chết chỉ đạt 56,6             độ C vào 10/7/1913.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">2. Nơi lạnh             nhất trên thế giới?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Ở rất xa, nhiệt độ             thấp nhất từng đo được trên             trái đất là -89 độ C ở Vostok, Nam             Cực, vào ngày 21/7/1983.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">3. Cái gì tạo nên             sấm sét?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nếu bạn đoán rằng             "tia chớp" thì cũng xin bái phục. Nhưng             có một câu trả lời sáng tỏ hơn. Không             khí xung quanh tia chớp bị hâm nóng lên gấp 5             lần nhiệt độ của mặt trời.             Sự hâm nóng đột ngột này khiến không             khí nở ra nhanh hơn tốc độ của âm             thanh, làm cho không khí xung quanh bị nén lại và             tạo nên shock wave, chúng ta nghe thấy như             tiếng sấm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">4. Đá có thể             nổi trên nước?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trong những đợt phun trào núi             lửa, lớp khí bị bắn ra mạnh mẽ             từ dung nham tạo nên một loại đá             sủi bọt gọi là đá bọt, chứa             đầy các bong bóng khí. Một số hòn đá             này có thể nổi trên mặt nước.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">5. Đá có thể to             lên không?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có, nhưng theo dõi quá trình này thì còn             chán hơn là xem sơn khô. Những hòn đá này             (iron-manganese crusts) lớn lên trên các ngọn núi             ở dưới biển. Chúng kết tủa             chậm rãi vật chất từ nước             biển, to lên khoảng 1 mm trong 1 triệu năm.             Móng tay của bạn cũng mọc lên từng             đó trong 2 tuần.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">6. Bao nhiêu lượng             bụi từ không trung rơi xuống trái đất             mỗi năm?</span> <br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Con số này vô định, nhưng             USGS cho rằng có ít nhất 1.000 triệu gram,             tức là khoảng 1.000 tấn vật chất rơi             vào bầu khí quyển mỗi năm và hạ cánh             xuống bề mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">7. Bụi có thể             bay bao xa trong gió?</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một nghiên cứu vào năm 1999 cho             biết bụi từ châu Phi đã tìm đường             tới Florida và khiến nhiều nơi ở bang             này vượt giới hạn chất lượng             không khí cho phép do Uỷ ban bảo vệ môi trường             Mỹ quy định. Số bụi đó             được những cơn gió lớn ở             Bắc Phi đón đường và đưa lên             cao 6.100 m, nơi đó bụi lại gặp gió             mậu dịch và được đưa qua             biển. Bụi từ Trung Quốc cũng đã vượt             đại dương tìm sang Bắc Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">8. Thác nước cao             nhất thế giới ở đâu?</span><br />
             </span></span>                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/angle-falls.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: angle-falls.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                                          <div style="text-align: center;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Thiên thần.</span></div>
                                                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Thiên thần (Angel Falls) ở             Venezuela, chảy từ độ cao 979 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             <span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">9. Hai thành phố             lớn nào của Mỹ sẽ bị nhập vào             nhau?</span><br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khe nứt San Andreas chạy theo hướng             bắc nam đang phân tách với tốc độ             5 cm/năm, khiến cho Los Angeles tiến gần             về San Francisco. Ước đoán Los Angeles             sẽ trở thành khu vực ngoại ô của thành             phố bên Vịnh trong 15 triệu năm nữa.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #4f4f4f;" class="mycode_color">10. Trái đất có             phải hình cầu?</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Do hành tinh của chúng ta xoay tròn và             linh hoạt hơn bạn có thể tưởng tượng,             nó phình ra ở phần giữa, tạo nên hình             giống như quả bí ngô. Chỗ phình ra này             đang giảm dần qua hàng thế kỷ, nhưng             nay bỗng nhiên nó lại phát triển. Chính             sự băng tan ngày càng nhiều trên trái đất             chính là nguyên nhân khiến vành xích đạo             nở ra.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/mars.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: mars.jpg]" class="mycode_img" /></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trọng lực trên sao Hỏa bằng             38% trọng lực trái đất, tính ở             mực nước biển. Vì thế, một người             nặng 100 kg trên trái đất sẽ nặng 38             kg trên sao Hoả. Tuy vậy, theo những kế             hoạch hiện thời của NASA thì phải             mất hàng thập kỷ nữa con số này             mới được kiểm chứng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             12. Một năm trên sao Hỏa dài             bao nhiêu?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó đúng bằng một năm,             nếu bạn đến từ sao Hỏa. Nhưng             đối với người trái đất, nó             gần như dài gấp đôi. Hành tinh đỏ             mất 687 ngày để quay quanh mặt trời,             so với 365 ngày của trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             13. Một ngày trung bình trên sao             Hỏa dài bao nhiêu?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Người sao Hỏa có thể             ngủ (hoặc làm việc) nhiều hơn             nửa tiếng mỗi ngày so với bạn.             Một ngày trên sao Hỏa dài 24 giờ 37 phút, so             với 23 giờ 56 phút trên trái đất.             Một ngày trên bất cứ hành tinh nào thuộc             hệ mặt trời được tính bằng             thời gian nó tự xoay tròn đúng một vòng             trên trục, tức là làm cho mặt trời nhô lên             vào buổi sáng và lặn xuống vào buổi             tối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             14. Núi lửa nào lớn nhất?<br />
             </span></span>             <br />
                                                   <img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/mauna-loa.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: mauna-loa.jpg]" class="mycode_img" />                                                     Núi lửa Mauna Loa.                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">             Núi Mauna Loa ở Hawaii chiếm danh hiệu này trên             trái đất. Nó cao 15,2 km tính từ chân núi             nằm ở dưới đáy biển. Nhưng             ngọn núi Olympus Mons trên sao Hoả còn vĩ đại             hơn - nó xuyên thủng bầu trời hành tinh             đỏ với độ cao 26 km. Nền móng             của ngọn núi này có thể bao phủ hầu             như toàn bộ bang Arizona, Mỹ.             </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             15. Trận động đất gây             thiệt mạng nhiều nhất từ trước             tới nay?<br />
             </span></span>             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Kỷ lục về trận động             đất thần chết xảy ra vào năm 1557             ở Trung Quốc. Nó giáng xuống khu vực nơi             người dân chủ yếu sống trong             những hang động bằng đá. Dãy đá             sụp đổ, giết chết khoảng 830.000             người. Một trận địa chấn             kinh hoàng khác cũng đổ xuống Đường             Sơn, Trung Quốc vào năm 1976. Hơn 250.000 người             thiệt mạng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             16. Trận động đất             mạnh nhất trong giai đoạn gần đây?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất             xảy ở ngoài biển Chile vào năm 1960 có cường             độ 9,6 richter và gây ra vết nứt dài 1.600             km. Một trận động đất như             vậy xảy ra tại một thành phố             lớn có thể làm tan tành những công trình có             kỹ thuật xây dựng hiện đại             nhất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             17. Trận động đất nào             kinh hoàng hơn: Kobe (Nhật Bản) hay Northridge,             California (Mỹ)?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất             ở Northridge vào năm 1994 mạnh 6,7 độ             richter và làm 60 người chết, 6.000 người             bị thương, thiệt hại hơn 40             tỷ USD. Trận động đất ở Kobe             vào năm 1995 có cường độ 6,7 richter và             giết chết 5.530 người. Khoảng 37.000 người             bị thương và nền kinh tế thất thoát             100 tỷ USD.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             18. Khoảng cách tới trung tâm trái             đất là bao xa?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng cách từ bề mặt             trái đất tới trung tâm là gần 5.955 km.             Hầu hết thành phần trái đất là             chất lỏng. Chỗ vỏ rắn nhất             của hành tinh chỉ dày khoảng 66 km - mỏng             hơn vỏ của một quả táo, tính theo             tỷ lệ tương đương.</span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/everest.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: everest.jpg]" class="mycode_img" /></span></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Núi Everest.</span></span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">19. </span>Ngọn núi cao nhất             thế giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Núi Everest ở Nepal cao gần 9 km trên             mực nước biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">20. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mặt trăng đã bao             giờ gần hơn thế này chưa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó đã từng gần hơn             rất nhiều. Một tỷ năm trước             đây, mặt trăng nằm trong một quỹ             đạo nhỏ hơn, chỉ mất khoảng             20 ngày để quay quanh chúng ta. Một ngày trên             trái đất hồi đó dài 18 tiếng.             Hiện mặt trăng vẫn tiến ra xa,             khoảng 4 cm/năm. Trong khi đó vòng quay của             trái đất lại chậm lại, khiến cho             ngày kéo dài ra. Trong tương lai xa, một ngày trên             trái đất sẽ dài 960 tiếng!</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/nile.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: nile.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Dòng sông Nile.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">21. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Điểm cạn thấp             nhất trên trái đất? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bờ biển Chết ở Trung Đông             thấp 400 m dưới mặt biển. Vị trí             thứ 2 là Bad Water ở Thung lũng Chết,             California, ở vị trí 86 m dưới mặt             biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">22. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">California đang chìm dần?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thực tế là một số             phần của bang này đang bị như             vậy. Sự xê dịch lên xuống của             một số hồ nước tự nhiên ở             dưới mặt đất đang khiến cho             California lún xuống 11cm/năm. Các hệ thống             nước và cống ngầm có thể bị             đe doạ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">23. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Con sông dài nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sông Nile ở châu Phi dài 6.695 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">24. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bang chịu nhiều động             đất nhất ở Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Alaska thường xuyên phải             chịu một trận động đất             mạnh 7 độ richter mỗi năm, và một             cơn động đất mạnh hơn 8 độ             richter trung bình sau 14 năm. Florida và North Dakota             chịu ít động đất nhất ở             Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">25. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi khô hạn nhất trên             thế giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vùng Arica ở Chile chỉ có 0,76 mm lượng             mưa mỗi năm. Với lượng đó             cần mất một thế kỷ để             hứng đủ một tách cà phê.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">26. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Cái gì gây ra sụt lở             đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lượng mưa dồn dập             trong một giai đoạn ngắn có thể gây             ra các dòng chảy bùn và rác thải với             tốc độ cao. Lượng mưa dầm             dề kéo dài trong một thời gian dài lại             tạo ra những vụ lở đất lớn             từ từ. Mỗi năm, nước Mỹ             thiệt hại 2 tỷ USD do sụt lở đất.             Trong một trận bão kỷ lục ở San             Francisco vào tháng 1/1982, khoảng 18.000 dòng chảy rác             thải hình thành trong một đêm. Thiệt             hại tài sản lên tới 66 triệu USD cùng 25             người chết.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">27. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bùn chảy với tốc             độ bao nhiêu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những dòng chảy như thác bùn có             thể di chuyển với tốc độ 160             km/giờ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">28. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vật chất trong lòng trái             đất cũng chảy?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bạn đoán đúng rồi đấy.             Năm 1999, các nhà khoa học tìm thấy vật             liệu tan chảy trong lõi trái đất chảy             theo các dòng xoáy mà sức mạnh của nó tương             tự như bão lốc.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">29. </span>Nơi ẩm ướt             nhất trên trái đất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lloro, Colombia có lượng mưa             trung bình hàng năm là hơn 13 m, gấp 10 lần             những thành phố ẩm nhất ở châu Âu             hoặc Mỹ. </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">30. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có chuyển qua             các thời kỳ khác nhau như mặt trăng?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Từ sao Hoả, có thể nhìn             thấy trái đất chuyển qua các giai đoạn             khác nhau (cũng như chúng ta nhìn thấy sao Kim             thay đổi). Trái đất nằm trong quỹ             đạo của sao Hoả và khi 2 hành tinh cùng di             chuyển qua mặt trời, ánh sáng mặt             trời chiếu xuống hành tinh của chúng ta             theo một góc khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/grand-canyon.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: grand-canyon.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Grand Canyon.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">31. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hẻm núi lớn nhất sao             Hỏa?</span> Grand Canyon được coi là hệ             thống hẻm núi lớn nhất thế             giới, dài 446 km. Nhưng hẻm núi Valles Marineris             trên sao Hoả còn dài tới 4.800 km. Nếu đặt             trên bản đồ nước Mỹ, nó sẽ             kéo dài từ New York tới Los Angeles. Vết             sẹo khổng lồ trên bề mặt hành tinh             đỏ này sâu tới 8 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">32. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hẻm núi sâu nhất ở             Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hẻm núi Hells dọc theo biên giới             Oregon - Idaho sâu hơn 2,4 km. Trong khi đó, Grand             Canyon sâu không quá 2 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">33. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có phải là hành             tinh đá lớn nhất trong hệ mặt             trời?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hoàn toàn đúng như vậy.             Đường kính trái đất tại             đường xích đạo là 12.756 km. Sao Kim là             12.104 km. Sao Hoả và sao Thuỷ nhỏ hơn             rất nhiều. Sao Diêm Vương cũng là hành             tinh đá nhưng quá nhỏ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">34. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu núi lửa từng             hoạt động trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có khoảng 540 núi lửa trên             mặt đất từng phun trào. Không ai biết             rõ có bao nhiêu núi lửa ở dưới biển             đã hoạt động từ trước             tới nay.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">35. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Không khí bao gồm chủ             yếu là ôxy?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bầu khí quyển của trái đất             chiếm 80% là nitơ. Phần còn lại chủ             yếu là ôxy, với một lượng rất             nhỏ các tạp chất khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">36. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Thác nước cao nhất             ở Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thác Yosemite ở California cao 739 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">37.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Bao nhiêu phần trăm lượng             nước trên thế giới nằm ở đại             dương?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 97%. Đại dương             chiếm 2/3 bề mặt trái đất, điều             đó có nghĩa là nếu có một thiên             thạch va vào trái đất thì nó sẽ bắn             tung toé.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">38. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vùng đất nào chứa lượng             nước ngọt lớn nhất trên thế             giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Gần 70% lượng nước             ngọt trên trái đất nằm trong các             tảng băng ở Nam cực và Greenland. Số còn             lại nằm trong bầu khí quyển, sông             suối, mạch nước ngầm và chiếm             chỉ khoảng 1%.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">39. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Đại dương lớn             nhất trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Thái Bình Dương bao phủ             một diện tích rộng 165 triệu km2, lớn             hơn gấp 2 lần Đại Tây Dương.             Nó có độ sâu trung bình là 3,9 km.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">40. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tại sao trái đất             lại hầu như không có miệng hố, trong             khi mặt trăng lại lỗ chỗ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trái đất hoạt động tích             cực hơn về mặt địa lý và             thời tiết. Một số miệng hố vài             triệu tuổi đã được bao phủ             bởi thực vật, biến đổi qua động             đất và lở đất, cùng với             những hiện tượng mưa gió. Trong khi             đó mặt trăng khá yên tĩnh về mặt             địa lý và hầu như không có thời             tiết, nên các miệng hố trên đó vẫn             nguyên sơ qua hàng tỷ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/dead-sea.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: dead-sea.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Biển Chết.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">41. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vùng đất liền thấp             nhất trên trái đất? </span>Bờ biển             Chết, nằm giữa Israel và Jordan, nằm             ở độ sâu 394 m dưới mực nước             biển. </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">42. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ lớn nhất thế             giới? </span>Cả về kích cỡ và dung lượng             là Caspian Sea, nằm giữa đông nam châu Âu và tây             Á.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">43. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi có nhiều động             đất và phun trào núi lửa nhất trên trái             đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hầu hết xảy ra dọc theo             ranh giới của hàng chục mảng thạch             quyển khổng lồ trôi nổi trên bề             mặt trái đất. Một trong những vành             đĩa nơi động đất và phun trào             núi lửa xảy ra nhiều nhất là quanh Thái Bình             Dương, thường được gọi là             Vành đai lửa Thái Bình Dương. Nó gây ra các             vụ chấn động và nung nóng trải dài             từ Nhật Bản tới Alaska và Nam Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">44. B<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">ên trong trái đất nóng             đến mức nào?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nhiệt độ của trái đất             tăng 20 độ C cứ sau mỗi km tiến sâu             vào trong. Gần trung tâm, nhiệt độ lên             tới ít nhất 3.870 độ C.</span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/caspian-sea.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: caspian-sea.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Biển Caspian - hồ lớn                     nhất thế giới.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">45.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Ba quốc gia có số núi             lửa hoạt động lớn nhất trong             lịch sử?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Indonesia, Nhật Bản và Mỹ, theo             thứ tự giảm dần về mức độ             hoạt động.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">46. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu người trên             thế giới đối mặt với thảm             họa từ núi lửa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vào năm 2000, các nhà khoa học             đã ước tính núi lửa sẽ gây ra             thảm họa rõ rệt cho ít nhất 500             triệu người, tương đương             với dân số toàn thế giới vào đầu             thế kỷ 17.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">47. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nguồn nào chứa lượng             nước ngọt lớn nhất toàn cầu:             hồ, suối hoặc nước ngầm?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nước ngầm chứa tới 30             lần lượng nước so với tất             cả các hồ nước ngọt, và gấp             3.000 lần lượng nước ở sông,             suối trên toàn cầu. Nước ngầm             được chứa trong các tầng ngậm nước             tự nhiên ở dưới mặt đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">48. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vụ động đất nào             lớn hơn</span>, năm 1906 ở San Francisco hay 1964             ở Anchorage, Alaska?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất ở             Anchorage mạnh 9,2 độ richter, trong khi cơn             địa chấn ở San Francisco có cường             độ 7,8 richter.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">49. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Vụ động đất nào             kinh hoàng hơn </span>về số người             thiệt mạng và tài sản: động đất             năm 1906 ở San Francisco hay 1964 ở Anchorage?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trận động đất ở             San Francisco đứng đầu. Nó gây ra 700 cái             chết so với 114 của trận động             đất ở Anchorage. Thiệt hại về tài             sản ở San Francisco cũng lớn hơn, do             hoả hoạn đã phá huỷ hầu hết các             công trình bằng gỗ thời đó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">50. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải nhân trái đất             là rắn?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phần bên trong nhân trái đất             được coi là rắn. Nhưng phần bên             ngoài của nhân lại tan chảy. Các nhà khoa             học vẫn chưa tìm ra được hợp             chất chính xác của nó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/tsunami.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: tsunami.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sóng thần.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">51. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải toàn bộ trái đất             xoay tròn theo một tốc độ? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phần lõi rắn bên trong - lượng             sắt khổng lồ tương đương             với kích cỡ của mặt trăng - xoay nhanh             hơn phần bên ngoài của lõi sắt là             chất lỏng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">52. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu người             chết vì núi lửa trong 500 năm qua? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Ít nhất là 300.000 người.             Từ năm 1980 đến 1990, núi lửa đã             làm thiệt mạng ít nhất 26.000 người.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">53. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu bề mặt trái             đất gồm đá núi lửa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà khoa học ước tính hơn             3/4 bề mặt trái đất là đá núi             lửa - đá phun trào từ núi lửa hay đá             tan chảy dưới bề mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">54. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Động đất có             thể gây ra sóng thần?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đúng, nếu trận động             đất bắt nguồn từ dưới đáy             biển. Gần tâm chấn, đáy biển dâng lên             hạ xuống, đẩy nước lên             xuống. Nhịp điệu này tạo ra làn sóng             toả ra mọi hướng. Một cơn sóng             thần có thể rất to nhưng khá thấp             ở dưới nước sâu. Khi gần đến             bờ nó vọt lên và có thể đạt             tới chiều cao của các toà nhà cao tầng.             Thiên thạch cũng có thể gây ra sóng thần.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">55. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải sóng thần đều             là những đợt sóng cao khi nó đổ vào             bờ biển?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không, ngược lại với hình             ảnh nghệ thuật về sóng thần,             hầu hết không tạo thành các làn sóng             khổng lồ mà chúng giống như các đợt             thuỷ triều nhanh và lớn.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">56. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu phần đất             liền trên trái đất là sa mạc?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 1/3.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">57. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi sâu nhất trong đại             dương?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Độ sâu lớn nhất là 11 km             ở Rãnh Mariana, thuộc Thái Bình Dương,             gần Nhật Bản.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">58. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tốc độ gió cao             nhất thu được từ trước đến             nay?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trước đây người ta             vẫn cho rằng gió thổi nhanh nhất là 372             km/giờ ở Mounth Washington, New Hampshire vào ngày             12/4/1934. Nhưng vào tháng 5/1999 ở Oklahoma, các nhà             nghiên cứu thu được vận tốc gió             là 513 km/giờ. Để so sánh, gió trên sao             Hải vương có tốc độ 1.448             km/giờ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">59. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu lượng nước             ngọt được trữ trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hơn 2 triệu dặm khối nước             ngọt lưu trữ trên hành tinh, nửa trong             số đó nằm trong khoảng 800 m trên bề             mặt trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">60. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất bao nhiêu             tuổi?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hành tinh của chúng ta hơn 4,5             tỷ tuổi, trẻ hơn mặt trời             một ít.  Bằng chứng mới đây (*)cho thấy trái             đất thực ra hình thành sớm hơn             rất nhiều, khoảng 10 triệu năm sau             mặt trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">(*)<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất già hơn             chúng ta tưởng</span></span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/earth.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: earth.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                                          <div style="text-align: center;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hệ mặt trời.</span></div>
                                                                             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các hành tinh thuộc phần trong thái dương             hệ - gồm sao Thủy, sao Kim, trái đất,             sao Hỏa - đã bắt đầu hình thành trong             khoảng 10.000 năm, sau khi những cuộc bùng             phát năng lượng của mặt trời             khởi động vào 4,5 tỷ năm trước.             Và trái đất chính thức trở thành             một thiên thể khoảng 10 triệu năm sau             sự ra đời của mặt trời, sớm             hơn rất nhiều so với suy nghĩ trước             đây.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tác giả nghiên cứu Stein B. Jacobsen             cho biết vào giai đoạn thôi nôi, mặt             trời được bao phủ bởi các đám             khí và gas. Đám vật chất này từ từ             kết khối thành những mảng lớn             dần lên. Cuối cùng, chúng hình thành nên 4 hành             tinh thuộc phần trong của hệ mặt             trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trong vòng 10 triệu năm, trái đất             đã đạt được 64% kích cỡ             hiện tại của nó và là thiên thể             thống trị trong vòng 150 triệu km tính từ             mặt trời.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sự kiện lớn cuối cùng             trong quá trình hình thành của trái đất là             sự va chạm với một thiên thể có kích             thước của sao Hoả, xảy ra khoảng             30 triệu năm sau khi mặt trời ra đời.             Vụ va đập dữ dội này đã             bồi thêm hàng triệu tấn vật chất vào             trái đất. Một số vật chất rơi             vào quỹ đạo của trái đất và hình             thành nên mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Một cuộc phân tích trước             đây trên chất đồng vị của             vỏ trái đất cho thấy hành tinh này đã             ra đời 50 triệu năm trước, sau khi             mặt trời hình thành. Nhưng Jacbosen cho             biết cuộc phân tích dữ liệu (**) cũng ủng             hộ giả thuyết rằng trái đất hình             thành sớm hơn rất nhiều.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">(**)<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất hình thành nhanh             gấp đôi chúng ta tưởng</span></span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/anh2.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: anh2.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hệ mặt trời hình thành                     sau một vụ nổ siêu tân tinh lớn.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Những tính toán mới nhất             về tuổi của hệ mặt trời cho             biết, trái đất được hình thành             trong vòng 20-30 triệu năm sau khi hệ mặt             trời ra đời. Con số này là rất khiêm             tốn nếu so với các kết luận trước             kia, cho rằng trái đất phải mất 50             triệu năm để có được nhân             của mình.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Theo các nhà khoa học, sự thành             tạo của hệ mặt trời về cơ             bản diễn ra như sau: Khoảng 4,6 tỷ năm             trước, một siêu tân tinh khổng lồ bùng             nổ, kéo theo sự ra đời của mặt             trời. Tiếp đó, một cơn sóng chấn             khổng lồ đã nén ép vật chất còn             lại thành những khối bụi nhỏ hơn.             Cuối cùng, chúng liên kết với nhau để             tạo nên thiên thạch, sao chổi, mặt trăng             và các hành tinh khác trong hệ mặt trời như             ngày nay. Tuy nhiên, không dễ gì để tính             được thời điểm diễn ra             vụ nổ và tốc độ của nó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #6f6f6f;" class="mycode_color">Những             bằng chứng địa chất trước             kia cho rằng nhân trái đất ra đời             khoảng 50 triệu năm sau vụ nổ</span></span>.             Bằng chứng địa chất mà các nhà nghiên             cứu sử dụng là hai đồng vị             hafini 128 và vonfram 128. Cả hai nguyên tố này             rất phong phú tại thời điểm hệ             mặt trời sinh ra, và dấu vết của chúng             vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Hafini             128 có chu kỳ bán rã 9 triệu năm. Sau khi phân             rã, nó chuyển thành vonfram 128. Do tính ưa kim             loại, nên tất cả các vonfram 128 được             sinh ra đều co cụm về nhân của các hành             tinh (như trái đất và sao Hỏa). Vì             vậy, các nhà nghiên cứu nhận định,             bất cứ nguyên tử vonfram 128 nào được             tìm thấy trong lớp manti của trái đất             và sao Hỏa ngày nay đều là sản phẩm             trực tiếp của hafini 128. Nếu biết             được thời gian phân rã của các nguyên             tố này, chúng ta có thể tìm ra tuổi của             lớp đá.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tuy nhiên, con số 50 triệu năm dường             như chưa chính xác. Mới đây, Thorsten Klein             từ Đại học Muenster (Đức) và             cộng sự đã phân tích lại tỷ lệ             hafini 128/vonfram 128 trên một loạt các mẩu             đá sao Hỏa và các mẩu thiên thạch khác.             Sau đó, họ so sánh với tỷ lệ trong các             mẫu ở lớp manti của trái đất. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="color: #6f6f6f;" class="mycode_color">Kết             quả của phân tích này đã rút ngắn             khoảng thời gian hình thành nhân trái đất             xuống còn 20 đến 30 triệu năm.</span></span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Kleine kết luận: “Sự tạo             thành nhân, và từ đó vật chất phủ             thêm bên ngoài để tạo nên các hành tinh             rắn, đã kết thúc trong 30 triệu năm             đầu tiên của hệ mặt trời. Riêng             nhân sao Hỏa có lẽ đã hình thành trong             khoảng 13 triệu năm”. Một cách độc             lập, nhóm nghiên cứu của Quingzhu tại             Đại học Harvard (Mỹ) cũng cho ra             kết quả gần như trùng khớp.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà nghiên cứu cho biết,             việc loại bỏ được những nghi             ngờ về thời điểm và diễn             biến sự thành tạo các hành tinh sẽ cho phép             họ tập trung sang những vấn đề khác,             liên quan tới sự ra đời của trái             đất, chẳng hạn sự kiện mặt             trăng chia tay với hành tinh chúng ta.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/sahara.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: sahara.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sa mạc Sahara.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">61. Sa mạc lớn nhất thế             giới? Sa mạc Sahara ở bắc Phi rộng             gấp 23 lần sa mạc Mojave ở phía nam             California, Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">62. Hành tinh nào có nhiều mặt trăng             hơn, trái đất hay sao Hoả?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Hoả có 2 vệ tinh xoay quanh là             Phobos và Deimos. Trái đất chỉ có một             vệ tinh tự nhiên là mặt trăng. Những             hành tinh ở vòng ngoài thường có nhiều             mặt trăng, hầu hết mới được             tìm thấy gần đây và có thể dẫn             tới trường hợp các nhà khoa học             cần phải định nghĩa lại thế             nào là mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">63. Hồ sâu nhất thế             giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Baikal ở miền trung nam             Siberia có độ sâu 1,7 km. Hồ có niên đại             20 triệu năm và chứa 20% lượng nước             ngọt trên trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">64. Nguồn gốc từ             "volcano" (núi lửa)?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nó bắt nguồn từ             "Vulcan" - vị thần lửa của La Mã.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">65. Có bao nhiêu khoáng chất tồn             tại trên trái đất được biết             tới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Có khoảng 4.000 khoáng chất, trong             đó chỉ khoảng 200 là có tầm quan             trọng lớn. Chừng 50-100 khoáng chất             mới được miêu tả mỗi năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">66. Lượng nước dự             trữ trên toàn cầu?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tổng lượng nước             dự trữ trên toàn cầu là 326 triệu             dặm khối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">67. Đảo lớn nhất             thế giới?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đảo Greenland bao phủ diện             tích 2.176.000 km2. Lục địa được             định nghĩa là những khối đất             lớn được tạo nên từ đá có             mật độ thấp, trôi nổi trên vật             liệu tan chảy bên dưới. Greenland khớp             với miêu tả này nhưng nó chỉ bằng             1/3 Australia. Một số nhà khoa học gọi             Greenland là hòn đảo, một số lại             gọi là lục địa.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">68. Nơi nào trên trái đất có             nhiều núi lửa nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đặc điểm địa hình             nổi bật nhất trên trái đất là dãy núi             lửa khổng lồ ở dưới biển -             dãy núi dài hơn 48.000 km và cao trung bình 5,5 km trên             đáy biển. Nó được gọi là dãy ngăn             cách đại dương, nơi các mảnh             thạch quyển bị phân tách khi hoạt động             núi lửa diễn ra. Có nhiều núi lửa ở             khu vực này hơn là trên mặt đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">69. Vụ phun trào núi lửa nào tiêu             diệt nhiều người nhất?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đợt phun trào của núi Tambora             ở Indonesia vào năm 1815 đã giết chết             90.000 người. Hầu hết chết vì đói             sau vụ phun trào bởi mùa màng bị phá             huỷ, nước bị ô nhiễm và bệnh             tật.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">70. Mặt trăng và trái đất             sinh ra riêng rẽ?</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không hẳn là như vậy. Một             giả thuyết cho rằng mặt trăng             được hình thành từ một phần             của trái đất, không lâu sau khi hành tinh             của chúng ta ra đời. Một thiên thể có             cỡ sao Hoả đã đâm sầm vào hành tinh             của chúng ta và vỡ tan. Những mảnh             vụn bay theo quỹ đạo quanh trái đất,             phần lớn tích tụ lại tạo nên             mặt trăng, trong khi đó trái đất             hầu như không suy suyển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/thunder.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: thunder.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">71. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mỗi giây trên toàn cầu có bao             nhiêu lần sét đánh? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Trung bình khoảng 100. Tuy vậy đó             chỉ là những lần sét đánh xuống             mặt đất. Mỗi phút, có hơn một             nghìn trận sấm chớp nổ ra khắp trái             đất, tạo ra khoảng 6.000 tia chớp.             Rất nhiều trong số đó đi từ             đám mây này sang đám mây khác.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">72. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Tất cả các con sông đều             sống?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tất nhiên là không phải theo nghĩa             đen. Nhưng cũng như mọi sinh vật             sống khác, các con sông đều có quãng đời             của nó. Chúng sinh ra, lớn lên và già đi. Chúng             có thể chết trong khoảng thời gian địa             chất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">73. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Các thiên thạch có thể             tạo nên hòn đảo?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hàng thập kỷ nay người ta             đã phỏng đoán rằng những vụ va             cham thiên thạch từ xa xưa đã tạo nên             các điểm nóng nơi xảy ra hoạt động             núi lửa, và đẩy các hòn núi lên khỏi             mặt biển nơi trước đây nó chưa             từng xuất hiện. Chưa có một câu             trả lời chắc chắn cho vấn đề             này, nhưng một mô hình máy tính mới cho             rằng Hawaii đã được hình thành theo cách             này.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">74. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bang Louisiana đang phình ra hay chìm             đi?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Louisiana mất khoảng 78 km2 đất             đai mỗi năm do sụt lở đất ven             biển, do giông bão và các nguyên nhân khác từ con             người, khiến nó đang chìm dần.             Phần lớn New Orleans thực sự chìm 3,4 m dưới             mực nước biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">75. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Mực nước biển             sẽ tăng bao nhiêu nếu băng Nam cực tan?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Băng Nam cực chiếm gần 90%             băng toàn thế giới và 70% nước             ngọt toàn cầu. Nếu toàn bộ băng Nam             cực tan, mức nước biển sẽ tăng             khoảng 67 m, tương đương với toà             nhà 20 tầng. Các nhà khoa học biết rằng             đang có một dòng tan chảy bên dưới.             Tổ chức Liên Hợp Quốc ước tính             theo kịch bản tồi tệ nhất thì             mực nước biển sẽ tăng lên 1 m vào             năm 2100.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">76. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Băng có phải là khoáng             chất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đúng, băng là một loại khoáng             chất và được miêu tả trong hệ             thống khoáng chất của Dana.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">77. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Khoáng chất nào mềm             nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Talc là khoáng chất mềm nhất.             Nó thường được dùng để làm             bột talcum.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">78. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Khoáng chất nào cứng             nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Loại mà trở nên vô nghĩa             về mặt tình cảm sau khi ly hôn nhưng             vẫn giữ được giá trị về             mặt tiền bạc (kim cương).</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">79. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có bao nhiêu màu trong pháo hoa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các thành phần hoá chất trong trái             đất đã tạo nên màu sắc. Stronti             tạo ra màu đỏ, đồng tạo ra màu             xanh dương, natri tạo ra màu vàng, mạt             sắt và bột than tạo ra màu ánh vàng.             Tiếng nổ lớn và tia sáng được             tạo ra từ bột nhôm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">80. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất có khí hậu             tồi tệ nhất trong hệ mặt trời?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vẫn có nhiều hiện tượng             khí hậu hoang tàn hơn ở nơi khác. Sao             Hoả có thể hứng chịu những trận             cuồng phong lớn gấp 4 lần trên trái đất.             Bão bụi trên hành tinh đỏ có thể             nhấn chìm toàn bộ quả cầu. Sao Thổ             từng có một trận bão gió bao phủ             diện tích lớn gấp đôi hành tinh chúng ta             và kéo dài ít nhất 3 thế kỷ. Sao Kim là             một địa ngục sống. Sao Diêm vương             thường xuyên băng giá hơn nơi lạnh             lẽo nhất trên trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/fundybay.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: fundybay.jpg]" class="mycode_img" />81.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             Nơi đâu có thủy triều cao nhất? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Tại Burntcoat Head thuộc vịnh             Fundy ở Nova Scotia (Canada), các đợt thủy             triều có thể dâng cao tới 11,7 m. Vịnh             Fundy có hình cái phễu do vậy mà thường             xuyên tạo nên những đợt nước             triều lớn.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">82. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nơi duy nhất có sông băng             chảy qua đường xích đạo?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Núi Cotopaxi ở Ecuador có sông băng             duy nhất vắt qua đường xích đạo.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">83. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ lớn nhất ở             Bắc Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Superior.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">84. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Cơn bão khủng khiếp             nhất từng đổ bộ vào Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cơn bão cấp 4 đổ vào             Galveston, Texas, năm 1900 giết chết hơn 6.000             người.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">85. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Dãy núi dài nhất thế             giới?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Dãy Mid-Atlantic nằm dưới             biển gần như chia đôi toàn bộ Đại             Tây Dương từ bắc tới nam. Iceland là nơi             dãy núi ngầm này nhô lên khỏi mặt biển.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">86. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu lượng vàng đã             được khai thác trên trái đất từ             trước tới nay?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hơn 193.000 tấn. Nếu gắn             kết chúng lại với nhau, sẽ tạo ra             một tòa nhà 7 tầng hình lập phương</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">87. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hai quốc gia sản xuất vàng             lớn nhất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Nam Phi sản xuất 5.300 tấn/năm.             Mỹ xuất xưởng 3.200 tấn/năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">88. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Loài thực vật ở             Bắc Mỹ có tuổi thọ hàng nghìn năm?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cây bụi creosote mọc tại             Mojave, Sonoran và sa mạc Chihuahuan đã sống             từ thời khai sinh của chúa Jesus. Một             số cây có thể sống tới 10.000 năm.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">89. T<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">rung bình bao nhiêu lượng nước             được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi             ngày?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 1,5 tỷ mét khối.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">90. S<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">ao Thổ là hành tinh duy             nhất có vành đai bao quanh?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Thổ là có vành đai rõ             nhất. Nhưng sao Mộc và sao Hải vương             đều có vành đai mờ nhạt.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span><br />
                                                                <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vietsciences1.free.fr/vietscience/docbao/why/images/Tahoelake.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: Tahoelake.jpg]" class="mycode_img" /></span>                                                     <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Tahoe ở Mỹ.</span>                                                          <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">91.<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"> Động đất thường             xảy ra ở độ sâu bao nhiêu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> Hầu hết rung chuyển             khoảng 80 km dưới bề mặt trái đất.             Những trận nông hơn thì có thiệt hại             lớn hơn. Nhưng sức phá huỷ của             mỗi cơn rung chấn còn phụ thuộc vào             kết cấu đất đá và thiết kế             công trình.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">92. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Lục địa lạnh             nhất, khô nhất và cao nhất trên trái đất?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Chính là Nam cực.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">93. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Những hòn đá cao tuổi             nhất thế giới được tìm thấy             ở đâu?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Do đáy đại dương thường             xuyên bị biến đổi khi các mảnh             thạch quyển di chuyển trên bề mặt trái             đất, những hòn đá lâu đời             nhất được tìm thấy dưới             đáy biển là vào khoảng 300 triệu năm             trước. Còn đá trên lục địa             cổ xưa nhất có 4,5 tỷ tuổi.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">94. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu lượng nước             ngọt trên thế giới được lưu             trữ trong băng?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Khoảng 70%. Để có được             lượng nước này cần mưa rơi liên             tục 60 năm trên toàn cầu và phải tìm cách             đóng băng được tất cả lượng             đó.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">95. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Hồ trên núi lớn nhất             ở Bắc Mỹ?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Hồ Tahoe ở biên giới             California-Nevada rộng 42.500 ha, chứa 0,1 tỷ m3 nước             và sâu 488 m.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">96. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Có phải lúc nào cũng             tồn tại các lục địa?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Không giống như chúng ta thấy bây             giờ. Nhiều nhà khoa học cho rằng trái             đất từng là một lục địa             khổng lồ khô cằn, nước được             đưa đến từ các sao chổi và đại             dương hình thành. Sau đó tất cả đất             đai trên thế giới tập hợp thành             một siêu lục địa gọi là Pangaea. Nó             bắt đầu phân tách từ 225 triệu năm             trước đây, cuối cùng phân thành các             mảng lục địa như chúng ta thấy ngày             nay.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">97. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Bao nhiêu tro bụi núi lửa rơi             xuống mỗi ngày? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Lấy một ví dụ. Trong đợt             phun trào dữ dội kéo dài 9 giờ ở núi St.             Helens ngày 18/5/1980, hơn 540 triệu tấn tro             đã trút xuống bao phủ một diện tích             rộng 56.980 km2. Đó là đợt phun trào núi             lửa kinh hoàng nhất từng xảy ra tại             Mỹ.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">             98. Fenspat là gì?<br />
             </span></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Đó là loại khoáng chất             phổ biến nhất trong lớp vỏ cứng             của trái đất.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">99. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Những điểm tận cùng             của nước Mỹ? </span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Điểm xa nhất về phía             đông là đảo Amatignak, Alaska. Điểm xa             nhất về phía bắc là Point Barrow, Alaska. Điểm             xa nhất về phía nam là mũi phía nam của             đảo Hawaii. Điểm xa nhất về phía             tây là Pochnoi Point ở Semisopochnoi, Alaska.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">100. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Nếu bạn được             sắp xếp trái đất, mặt trăng và             sao Hoả giống như búp bê Matryoshka, thì             bạn sẽ xếp thế nào?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sao Hoả sẽ lọt vào trong trái             đất, và mặt trăng sẽ nằm             gọn trong sao Hoả. Trái đất to gấp             đôi sao Hoả và sao Hoả cũng gần như             gấp đôi mặt trăng.</span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">101. <span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Trái đất sẽ luôn             ở đó?</span></span><br />
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Các nhà thiên văn học đã             biết rằng trong vài tỷ năm nữa,             mặt trời sẽ phồng to đến             nỗi "nuối chửng" trái đất.             Nếu chúng ta vẫn còn ở đó thì chắc             sẽ bị thiêu trụi và bốc hơi.             Nếu có cơ hội thì chúng ta có thể "đẩy"             trái đất sang một quỹ đạo khác             xa hơn và yên bình hơn.</span><br />
             <div style="text-align: right;" class="mycode_align"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><span style="font-weight: bold;" class="mycode_b">Minh Thi</span></span></div>
             <span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"> </span>]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Nga muốn lập hệ thống chặn hiểm họa vũ trụ]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-Nga-mu%E1%BB%91n-l%E1%BA%ADp-h%E1%BB%87-th%E1%BB%91ng-ch%E1%BA%B7n-hi%E1%BB%83m-h%E1%BB%8Da-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</link>
			<pubDate>Sun, 17 Feb 2013 20:44:23 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=11794">linhcvkt</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-Nga-mu%E1%BB%91n-l%E1%BA%ADp-h%E1%BB%87-th%E1%BB%91ng-ch%E1%BA%B7n-hi%E1%BB%83m-h%E1%BB%8Da-v%C5%A9-tr%E1%BB%A5</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phó thủ tướng Nga Dmitry Rogozin hôm qua tuyên bố ông ủng hộ lời kêu gọi về việc thành lập một hệ thống có khả năng ngăn chặn những mối đe dọa từ không gian bên ngoài địa cầu.<br />
<br />
[url=http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2013/02/thien-thach-boc-chay-o-nga-500-nguoi-bi-thuong/][/url]</span></span><br />
<br />
<span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vnexpress.net/Files/Subject/3b/be/1a/7f/thienthach0.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: thienthach0.jpg]" class="mycode_img" /></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sức mạnh của vụ nổ thiên thạch trên bầu trời nước Nga hôm 15/2 tương đương 20 lần quả bom nguyên tử mà quân đội Mỹ ném xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào năm 1945. Ảnh:<span style="font-style: italic;" class="mycode_i"> RIA Novosti</span>.</span><span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">"Nhân loại phải tạo ra một hệ thống để phát hiện và vô hiệu hóa những vật thể có khả năng gây họa cho trái đất", ông Rogozin viết trên mạng xã hội Twitter hôm 16/2, một ngày sau khi một thiên thạch lao xuống miền trung nước Nga khiến gần 1.200 người bị thương và gây thiệt hại vật chất khoảng 33 triệu USD.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Rogozin tuyên bố ông sẽ trình lên Thủ tướng Dmitry Medvedev các giải pháp để đối phó những trận mưa thiên thạch trong tương lai vào ngày 18/2,<span style="font-style: italic;" class="mycode_i"> RIA Novosti</span> đưa tin.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Rusty Schweickart, một cựu phi hành gia từng bay cùng phi thuyền Apollo của Mỹ, kêu gọi các chính phủ theo dõi hoạt động của các vật thể gần trái đất một cách sát sao hơn.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nhận định thiên thạch nổ tung trên bầu trời Nga có khối lượng khoảng 10.000 tấn trước khi nó tiếp xúc với bầu khí quyển của trái đất.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Theo dữ liệu mà các nhà khoa học của NASA thu thập, thiên thạch nổ tung tại Nga có đường kính khoảng 15 m. Nó nổ ở vị trí cách trái đất vài km và giải phóng gần 500 kiloton năng lượng, gấp hàng chục lần sức mạnh của quả bom nguyên tử mà máy bay Mỹ ném xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bộ Nội vụ Nga xác nhận rằng xung chấn của vụ nổ thiên thạch khiến mái và tường của một nhà máy thiếc sụp. Theo chính quyền thành phố Chelyabinsk, khoảng 3.000 nhà dân và 300 trường học trong thành phố hư hại một phần bởi vụ nổ. Tổng diện tích cửa sổ bị vỡ lên tới 100.000 m2. Do cửa sổ vỡ, nhiều người dân tiếp xúc trực tiếp với thời tiết lạnh giá ở mức -9 độ C.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vladimir Puchkov, Bộ trưởng Các tình trạng khẩn cấp, nói rằng tổng thiệt hại về tài sản tại Chelyabinsk và Kopeysk - hai vùng hứng chịu hậu quả nặng nề nhất - vào khoảng 400 triệu ruble (13,3 triệu USD). Quan chức đứng đầu vùng Yurevich, ông Mikhail Yurevich, nói thiệt hại vật chất trong vùng lên tới một tỷ ruble (33,2 triệu USD).</span></span></span>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Phó thủ tướng Nga Dmitry Rogozin hôm qua tuyên bố ông ủng hộ lời kêu gọi về việc thành lập một hệ thống có khả năng ngăn chặn những mối đe dọa từ không gian bên ngoài địa cầu.<br />
<br />
[url=http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2013/02/thien-thach-boc-chay-o-nga-500-nguoi-bi-thuong/][/url]</span></span><br />
<br />
<span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size"><img src="http://vnexpress.net/Files/Subject/3b/be/1a/7f/thienthach0.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: thienthach0.jpg]" class="mycode_img" /></span><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Sức mạnh của vụ nổ thiên thạch trên bầu trời nước Nga hôm 15/2 tương đương 20 lần quả bom nguyên tử mà quân đội Mỹ ném xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào năm 1945. Ảnh:<span style="font-style: italic;" class="mycode_i"> RIA Novosti</span>.</span><span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">"Nhân loại phải tạo ra một hệ thống để phát hiện và vô hiệu hóa những vật thể có khả năng gây họa cho trái đất", ông Rogozin viết trên mạng xã hội Twitter hôm 16/2, một ngày sau khi một thiên thạch lao xuống miền trung nước Nga khiến gần 1.200 người bị thương và gây thiệt hại vật chất khoảng 33 triệu USD.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Rogozin tuyên bố ông sẽ trình lên Thủ tướng Dmitry Medvedev các giải pháp để đối phó những trận mưa thiên thạch trong tương lai vào ngày 18/2,<span style="font-style: italic;" class="mycode_i"> RIA Novosti</span> đưa tin.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Rusty Schweickart, một cựu phi hành gia từng bay cùng phi thuyền Apollo của Mỹ, kêu gọi các chính phủ theo dõi hoạt động của các vật thể gần trái đất một cách sát sao hơn.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) nhận định thiên thạch nổ tung trên bầu trời Nga có khối lượng khoảng 10.000 tấn trước khi nó tiếp xúc với bầu khí quyển của trái đất.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Theo dữ liệu mà các nhà khoa học của NASA thu thập, thiên thạch nổ tung tại Nga có đường kính khoảng 15 m. Nó nổ ở vị trí cách trái đất vài km và giải phóng gần 500 kiloton năng lượng, gấp hàng chục lần sức mạnh của quả bom nguyên tử mà máy bay Mỹ ném xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Bộ Nội vụ Nga xác nhận rằng xung chấn của vụ nổ thiên thạch khiến mái và tường của một nhà máy thiếc sụp. Theo chính quyền thành phố Chelyabinsk, khoảng 3.000 nhà dân và 300 trường học trong thành phố hư hại một phần bởi vụ nổ. Tổng diện tích cửa sổ bị vỡ lên tới 100.000 m2. Do cửa sổ vỡ, nhiều người dân tiếp xúc trực tiếp với thời tiết lạnh giá ở mức -9 độ C.</span></span></span><br />
<span style="color: #000000;" class="mycode_color"><span style="font-family: Times New Roman;" class="mycode_font"><span style="font-size: 3pt;" class="mycode_size">Vladimir Puchkov, Bộ trưởng Các tình trạng khẩn cấp, nói rằng tổng thiệt hại về tài sản tại Chelyabinsk và Kopeysk - hai vùng hứng chịu hậu quả nặng nề nhất - vào khoảng 400 triệu ruble (13,3 triệu USD). Quan chức đứng đầu vùng Yurevich, ông Mikhail Yurevich, nói thiệt hại vật chất trong vùng lên tới một tỷ ruble (33,2 triệu USD).</span></span></span>]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Một thiên thạch khổng lồ vừa bay qua Trái đất]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-M%E1%BB%99t-thi%C3%AAn-th%E1%BA%A1ch-kh%E1%BB%95ng-l%E1%BB%93-v%E1%BB%ABa-bay-qua-Tr%C3%A1i-%C4%91%E1%BA%A5t</link>
			<pubDate>Wed, 09 Jan 2013 17:34:22 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=11794">linhcvkt</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-M%E1%BB%99t-thi%C3%AAn-th%E1%BA%A1ch-kh%E1%BB%95ng-l%E1%BB%93-v%E1%BB%ABa-bay-qua-Tr%C3%A1i-%C4%91%E1%BA%A5t</guid>
			<description><![CDATA[Được đặt tên theo tên của vị thần đại diện cho thế giới xấu xa và hắc ám trong thần thoại Hy Lạp, thiên thạch Apophis có kích thước khoảng 270m vừa bay qua Trái đất ở khoảng cách hơn 14 triệu km. Các nhà khoa học đã loại trừ khả năng thiên thạch này có thể gây nguy hiểm cho hành tinh của chúng ta.<br />
<div style="text-align: center;" class="mycode_align"><img src="http://www.khoahoc.com.vn/photos/image/012013/09/apophis.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: apophis.jpg]" class="mycode_img" /><br />
<span style="color: #0000FF;" class="mycode_color">Thiên thạch Apophis có khả năng va chạm với Trái đất vào năm 2036.</span></div>
Thiên thạch Apophis bay qua Trái đất vào đêm hôm qua rạng sáng hôm nay (theo giờ quốc tế GMT). Những người yêu thích thiên văn có thể xem lại sự kiện trên trang web Slooh với những hình ảnh được thu thập từ các trạm quan sát thiên văn trên khắp thế giới.<br />
Ông Patrick Paolucci, chủ tịch của trang web Slooh, cho biết trên Daily Mail: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">“Trong những thiên thạch bay qua Trái đất trong những năm gần gây, Apophis được các nhà thiên văn học quan tâm nhất bởi vì nó sẽ bay rất gần hành tinh của chúng ta vào năm 2029 và 2036”.</span><br />
Thiên thạch Apophis được phát hiện vào năm 2004. Khi đó, các nhà thiên văn học tính toán nó có 1/45 nguy cơ va chạm với Trái đất vào năm 2029. Kết quả tính toán mới nhất dự đoán thiên thạch này không có khả năng va chạm với Trái đất vào năm 2029, nhưng sẽ bay ở khoảng cách cực gần chỉ khoảng 30.000km - gần hơn khoảng cách giữa các vệ tinh viễn thông với mặt đất.<br />
Các nhà thiên văn cũng dự đoán thiên thạch có thể va chạm với Trái đất vào năm 2036, nhưng nguy cơ này rất thấp. Các nhà khoa học tại Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA) tính toán rằng nếu thiên thạch Apophis đâm vào Trái đất, nó sẽ tạo ra vụ nổ tương đương hơn 500 triệu tấn thuốc nổ TNT.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Theo Vietnamnet</span></span>]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Được đặt tên theo tên của vị thần đại diện cho thế giới xấu xa và hắc ám trong thần thoại Hy Lạp, thiên thạch Apophis có kích thước khoảng 270m vừa bay qua Trái đất ở khoảng cách hơn 14 triệu km. Các nhà khoa học đã loại trừ khả năng thiên thạch này có thể gây nguy hiểm cho hành tinh của chúng ta.<br />
<div style="text-align: center;" class="mycode_align"><img src="http://www.khoahoc.com.vn/photos/image/012013/09/apophis.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: apophis.jpg]" class="mycode_img" /><br />
<span style="color: #0000FF;" class="mycode_color">Thiên thạch Apophis có khả năng va chạm với Trái đất vào năm 2036.</span></div>
Thiên thạch Apophis bay qua Trái đất vào đêm hôm qua rạng sáng hôm nay (theo giờ quốc tế GMT). Những người yêu thích thiên văn có thể xem lại sự kiện trên trang web Slooh với những hình ảnh được thu thập từ các trạm quan sát thiên văn trên khắp thế giới.<br />
Ông Patrick Paolucci, chủ tịch của trang web Slooh, cho biết trên Daily Mail: <span style="font-style: italic;" class="mycode_i">“Trong những thiên thạch bay qua Trái đất trong những năm gần gây, Apophis được các nhà thiên văn học quan tâm nhất bởi vì nó sẽ bay rất gần hành tinh của chúng ta vào năm 2029 và 2036”.</span><br />
Thiên thạch Apophis được phát hiện vào năm 2004. Khi đó, các nhà thiên văn học tính toán nó có 1/45 nguy cơ va chạm với Trái đất vào năm 2029. Kết quả tính toán mới nhất dự đoán thiên thạch này không có khả năng va chạm với Trái đất vào năm 2029, nhưng sẽ bay ở khoảng cách cực gần chỉ khoảng 30.000km - gần hơn khoảng cách giữa các vệ tinh viễn thông với mặt đất.<br />
Các nhà thiên văn cũng dự đoán thiên thạch có thể va chạm với Trái đất vào năm 2036, nhưng nguy cơ này rất thấp. Các nhà khoa học tại Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA) tính toán rằng nếu thiên thạch Apophis đâm vào Trái đất, nó sẽ tạo ra vụ nổ tương đương hơn 500 triệu tấn thuốc nổ TNT.<br />
<br />
<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-style: italic;" class="mycode_i">Theo Vietnamnet</span></span>]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Sự thật về "ngày tận thế"]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-S%E1%BB%B1-th%E1%BA%ADt-v%E1%BB%81-ng%C3%A0y-t%E1%BA%ADn-th%E1%BA%BF</link>
			<pubDate>Tue, 11 Dec 2012 21:28:57 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=149964">tienichsinhvien.com</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-S%E1%BB%B1-th%E1%BA%ADt-v%E1%BB%81-ng%C3%A0y-t%E1%BA%ADn-th%E1%BA%BF</guid>
			<description><![CDATA[Trong lúc nhiều người đã đặt phòng tại các khu thánh địa của người Maya trước đây vào 21.12 để đón “ngày tận thế” thì các nhà nghiên cứu lại cho rằng, ngày cuối cùng của lịch Maya là ngày 23 chứ không phải là 21.12.<br />
Những truyền thuyết về ngày tận thế đã tạo cảm hứng cho nhiều tác giả và các nhà làm phim thật ra chưa bao giờ xuất hiện trong khối đá hình chữ T mà người Maya đã khắc lịch lên đó- vào thời điểm khoảng năm 669 sau Công nguyên ở đông nam Mexico.<br />
<br />
Thực tế, phiến đá đó ghi lại vòng tuần hoàn của sự sống. Theo đó, ngày cuối cùng của lịch Maya là 23.12 chứ không phải là 21.12, và nó mang ý nghĩa là kết thúc cho một chu kỳ để mở ra một chu kỳ mới.<br />
<br />
“Người Maya có một vòng tuần hoàn thời gian. Vòng tuần hoàn này không mang nhiều ý nghĩa về ngày tận thế" - nhà địa chất Mexico Jose Romero nói với AFP.<br />
<br />
Nghĩa là sẽ không có những tòa nhà đổ sập, lũ lụt kinh hoàng, động đất và núi lửa như Hollywood đã mô tả trong<a href="http://tienichsinhvien.com" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url"> bộ phim ''bom tấn'' “2012”.</a> Nó là sản phẩm tưởng tượng của các nhà làm phim Hollywood chứ không phải của người Maya.<br />
<br />
 <br />
<br />
Phiến đá nói trên được gọi là Monument 6- đặt ở El Tortuguero, một di chỉ khảo cổ được phát hiện năm 1915.<br />
<br />
 <br />
<br />
Phiến đá đã bị vỡ thành 6 mảnh, các mảnh được trưng bày ở nhiều bảo tàng khác nhau tại Mỹ và Mexico, bao gồm Bảo tàng Carlos Pellicer Camara Anthropology ở Tabasco (Mexico) và Metropolitan ở New York (Mỹ).<br />
<br />
 <br />
<br />
Nghiên cứu đầu tiên về cột đá được một chuyên gia người Đức công bố năm 1978. Kể từ đó, nhiều chuyên gia về địa lý cho rằng cột đá của người Maya nêu trên nói tới ngày 23.12- thay vì ngày 21.12.2012.<br />
<br />
 <br />
<br />
Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra rằng, bộ lịch đá của người Maya tính thời gian bắt đầu từ năm 3114 trước Công nguyên đến ngày 23.12.2012. Tuy nhiên, do người Maya có ý niệm về vòng tuần hoàn của sự sống nên ngày cuối cùng 23.12.2012 chỉ đơn thuần là điểm kết thúc của một chu kỳ, chứ không phải là điểm kết thúc của thế giới này.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[Trong lúc nhiều người đã đặt phòng tại các khu thánh địa của người Maya trước đây vào 21.12 để đón “ngày tận thế” thì các nhà nghiên cứu lại cho rằng, ngày cuối cùng của lịch Maya là ngày 23 chứ không phải là 21.12.<br />
Những truyền thuyết về ngày tận thế đã tạo cảm hứng cho nhiều tác giả và các nhà làm phim thật ra chưa bao giờ xuất hiện trong khối đá hình chữ T mà người Maya đã khắc lịch lên đó- vào thời điểm khoảng năm 669 sau Công nguyên ở đông nam Mexico.<br />
<br />
Thực tế, phiến đá đó ghi lại vòng tuần hoàn của sự sống. Theo đó, ngày cuối cùng của lịch Maya là 23.12 chứ không phải là 21.12, và nó mang ý nghĩa là kết thúc cho một chu kỳ để mở ra một chu kỳ mới.<br />
<br />
“Người Maya có một vòng tuần hoàn thời gian. Vòng tuần hoàn này không mang nhiều ý nghĩa về ngày tận thế" - nhà địa chất Mexico Jose Romero nói với AFP.<br />
<br />
Nghĩa là sẽ không có những tòa nhà đổ sập, lũ lụt kinh hoàng, động đất và núi lửa như Hollywood đã mô tả trong<a href="http://tienichsinhvien.com" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url"> bộ phim ''bom tấn'' “2012”.</a> Nó là sản phẩm tưởng tượng của các nhà làm phim Hollywood chứ không phải của người Maya.<br />
<br />
 <br />
<br />
Phiến đá nói trên được gọi là Monument 6- đặt ở El Tortuguero, một di chỉ khảo cổ được phát hiện năm 1915.<br />
<br />
 <br />
<br />
Phiến đá đã bị vỡ thành 6 mảnh, các mảnh được trưng bày ở nhiều bảo tàng khác nhau tại Mỹ và Mexico, bao gồm Bảo tàng Carlos Pellicer Camara Anthropology ở Tabasco (Mexico) và Metropolitan ở New York (Mỹ).<br />
<br />
 <br />
<br />
Nghiên cứu đầu tiên về cột đá được một chuyên gia người Đức công bố năm 1978. Kể từ đó, nhiều chuyên gia về địa lý cho rằng cột đá của người Maya nêu trên nói tới ngày 23.12- thay vì ngày 21.12.2012.<br />
<br />
 <br />
<br />
Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra rằng, bộ lịch đá của người Maya tính thời gian bắt đầu từ năm 3114 trước Công nguyên đến ngày 23.12.2012. Tuy nhiên, do người Maya có ý niệm về vòng tuần hoàn của sự sống nên ngày cuối cùng 23.12.2012 chỉ đơn thuần là điểm kết thúc của một chu kỳ, chứ không phải là điểm kết thúc của thế giới này.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Tàu thám hiểm sao Hỏa gặp sự cố]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-T%C3%A0u-th%C3%A1m-hi%E1%BB%83m-sao-H%E1%BB%8Fa-g%E1%BA%B7p-s%E1%BB%B1-c%E1%BB%91</link>
			<pubDate>Sat, 09 Jun 2012 20:48:31 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=41195">prince.new01</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-T%C3%A0u-th%C3%A1m-hi%E1%BB%83m-sao-H%E1%BB%8Fa-g%E1%BA%B7p-s%E1%BB%B1-c%E1%BB%91</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Tàu thám hiểm sao Hỏa gặp sự cố</span></span><br />
 <br />
 <br />
 <br />
 <br />
Mars Odyssey, phi thuyền bay quanh sao Hỏa của Mỹ, chuyển sang chế độ an toàn sau khi hệ thống máy tính phát hiện một vấn đề kỹ thuật. <br />
 <br />
<img src="http://media.tinmoi.vn//2012/06/09/1_28_1339221576_9_mars_odyssey.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 1_28_1339221576_9_mars_odyssey.jpg]" class="mycode_img" />Hình minh họa phi thuyền Mars Odyssey bay quanh sao Hỏa. Ảnh: wallcoo.com.Trong chế độ chờ, Mars Odyssey dừng mọi hoạt động khoa học song vẫn giữ liên lạc với trung tâm điều khiển ở trái đất, AP cho biết.<br />
“Tàu vẫn ở trong tình trạng an toàn. Thông tin mà chúng tôi nhận được cho thấy sự cố chỉ gây nên tác động đối với một bộ phận của tàu”, Chris Potts, người phụ trách Mars Odyssey của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), thông báo.<br />
Các kỹ sư của NASA đang phân tích sự cố và đặt mục tiêu đưa tàu trở lại trạng thái bình thường trước khi tàu Curiosity đổ bộ lên sao Hỏa vào tháng 8 tới. Hiện tại tàu Curiosity <a href="http://www.tinmoi.vn/share/vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2011/11/co-may-trong-mo-cua-my-bay-len-sao-hoa/" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url"><span style="color: #063874;" class="mycode_color">đang bay tới</span></a> hành tinh đỏ.<br />
Là phi thuyền nghiên cứu sao Hỏa hoạt động lâu nhất, Mars Odyssey từng chuyển sang chế độ chờ nhiều lần trong suốt một thập kỷ qua. Khác với những lần trước, nó không phải khởi động lại máy tính vì lần nay sự cố chỉ tác động tới một thiết bị.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Tàu thám hiểm sao Hỏa gặp sự cố</span></span><br />
 <br />
 <br />
 <br />
 <br />
Mars Odyssey, phi thuyền bay quanh sao Hỏa của Mỹ, chuyển sang chế độ an toàn sau khi hệ thống máy tính phát hiện một vấn đề kỹ thuật. <br />
 <br />
<img src="http://media.tinmoi.vn//2012/06/09/1_28_1339221576_9_mars_odyssey.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 1_28_1339221576_9_mars_odyssey.jpg]" class="mycode_img" />Hình minh họa phi thuyền Mars Odyssey bay quanh sao Hỏa. Ảnh: wallcoo.com.Trong chế độ chờ, Mars Odyssey dừng mọi hoạt động khoa học song vẫn giữ liên lạc với trung tâm điều khiển ở trái đất, AP cho biết.<br />
“Tàu vẫn ở trong tình trạng an toàn. Thông tin mà chúng tôi nhận được cho thấy sự cố chỉ gây nên tác động đối với một bộ phận của tàu”, Chris Potts, người phụ trách Mars Odyssey của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), thông báo.<br />
Các kỹ sư của NASA đang phân tích sự cố và đặt mục tiêu đưa tàu trở lại trạng thái bình thường trước khi tàu Curiosity đổ bộ lên sao Hỏa vào tháng 8 tới. Hiện tại tàu Curiosity <a href="http://www.tinmoi.vn/share/vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2011/11/co-may-trong-mo-cua-my-bay-len-sao-hoa/" target="_blank" rel="noopener" class="mycode_url"><span style="color: #063874;" class="mycode_color">đang bay tới</span></a> hành tinh đỏ.<br />
Là phi thuyền nghiên cứu sao Hỏa hoạt động lâu nhất, Mars Odyssey từng chuyển sang chế độ chờ nhiều lần trong suốt một thập kỷ qua. Khác với những lần trước, nó không phải khởi động lại máy tính vì lần nay sự cố chỉ tác động tới một thiết bị.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[NASA hủy dự án quan sát thiên thể bằng tia X-ray]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-NASA-h%E1%BB%A7y-d%E1%BB%B1-%C3%A1n-quan-s%C3%A1t-thi%C3%AAn-th%E1%BB%83-b%E1%BA%B1ng-tia-X-ray</link>
			<pubDate>Sat, 09 Jun 2012 20:47:30 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=41195">prince.new01</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-NASA-h%E1%BB%A7y-d%E1%BB%B1-%C3%A1n-quan-s%C3%A1t-thi%C3%AAn-th%E1%BB%83-b%E1%BA%B1ng-tia-X-ray</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">NASA hủy dự án quan sát thiên thể bằng tia X-ray</span></span><br />
 <br />
 <br />
 <br />
 <br />
Cơ quan vũ trụ hàng không Mỹ (NASA) ngày 7/6 cho biết do chi phí quá cao NASA đã quyết định hủy bỏ một dự án nghiên cứu các thiên thể thông qua việc quan sát bằng tia X-ray. Theo kế hoạch ban đầu, dự án này sẽ được khởi động sớm nhất vào năm 2014 và hoàn thành nhiệm vụ trong vòng 2 năm, với việc sử dụng 3 kính viễn vọng thiên văn để thu thập tia X-ray phát ra từ các thiên thể có mật độ cao như lỗ đen hay các chòm sao Neuton…<br />
 <br />
Ông Paul Hertz , Giám đốc bộ vật lý thiên văn thuộc NASA cho biết, nếu không tính giá thành phóng, dự tính tổng số tiền đầu tư vào dự án này chỉ khoảng 105 triệu USD, tuy nhiên theo bản đánh giá vừa hoàn thành gần đây cho thấy, chi phí cần cho dự án này sẽ còn phải tăng thêm khoảng 20-30%. Do đó mặc dù đã hoàn thành phần thiết kế và chuẩn bị lắp ráp phần cứng nhưng NASA vẫn quyết định hủy bỏ dự án này.<br />
 <br />
Sau khi dự án bị hủy bỏ, NASA đã phải bỏ ra 13 triệu tiền bồi thường trong đó bao gồm cả việc thanh toán cho các hãng sản xuất phần cứng như Tổng công ty Orbital Sciences]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">NASA hủy dự án quan sát thiên thể bằng tia X-ray</span></span><br />
 <br />
 <br />
 <br />
 <br />
Cơ quan vũ trụ hàng không Mỹ (NASA) ngày 7/6 cho biết do chi phí quá cao NASA đã quyết định hủy bỏ một dự án nghiên cứu các thiên thể thông qua việc quan sát bằng tia X-ray. Theo kế hoạch ban đầu, dự án này sẽ được khởi động sớm nhất vào năm 2014 và hoàn thành nhiệm vụ trong vòng 2 năm, với việc sử dụng 3 kính viễn vọng thiên văn để thu thập tia X-ray phát ra từ các thiên thể có mật độ cao như lỗ đen hay các chòm sao Neuton…<br />
 <br />
Ông Paul Hertz , Giám đốc bộ vật lý thiên văn thuộc NASA cho biết, nếu không tính giá thành phóng, dự tính tổng số tiền đầu tư vào dự án này chỉ khoảng 105 triệu USD, tuy nhiên theo bản đánh giá vừa hoàn thành gần đây cho thấy, chi phí cần cho dự án này sẽ còn phải tăng thêm khoảng 20-30%. Do đó mặc dù đã hoàn thành phần thiết kế và chuẩn bị lắp ráp phần cứng nhưng NASA vẫn quyết định hủy bỏ dự án này.<br />
 <br />
Sau khi dự án bị hủy bỏ, NASA đã phải bỏ ra 13 triệu tiền bồi thường trong đó bao gồm cả việc thanh toán cho các hãng sản xuất phần cứng như Tổng công ty Orbital Sciences]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Hướng dẫn quan sát nguyệt thực toàn phần 10/12/2011]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-H%C6%B0%E1%BB%9Bng-d%E1%BA%ABn-quan-s%C3%A1t-nguy%E1%BB%87t-th%E1%BB%B1c-to%C3%A0n-ph%E1%BA%A7n-10-12-2011</link>
			<pubDate>Fri, 09 Dec 2011 21:51:56 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=2">kids0407</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-H%C6%B0%E1%BB%9Bng-d%E1%BA%ABn-quan-s%C3%A1t-nguy%E1%BB%87t-th%E1%BB%B1c-to%C3%A0n-ph%E1%BA%A7n-10-12-2011</guid>
			<description><![CDATA[[FLV]http://media-hn.vnexpress.net/MediaStore/Video/2011/12/06/nguyetthuctoanphan(1).mp4?start=0[/FLV]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[[FLV]http://media-hn.vnexpress.net/MediaStore/Video/2011/12/06/nguyetthuctoanphan(1).mp4?start=0[/FLV]]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Hơi nước giúp khám phá bí ẩn về chuẩn tinh]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-H%C6%A1i-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-gi%C3%BAp-kh%C3%A1m-ph%C3%A1-b%C3%AD-%E1%BA%A9n-v%E1%BB%81-chu%E1%BA%A9n-tinh</link>
			<pubDate>Sun, 30 Oct 2011 09:35:32 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=41195">prince.new01</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-H%C6%A1i-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-gi%C3%BAp-kh%C3%A1m-ph%C3%A1-b%C3%AD-%E1%BA%A9n-v%E1%BB%81-chu%E1%BA%A9n-tinh</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Hơi nước giúp khám phá bí ẩn về chuẩn tinh</span></span><br />
<br />
                                                    <br />
         <br />
                                  <br />
    Một nhóm nghiên cứu quốc tế dẫn đầu bởi Paul van der Werf  đến từ Trường đại học Leiden, Hà Lan, đã phát hiện ra một đám mây vũ trụ  chứa đây khí gas và bụi đang bao quanh một lỗ đen ở thời kỳ sơ khai của  vũ trụ. <br />
      <br />
                         <img src="http://media.tinmoi.vn//2011/10/26/20_28_1319600473_26.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 20_28_1319600473_26.jpg]" class="mycode_img" />                                 Hình một chuẩn tinh đang phát sáng                <br />
      <br />
    Nhóm nghiên cứu đã bất ngờ phát hiện ra hiện tượng này  trong quá trình tìm kiếm hơi nước tại một thiên hà ở dạng sơ khai nằm  cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng. <span style="text-decoration: underline;" class="mycode_u">Khám phá</span>  này được thực hiện bằng cách sử dụng các kính thiên văn vô tuyến có độ  nhạy cao của Viện Thiên văn Pháp-Đức (IRAM) tại  cao nguyên de Bure nằm trên dãy núi Alps của Pháp. Những  kính thiên văn này được sử dụng để tìm kiếm hơi nước có trong chuẩn  tinh (quasar) -   một dạng thiên hà ở thời kỳ sơ khai có cường độ ánh sáng mạnh hơn hàng  trăm triệu lần so với Mặt trời của chúng ta. <br />
    Paul van der Werf cho biết: "Nước trong các  đám mây vũ trụ thường tồn tại ở dạng đóng băng, nhưng băng có thể bị làm  bốc hơi bởi bức xạ mạnh mẽ của các chuẩn tinh, Vì vậy, chúng tôi quyết  định tìm kiếm hơi nước trong những chuẩn tinh này. Đây là một trong  những hoạt động đầu tiên được thực hiện để tìm kiếm sự tồn tại của nước  trong vũ trụ. " <br />
    Điều ngạc nhiên lớn ở đây không phải là lượng hơi nước  được phát hiện (gấp 1000 nghìn tỷ lần so với lượng nước trên trái đất),  mà ở việc phát hiện ra những đám mây bụi có chứa hơi nước và nó nhanh  chóng trở thành các ngôi sao. Độ đặc của đám mây bụi này khiến ánh sáng  gần như không thể xuyên qua.  <br />
    Nhà nghiên cứu Marco Spaans từ Đại học Groningen, Hà Lan  cho biết: "Các phân tử nước rất nhạy cảm với bức xạ hồng ngoại, vì vậy  chúng tôi có thể sử dụng hơi nước như một đồng hồ đo ánh sáng hồng ngoại  của vũ trụ," <br />
  Phát hiện này đem đến những khám phá mới về mối liên hệ giữa các  hố đen và thiên hà trong vũ trụ. Tiến sỹ Alicia Berciano Alba từ viện  nghiên cứu ASTRON, Hà Lan kết luận: “Có một mối quan hệ bí ẩn giữa khối  lượng của hố đen ở trung tâm của các thiên hà và khối lượng của bản thân  các thiên hà, dường như hố đen và thiên hà đều có một quá trình ra đời  giống nhau".<br />
  <br />
  Nhóm nghiên cứu hiện đang tìm kiếm hơi nước trong vật thể khác  trong vũ trụ.]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Hơi nước giúp khám phá bí ẩn về chuẩn tinh</span></span><br />
<br />
                                                    <br />
         <br />
                                  <br />
    Một nhóm nghiên cứu quốc tế dẫn đầu bởi Paul van der Werf  đến từ Trường đại học Leiden, Hà Lan, đã phát hiện ra một đám mây vũ trụ  chứa đây khí gas và bụi đang bao quanh một lỗ đen ở thời kỳ sơ khai của  vũ trụ. <br />
      <br />
                         <img src="http://media.tinmoi.vn//2011/10/26/20_28_1319600473_26.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 20_28_1319600473_26.jpg]" class="mycode_img" />                                 Hình một chuẩn tinh đang phát sáng                <br />
      <br />
    Nhóm nghiên cứu đã bất ngờ phát hiện ra hiện tượng này  trong quá trình tìm kiếm hơi nước tại một thiên hà ở dạng sơ khai nằm  cách Trái Đất 12 tỷ năm ánh sáng. <span style="text-decoration: underline;" class="mycode_u">Khám phá</span>  này được thực hiện bằng cách sử dụng các kính thiên văn vô tuyến có độ  nhạy cao của Viện Thiên văn Pháp-Đức (IRAM) tại  cao nguyên de Bure nằm trên dãy núi Alps của Pháp. Những  kính thiên văn này được sử dụng để tìm kiếm hơi nước có trong chuẩn  tinh (quasar) -   một dạng thiên hà ở thời kỳ sơ khai có cường độ ánh sáng mạnh hơn hàng  trăm triệu lần so với Mặt trời của chúng ta. <br />
    Paul van der Werf cho biết: "Nước trong các  đám mây vũ trụ thường tồn tại ở dạng đóng băng, nhưng băng có thể bị làm  bốc hơi bởi bức xạ mạnh mẽ của các chuẩn tinh, Vì vậy, chúng tôi quyết  định tìm kiếm hơi nước trong những chuẩn tinh này. Đây là một trong  những hoạt động đầu tiên được thực hiện để tìm kiếm sự tồn tại của nước  trong vũ trụ. " <br />
    Điều ngạc nhiên lớn ở đây không phải là lượng hơi nước  được phát hiện (gấp 1000 nghìn tỷ lần so với lượng nước trên trái đất),  mà ở việc phát hiện ra những đám mây bụi có chứa hơi nước và nó nhanh  chóng trở thành các ngôi sao. Độ đặc của đám mây bụi này khiến ánh sáng  gần như không thể xuyên qua.  <br />
    Nhà nghiên cứu Marco Spaans từ Đại học Groningen, Hà Lan  cho biết: "Các phân tử nước rất nhạy cảm với bức xạ hồng ngoại, vì vậy  chúng tôi có thể sử dụng hơi nước như một đồng hồ đo ánh sáng hồng ngoại  của vũ trụ," <br />
  Phát hiện này đem đến những khám phá mới về mối liên hệ giữa các  hố đen và thiên hà trong vũ trụ. Tiến sỹ Alicia Berciano Alba từ viện  nghiên cứu ASTRON, Hà Lan kết luận: “Có một mối quan hệ bí ẩn giữa khối  lượng của hố đen ở trung tâm của các thiên hà và khối lượng của bản thân  các thiên hà, dường như hố đen và thiên hà đều có một quá trình ra đời  giống nhau".<br />
  <br />
  Nhóm nghiên cứu hiện đang tìm kiếm hơi nước trong vật thể khác  trong vũ trụ.]]></content:encoded>
		</item>
		<item>
			<title><![CDATA[Vén màn bí ẩn của ngôi sao được quan sát từ thời cổ đại]]></title>
			<link>https://uhm.vn/forum/Thread-V%C3%A9n-m%C3%A0n-b%C3%AD-%E1%BA%A9n-c%E1%BB%A7a-ng%C3%B4i-sao-%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c-quan-s%C3%A1t-t%E1%BB%AB-th%E1%BB%9Di-c%E1%BB%95-%C4%91%E1%BA%A1i</link>
			<pubDate>Sun, 30 Oct 2011 09:33:13 +0700</pubDate>
			<dc:creator><![CDATA[<a href="https://uhm.vn/forum/member.php?action=profile&uid=41195">prince.new01</a>]]></dc:creator>
			<guid isPermaLink="false">https://uhm.vn/forum/Thread-V%C3%A9n-m%C3%A0n-b%C3%AD-%E1%BA%A9n-c%E1%BB%A7a-ng%C3%B4i-sao-%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c-quan-s%C3%A1t-t%E1%BB%AB-th%E1%BB%9Di-c%E1%BB%95-%C4%91%E1%BA%A1i</guid>
			<description><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Vén màn bí ẩn của ngôi sao được quan sát từ thời  cổ đại</span></span><br />
<br />
                                                    <br />
         <br />
                                  <br />
    Các nhà thiên văn học cuối cùng cũng đã vén  bức màn bí ẩn về một siêu lân tinh với kích thước khổng lồ vốn đã được  người cổ đại ghi chép từ rất sớm. Ngôi sao này được người Trung Quốc  quan sát lần đầu tiên vào năm 185, khi đó nó được miêu tả là đã sáng  trên bầu trời trong suốt 8 tháng liền. <br />
    <img src="http://media.tinmoi.vn//2011/10/26/20_28_1319630445_33.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 20_28_1319630445_33.jpg]" class="mycode_img" /> <br />
    Quan sát bằng tia hồng ngoại gần đây cho phép  các nhà thiên văn học thấy được các vụ nổ diễn ra trong các hốc của vũ  trụ, họ phát hiện ra các" khoang rỗng" này  tồn tại trong không gian với nhiều của khí  và bụi ở trạng thái tự do, do đó cho phép các mảnh  vật chất của   ngôi sao để bắn nhanh hơn và xa  hơn vào vũ trụ. <br />
    Ngôi sao này cũng tương tự  như mặt  trời của chúng, nó đã tắt một cách yên ả và trở  thành một ngôi sao lùn trắng. Với  sức hút khủng khiếp của mình, nó hút vật  chất từ ​​ngôi sao   khác, và sau đó phát nổ trong một  siêu tân tinh. <br />
    NASA đã công bố những  phát hiện vào hôm thứ Hai. Bốn kính  viễn vọng không gian được sử dụng trong đợt  nghiên cứu này, trong đó 2 kính thiên văn vũ  trụ Spitzer và WISE của NASA sử  dụng   để chụp hồng ngoại của siêu tân  tinh. <br />
    Một câu hỏi lớn đặt ra là thực sự điều gì đã gây ra sự  bùng nổ cách đây gần 2.000 năm. Các nhà thiên văn học tin  rằng những gì người dân địa phương đã nhìn thấy là một siêu tân  tinh được gọi là “Type la”,  một trường hợp để miêu tả một ngôi  sao lùn trắng bị rối loạn và hút các vật chất từ một sao khác. <br />
    Nhà thiên văn học  Brian Williams  thuộc trường Đại học Bắc Carolina cho  rằng: "Tàn dư của siêu tân tinh này đã  thật sự rất lớn so với những gì chúng  ta đã hình dung về vụ nổ gần 2000 năm trước.Cuối    cùng chúng tôi có thể kết luận được  nguyên nhân của vụ nổ này"]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<span style="font-weight: bold;" class="mycode_b"><span style="font-size: 5pt;" class="mycode_size">Vén màn bí ẩn của ngôi sao được quan sát từ thời  cổ đại</span></span><br />
<br />
                                                    <br />
         <br />
                                  <br />
    Các nhà thiên văn học cuối cùng cũng đã vén  bức màn bí ẩn về một siêu lân tinh với kích thước khổng lồ vốn đã được  người cổ đại ghi chép từ rất sớm. Ngôi sao này được người Trung Quốc  quan sát lần đầu tiên vào năm 185, khi đó nó được miêu tả là đã sáng  trên bầu trời trong suốt 8 tháng liền. <br />
    <img src="http://media.tinmoi.vn//2011/10/26/20_28_1319630445_33.jpg" loading="lazy"  alt="[Image: 20_28_1319630445_33.jpg]" class="mycode_img" /> <br />
    Quan sát bằng tia hồng ngoại gần đây cho phép  các nhà thiên văn học thấy được các vụ nổ diễn ra trong các hốc của vũ  trụ, họ phát hiện ra các" khoang rỗng" này  tồn tại trong không gian với nhiều của khí  và bụi ở trạng thái tự do, do đó cho phép các mảnh  vật chất của   ngôi sao để bắn nhanh hơn và xa  hơn vào vũ trụ. <br />
    Ngôi sao này cũng tương tự  như mặt  trời của chúng, nó đã tắt một cách yên ả và trở  thành một ngôi sao lùn trắng. Với  sức hút khủng khiếp của mình, nó hút vật  chất từ ​​ngôi sao   khác, và sau đó phát nổ trong một  siêu tân tinh. <br />
    NASA đã công bố những  phát hiện vào hôm thứ Hai. Bốn kính  viễn vọng không gian được sử dụng trong đợt  nghiên cứu này, trong đó 2 kính thiên văn vũ  trụ Spitzer và WISE của NASA sử  dụng   để chụp hồng ngoại của siêu tân  tinh. <br />
    Một câu hỏi lớn đặt ra là thực sự điều gì đã gây ra sự  bùng nổ cách đây gần 2.000 năm. Các nhà thiên văn học tin  rằng những gì người dân địa phương đã nhìn thấy là một siêu tân  tinh được gọi là “Type la”,  một trường hợp để miêu tả một ngôi  sao lùn trắng bị rối loạn và hút các vật chất từ một sao khác. <br />
    Nhà thiên văn học  Brian Williams  thuộc trường Đại học Bắc Carolina cho  rằng: "Tàn dư của siêu tân tinh này đã  thật sự rất lớn so với những gì chúng  ta đã hình dung về vụ nổ gần 2000 năm trước.Cuối    cùng chúng tôi có thể kết luận được  nguyên nhân của vụ nổ này"]]></content:encoded>
		</item>
	</channel>
</rss>