Bệnh đái tháo đường type 1
Bệnh tiểu đường hay đái tháo đường là một căn bệnh mãn tính liên quan đến nội tiết do rối loạn chuyển hóa chất đường glucose trong máu không đi đến được các tế bào cơ thể bởi tình trạng tuyến tụy sản xuất rất ít hoặc không sản xuất insulin đối với đái tháo đường type 1 hoặc cơ thể sản xuất không đủ insulin hoặc cơ thể giảm đáp ứng với tác dụng của insulin đối với đái tháo đường type 2.
Đái tháo đường type 1 có xu hướng xảy ra ở người trẻ, thường dưới 30 tuổi.
Đái tháo đường type 1 chiếm khoảng 15% tổng số người mắc bệnh đái tháo đường
Đái tháo đường type 1 là gì ?
Đái tháo đường type 1 hay còn có những tên gọi khác như đái tháo đường ở trẻ em, đái tháo đường phụ thuộc vào insulin hay đái tháo đường người gầy có nghĩa là cơ thể tiêu diệt các tế bào sản xuất insulin của chính mình. Nói cụ thể hơn, tuyến tụy sản xuất không đủ insulin (thiếu insulin tương đối hay tuyệt đối so với nhu cầu của cơ thể) hoặc do tế bào không sử dụng được insulin, làm tăng đường huyết và tiểu ra đường.
Cơ chế hình thành đái tháo đường type 1
Tuyến tụy =>> Insulin =>> Đường (Glucose) =>> Tế bào trong cơ thể =>> Sinh ra năng lượng.
Bệnh đái tháo đường type 1 là do cơ chế tự miễn, tức tuyến tuỵ bị tấn công và phá hủy bởi chính cơ thể, làm cho cơ quan này không còn khả năng sản xuất insulin nữa. Kháng thể bất thường này được thành lập ngay trong cơ thể người bệnh tiểu đường type 1, bản chất là protein trong máu, một phần trong hệ thống miễn dịch của cơ thể.
Trong bệnh lý miễn dịch, cũng như ở bệnh nhân bị đái tháo đường type 1, hệ thống miễn dịch sản xuất ra kháng thể trực tiếp chống lại chính mô của người bệnh.
Gen gây bệnh đái tháo đường type 1 có nhiễm sắc thể (AND) số 11 giống nhau ( nhiễm sắc thể là nơi lưu trữ mọi thông tin di truyền bằng các nucleotic trong tế bào). Tiếp xúc, nhiễm một số virus như quai bị, Coxakies virus hay các độc chất trong môi trường có thể khởi phát đáp ứng kháng thể một cách bất thường, là nguyên nhân làm hư tổn tế bào tuỵ tiết ra insulin.
Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường type 1
Bệnh
đái tháo đường típ 1 có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra. Nguyên nhân đầu tiên là đái tháo đường qua trung gian miễn dịch khi cơ thể nhầm lẫn một vài thành phần lạ cần phải đào thải ra khỏi cơ thể. Cơ quan bị nhận nhầm là tế bào tiểu đảo tụy tiết ra insulin (còn gọi là tế bào tiểu đảo Langerhan hay tế bào β). Do nguyên nhân nào đó (hiện chưa xác định) mà tế bào của tiểu đảo tụy trở thành vật lạ của cơ thể (kháng nguyên) nên cơ thể sẽ tiết ra những chất kháng thể để tiêu diệt nó. Quá trình này diễn tiến dần dần cho đến khi 90% tế bào tiểu đảo bị tiêu diệt nên sẽ không tiết ra insulin nữa và khi đó bệnh nhân sẽ có những triệu chứng ĐTĐ típ1 trên lâm sàng.
Ngoài ra, tế bào tiểu đảo có thể bị biến đổi do những yếu tố môi trường như các loại virút quai bị, Rubella, Coxsackie hay các độc chất như Vacor (thuốc diệt chuột nitrophenylurea), rễ cây sắn, albumin sữa bò, v.v…
Yếu tố di truyền là một nguyên nhân khác của
đái tháo đường típ 1 và trong hầu hết các trường hợp bệnh là kết quả tương tác giữa yếu tố di truyền và môi trường.